Νέα Ελληνικά ΕΠΑΛ Πανελλήνιες 2023: Θέματα & Λύσεις

ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 1 ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΑΡΧΗ 2 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 2 ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ παρακάμπτουν ψυχολογικά και κοινωνικά τους αδιέξοδα . Εύλογο είναι , βέβαια , το ερώτημα αν οι εθελοντικές πρακτικές προκαλούν αυτές καθαυτές τις θετικές ψυχολογικές αντιδράσεις απέναντι στο καθημερινό άγχος και τις εργασιακές πιέσεις ή , αντιθέτως , αν ο εθελοντισμός είναι αυτός που προσελκύει τα πιο ήρεμα και ισορροπημένα ψυχολογικά άτομα . Ωστόσο , οι ψυχολόγοι επιβεβαιώνουν ότι υπάρχει όντως μία εγγενής 1 θετική επίδραση σε όσους ασκούν συνειδητά τον εθελοντισμό . Με άλλα λόγια , η ένταξη σε μία νέα κοινωνική ομάδα , την οποία επέλεξαν ελεύθερα , τους προσφέρει το ανιδιοτελές αίσθημα αισιοδοξίας , πληρότητας και προσωπικής δικαίωσης που από καιρό είχαν απωλέσει στην καθημερινή κοινωνική , εργασιακή και οικογενειακή τους ζωή . Ένα άλλο εύλογο ερώτημα είναι γιατί οι άνθρωποι αυτοί δεν επέλεξαν να στραφούν σε άλλες επωφελείς δραστηριότητες , μέσα από τις οποίες θα μπορούσαν να δημιουργήσουν νέες κοινωνικές επαφές , όπως , για παράδειγμα , μαθήματα μαγειρικής , θεάτρου , δημιουργικής γραφής ή ακόμη και ένα ομαδικό άθλημα . Τι το ιδιαίτερο έχουν οι εθελοντικές δραστηριότητες ; Οι ερευνητές – ψυχολόγοι και κοινωνιολόγοι – διαπίστωσαν ότι η εθελοντική δραστηριότητα αναπληρώνει , έστω και φαντασιακά , την ανάγκη των ανθρώπων για προσωπική δημιουργία και , κυρίως , το αίσθημα ότι ασχολούνται με μία χρήσιμη κοινωνική δραστηριότητα . Καθώς η εθελοντική εργασία μπορεί να καλύπτει διαφορετικούς τομείς , δίνει τη δυνατότητα στους νέους να αποκτούν ποικίλες γνώσεις , ενώ παράλληλα ανακαλύπτουν νέες δεξιότητες και ταλέντα που ίσως δεν γνώριζαν ποτέ ότι είχαν . Κοινωνικοποιούνται , έρχονται σε επαφή με άλλους ανθρώπους και μέσα από την ομαδική εργασία τούς δίνεται η ευκαιρία να γνωρίσουν πραγματικά τους γύρω τους και να δημιουργήσουν φιλίες . Επίσης , μέσα από τον εθελοντισμό , βελτιώνεται η υγεία , μειώνεται το στρες και ενισχύεται η αυτοεκτίμησή τους . Οι εθελοντές κάνουν τον κόσμο καλύτερο , βάζοντας τέρμα στην αδράνεια και παίρνοντας πρωτοβουλίες για την επίλυση καθημερινών προβλημάτων . Γενικότερα , ο εθελοντισμός σε κάθε μορφή του μας χαρίζει ένα αίσθημα χαράς και φέρνει γέλιο και χαμόγελο στη ζωή μας . 1 εγ γ ενής : από τη φ ύση της

