Νέα Ελληνικά ΕΠΑΛ Πανελλήνιες 2025: Θέματα & Λύσεις

ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 1 ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΑΡΧΗ 2 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 2 ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ Η μουσική , λοιπόν , είναι σημαντική γιατί η μουσική δημιουργείται από τον άνθρωπο για τον άνθρωπο και γιατί υπάρχει για να εκφράσει όλα μας τα θέλω , τα πρέπει , τις σκέψεις , τα συναισθήματα και τις καταστάσεις που μας χαρακτηρίζουν . Είναι μία γλώσσα που τη μιλάμε όλοι και τη μεταφράζουμε ανάλογα με τα βιώματά μας και την ψυχοσύνθεσή μας . Είναι συνάμα μία γλώσσα τόσο πλούσια που έχει πληθώρα « διαλέκτων », τζαζ , ποπ , ροκ , σόουλ , φάνκυ , μπλουζ , παραδοσιακή , συρτάκι … Όλες με τον ίδιο σκοπό , όλες για να εκφράσουν εμάς και τις καταστάσεις που βιώνουμε . Γι ’ αυτό αγαπάμε όλοι τη μουσική ! Γιατί μας συντροφεύει πάντα και παντού σε ό , τι κι αν βιώνουμε , σε καθετί που αισθανόμαστε ! ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ 1 η δραστηριότητα Α 1. α ) Στη 2 η παράγραφο του κειμένου « Η μουσική λοιπόν … σκέψεων ή συναισθημάτων » να εντοπίσεις τρεις λόγους για τους οποίους η μουσική είναι « ένας σημαντικός τρόπος έκφρασης ανθρώπινων σκέψεων και συναισθημάτων ». ( μον .6) β ) Στο κείμενο η αρθρογράφος καταφεύγει στην επίκληση στη λογική και στην επίκληση στο συναίσθημα για να μας πείσει . Να αναγνωρίσεις στο κείμενο τρία διαφορετικά μέσα πειθούς ( δύο για την επίκληση στη λογική και ένα για την επίκληση στο συναίσθημα ) ( μον .6) δίνοντας ένα παράδειγμα για το καθένα . ( μον .3) 2 η δραστηριότητα Α 2. α ) Να γράψεις έναν δικό σου τίτλο για το κείμενο χρησιμοποιώντας τη γλώσσα μεταφορικά . ( μον .3) β ) Στην τελευταία παράγραφο του κειμένου « Η μουσική , λοιπόν , είναι σημαντική … σε καθετί που αισθανόμαστε !» να εντοπίσεις δύο τρόπους ανάπτυξής της ( μον .4) τεκμηριώνοντας την απάντησή σου με ένα παράδειγμα για καθεμία περίπτωση . ( μον .2)

ΑΡΧΗ 3 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 3 ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ γ ) Να επιλέξεις τη σωστή ερμηνεία για καθεμία από τις φράσεις που σου δίνονται σημειώνοντας στο τετράδιό σου το γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε αριθμό . ( μον .6) 1. μία γλώσσα τόσο πλούσια , ώστε να καλύπτει όλο το φάσμα αυτών α ) μία γλώσσα τόσο πλούσια , ώστε να καλύπτει όλο το έναυσμα αυτών β ) μία γλώσσα τόσο πλούσια , ώστε να καλύπτει όλο το εύρος αυτών 2. Μουσικά όργανα απαντώνται ως αρχαιολογικά ευρήματα σε όλους τους αρχαίους πολιτισμούς α ) Μουσικά όργανα ανταποκρίνονται ως αρχαιολογικά ευρήματα σε όλους τους αρχαίους πολιτισμούς β ) Μουσικά όργανα εντοπίζονται ως αρχαιολογικά ευρήματα σε όλους τους αρχαίους πολιτισμούς 3. Ακόμη και τα μικρά παιδιά , που δεν έχουν μορφώσει ολοκληρωμένο λόγο α ) Ακόμη και τα μικρά παιδιά , που δεν έχουν συγκροτήσει ολοκληρωμένο λόγο β ) Ακόμη και τα μικρά παιδιά , που δεν έχουν αναμορφώσει ολοκληρωμένο λόγο 3 η δραστηριότητα Α 3 . Όπως φαίνεται από το παραπάνω άρθρο , η μουσική συντροφεύει τον άνθρωπο σε όλη τη διάρκεια της ζωής του . Τι προσφέρει , κατά τη γνώμη σου , η μουσική στον άνθρωπο και γιατί θα μπορούσαμε να τη χαρακτηρίσουμε ως μία παγκόσμια γλώσσα επικοινωνίας ; Να αναπτύξεις τις απόψεις σου τεκμηριωμένα , σε ένα άρθρο που θα δημοσιευθεί στην εφημερίδα του σχολείου σου . (200 ‐ 250 λέξεις )

ΑΡΧΗ 4 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 4 ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ Β . ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Εισαγωγικό Σημείωμα Πρόκειται για ποίημα του Τάσου Λειβαδίτη που ανήκει στην ποιητική συλλογή « Τα Χειρόγραφα του Φθινοπώρου » (1990). Χρησιμοποιήθηκε το μονοτονικό σύστημα για τις ανάγκες της εξέτασης . ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ Τα κάγκελα του κήπου υγρά απ ’ τη βροχή σαν τους φτωχούς που τους αφήνουν έξω αλλά καθώς βραδιάζει ένα φλάουτο κάπου ή ένα άστρο συνηγορεί για όλη την ανθρωπότητα – σαν ήμασταν παιδιά κρυβόμαστε κάτω απ ’ τη σκάλα κι όταν βγαίναμε είχαμε αφήσει εκεί ένα βασιλικό πεπρωμένο η σιωπή κάνει τον κόσμο πιο μεγάλο , η θλίψη πιο δίκαιο κι αργότερα νέοι αγκαλιάσαμε το πρώτο δέντρο και του διηγηθήκαμε τα περασμένα άχαρες μέρες που φύγατε κι όμως αφήσατε μια ανάμνηση συγκινητική κι εγώ που υπήρξα τρελός για το αύριο κοιτάζω τώρα με αγωνία να προχωρούν οι λεπτοδείχτες στα ρολόγια . Ώσπου μια νύχτα ένας διαβάτης περνάει στο δρόμο τραγουδώντας . Πού έχεις ξανακούσει το τραγούδι αυτό