ΑΡΧΗ 3 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 3 ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ 1 η δραστηριότητα Α 1. Αφού διαβάσετε με προσοχή τις τρεις (3) πρώτες παραγράφους του κειμένου « Τα οφέλη … οικογενειακή τους ζωή .» να παρουσιάσετε τρία (3) οφέλη του εθελοντισμού για την ψυχική υγεία και δύο (2) οφέλη για την κοινωνική ζωή των εθελοντών . 2 η δραστηριότητα Α 2. α ) Στην τελευταία παράγραφο του κειμένου « Καθώς η εθελοντική εργασία … χαμόγελο στη ζωή μας .» να εντοπίσετε τα δομικά μέρη ( θεματική περίοδος , λεπτομέρειες / σχόλια , κατακλείδα περίοδος ). ( μον . 6) β ) Στο απόσπασμα « Κοινωνικοποιούνται … καθημερινών προβλημάτων .» να γράψετε ένα συνώνυμο για καθεμία από τις υπογραμμισμένες λέξεις στις παρακάτω προτάσεις / φράσεις : « ομαδική εργασία », « ενισχύεται η αυτοεκτίμησή τους », « βάζοντας τέρμα στην αδράνεια ». ( μον . 9) 3 η δραστηριότητα Α 3 . Αξιοποιώντας το κείμενο καθώς και τις προσωπικές γνώσεις και εμπειρίες σας να συντάξετε άρθρο (200 ‐ 250 λέξεις ), που θα δημοσιευθεί στην ιστοσελίδα του σχολείου σας , στο οποίο θα παρουσιάσετε : α ) μορφές εθελοντικών δράσεων μέσα από τις οποίες μπορούν να αντιμετωπιστούν σύγχρονα προβλήματα και β ) τρόπους με τους οποίους το σχολείο μπορεί να συμβάλει στην καλλιέργεια πνεύματος εθελοντισμού στους νέους .

ΑΡΧΗ 4 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 4 ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ Β . ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Εισαγωγικό Σημείωμα Μπέρτολτ Μπρεχτ , Ποιήματα , Αθήνα 1992 Καταφύγια για τη νύχτα Ακούω πως στη Νέα Υόρκη Στη γωνιά της 26 ης Οδού και του Μπροντγουαίη Στέκει ένας άντρας κάθε βράδυ τους μήνες του χειμώνα Και στους άστεγους που μαζεύονται βρίσκει ένα καταφύγιο για τη νύχτα Κάνοντας εκκλήσεις στους διαβάτες . Ο κόσμος έτσι δε θ ’ αλλάξει . Δε θα καλυτερέψουνε ανάμεσα στους ανθρώπους οι σχέσεις Δε συντομεύει έτσι η εποχή της εκμετάλλευσης Μα ωστόσο λίγοι άνθρωποι βρίσκουνε καταφύγιο για τη νύχτα Για μια νύχτα τους φυλάγεις απ ’ τον άνεμο Το χιόνι που προορίζονταν γι ’ αυτούς πέφτει στο δρόμο . Σαν διαβάσεις τούτο ‘ δω , μην κλείσεις το βιβλίο , άνθρωπε . Λίγοι άνθρωποι βρίσκουνε καταφύγιο για τη νύχτα Για μια νύχτα τους φυλάγεις απ ’ τον άνεμο Το χιόνι που προορίζονταν γι ’ αυτούς πέφτει στο δρόμο Μα ο κόσμος έτσι δε θ ’ αλλάξει Δε θα καλυτερέψουνε ανάμεσα στους ανθρώπους οι σχέσεις Δε συντομεύει έτσι η εποχή της εκμετάλλευσης . ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ 1 η δραστηριότητα Β 1. Να αναφέρετε τρία (3) από τα θέματα που πραγματεύεται στο ποίημά του ο Μπ . Μπρέχτ ( μον . 9). Να τεκμηριώσετε την απάντησή σας με την παράθεση συγκεκριμένων φράσεων του κειμένου ( μον . 6).

ΑΡΧΗ 5 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 5 ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ 2 η δραστηριότητα Β 2. α ) Να εντοπίσετε και να καταγράψετε τρία (3) σχήματα λόγου ( μεταφορά , εικόνα , επανάληψη ) ( μον . 3) δίνοντας από ένα παράδειγμα για το καθένα από αυτά ( μον . 3). β ) Στο ποίημα του Μπ . Μπρέχτ εναλλάσσονται το α ’, το β ’ και το γ ’ ενικό πρόσωπο . Να δώσετε από ένα παράδειγμα για καθεμία περίπτωση ( μον . 3) και να αιτιολογήσετε τη χρήση τους ( μον . 6). 3 η δραστηριότητα Β 3. « Μα ωστόσο λίγοι άνθρωποι … Μα ο κόσμος έτσι δε θ ’ αλλάξει » ( στίχοι 9 ‐ 16). Θεωρείτε αισιόδοξη ή απαισιόδοξη την άποψη του ποιητικού υποκειμένου ; Να τεκμηριώσετε την απάντησή σας σε ένα κείμενο 100 ‐ 150 λέξεων . ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟΥΣ 1. Στο τετράδιο να γράψετε μόνο τα προκαταρκτικά ( ημερομηνία , εξεταζόμενο μάθημα ). Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο . 2. Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων , αμέσως μόλις σας παραδοθούν . Δεν επιτρέπεται να γράψετε καμία άλλη σημείωση . Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα . 3. Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα , μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό ανεξίτηλης μελάνης . 4. Κάθε τεκμηριωμένη απάντηση είναι αποδεκτή . 5. Διάρκεια εξέτασης : τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων . 6. Ώρα δυνατής αποχώρησης : 10.00 π . μ . K ΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ

ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 1 ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛ ΑΔΙΚΕ Σ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HME ΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΣΑΒΒΑΤΟ 2 3 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 20 2 3

ΑΡΧΗ 2 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 2 ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ κυνηγούν τις ιδέες που μπορεί να προκαλέσουν δυσπιστία εναντίον τους. Μελέτες για τις επιδράσεις της εκπαίδευσης επιβεβαιώνουν ότι οι μορφωμένοι άνθρωποι είναι πραγματικά πιο διαφωτισμένοι. Είναι λιγότερο ρατσιστές, λιγότερο σεξιστές, λιγότερο ξενοφοβικοί, λιγότερο ομοφοβικοί και λιγότερο αυταρχικοί. Δίνουν μεγαλύτερη αξία στη φαντασία, στην ανεξαρτησία και στον ελεύθερο λόγο. Είναι πιο πιθανό να ψηφίζουν, να συνεισφέρουν εθελοντικά, να εκφράζουν πολιτικές απόψεις και να ανήκουν σε πολιτικές ενώσεις όπως συνδικάτα, πολιτικά κόμματα και θρησκευτικές και κοινοτικές οργανώσεις. Είναι επίσης πιο πιθανό να εμπιστεύονται τους συμπολίτες τους – ένα βασικό συστατικ ό στο πολύτιμο ελιξίριο 3 που ονομάζεται κοινωνικό κεφάλαιο, το οποίο δίνει στους ανθρώπους την αυτοπεποίθηση να κλείνουν συμφωνίες, να κάνουν επενδύσεις και να υπακούν στον νόμο , χωρίς να φοβούνται ότι είναι κορόιδα που θα τους εκμεταλλευτούν οι πάντες. Για όλους αυτούς τους λόγους , η ανάπτυξη της εκπαίδευσης είναι η ναυαρχίδα 4 της ανθρώπινης προόδου. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ 1 η δραστηριότητα Α1. Να αποδώσετε περιληπτικά σε ένα κείμενο 60 - 80 λέξεων το νόημα της πρώτης και δεύτερης παραγράφου: «Είναι τόσο πολλές οι αλλαγές … να προκαλέσουν δυσπιστία εναντίον τους» . 5 2η δραστηριότητα Α 2 . Να γράψετε έναν δικό σας τίτλο (κυριολεκτικό ή μεταφορικό) για το κείμενο , που να αποδίδει το νόημα του κειμένου. 3 ελιξί ρι ο: π αρ α σκε ύα σμ α τ ων α λχημ ισ τώ ν 4 ν αυ αρ χί δ α : τ ο π λο ίο πο υ εί να ι ε πικε φ αλής το υ πο λεμικ ού σ τό λο υ

ΑΡΧΗ 3 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 3 ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ Α 3 . Να γράψετε ένα συνώνυμο για καθεμία από τις υπογραμμισμένες λέξεις στις παρακάτω φράσεις/προτάσεις: α) «Μαθαίνεις ότι οι πεποιθήσεις σου … » β) « … να λύνεις τις διαμάχες … » γ) « … να εκφράζουν πολιτικές απόψεις … » Α 4 . Στην τρίτη παράγραφο του αποσπάσματος «Μελέτες για τις επιδράσεις της εκπαίδευσης … θα τους εκμεταλλευτούν οι πάντες» ο συγγραφέ α ς χρησιμοποιεί την επίκληση στη λογική , προκειμένου να πείσει τους αναγνώστες. Να αναφέρετε ποιο είδος τεκμηρίου (παραδείγματα, γεγονότα, γενικές αλήθειες, αυθεντίες, στατιστικά στοι χεία) χρησιμοποιεί (μον.2) εντοπίζοντας δύο (2) συγκεκριμένα στοιχεία από το κείμενο (μον.4). 3η δραστηριότητα Α 5 . Αξιοποιώντας το κείμενο και τις προσωπικές γνώσεις και εμπειρίες σας, να συντάξετε άρθρο 200 - 250 λέξε ων, που θα δημοσιευθεί στο ιστολόγιο του σχολείου σας, στο οποίο θα παρουσιάσετε τις ευεργετικές συνέπειες της μόρφωσης , τόσο για το άτομο όσο και για το κοινωνικό σύνολο.

ΑΡΧΗ 4 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 4 ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ Β . ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Εισαγωγικό Σημείωμα Το απόσπασμα προέρχεται από το ποίημα του Κωστή Παλαμά «Τα σ κ ολε ιά χ τίστε» . Τα σκολειά χτίστε […] Λιτά χτίστε τα, απλόχερα, μεγάλα γερά θεμελιωμένα, από της χώρας ακάθαρτης, πολύβοης, αρρωστιάρας μακριά μακριά τ’ ανήλιαγα σοκάκια, τα σκολειά χτίστε! Και τα πορτοπαράθυρα των τοίχων περίσσια ανοίχτε, να ‘ρχεται ο κυρ Ή λιος, διαφεντευτής 5 , να χύνεται, να φεύγει, ονειρεμένο πίσω του αργοσέρνον - τας το φεγγάρι. Γιομίζοντάς τα να τα ζωντανεύουν μαϊστράλια και βοριάδες και μελτέμια με τους κελαηδισμ ούς και με τους μόσκους . 6 κι ο δάσκαλος, ποιητής και τα βιβλία να είναι σαν κρίνα . Του τραγουδιού τη γλώσσα αντιλαλώντας, και τα βιβλία σαν τα τραγούδια να είναι! Στη γη της ομορφιάς, αρματωμένη την Επιστήμη, η Ομορφιά, χαρά της! αρχή σοφίας! […] 5 δι α φε ντ ευ τής : π ρο σ τά τ ης, υ πε ρα σ πισ τή ς , κ υρ ί αρ χο ς 6 μόσκ ου ς (μό σ χου ς) : α ρ ωμα τικέ ς ο υ σίε ς

ΑΡΧΗ 5 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 5 ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ 1η δραστηριότητα Β1. Να παρουσιάσετε σε μία παράγραφο 5 0 - 6 0 λέξεων τα χαρακτηριστικά του σχολείου που οραματίζεται ο ποιητής , όπως φαίνεται στο συγκεκριμένο απόσπασμα, τεκμηριώνοντας την απάντησή σας με στοιχεία μέσα από το ποίημα. 2η δραστηριότητα Β2. α. Να εντοπίσετε στο ποίημα μία (1) επανάληψη, μία (1) προσωποποίηση και μία (1) παρομοίωση (μον.3) και να ερμηνεύσετε τη λειτουργία του καθενός σχήματος λόγου (μον.6). β. «Λιτά χτίστε τα … κρίνα». Σε αυτούς τους στίχους να εντοπίσετε τρία (3) ρήματα που δηλώνουν προτροπή (μον. 6) . 3η δραστηριότητα Β 3 . «Λιτά χτίστε τα … το φεγγάρι». Τι σηματοδοτεί το φως στο σχολείο που προτείνει ο ποιητής; Ποιες σκέψεις και ποια συναισθήματα σας δημιουργεί η προτροπή του; Να τεκμηριώσετε την απάντησή σας σε ένα κείμενο 100 - 150 λέξεων.

ΑΡΧΗ 6 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 6 ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟΥΣ 1. Στο τετράδιό σας να γράψετε μόνο τα προκαταρκτικά (ημερομηνία, εξεταζόμενο μάθημα). Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο. 2. Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων, αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Δεν επιτρέπεται να γράψετε καμιά άλλη σημείωση. Κ ατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα. 3. Να απαντήσετε σ το τετράδιό σας σε όλα τα θέματα, μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό ανεξίτηλης μελάνης . 4. Κάθε απάντηση τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή. 5. Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρ ες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων. 6. Ώρα δυνατής αποχώρησης: 17.00 KΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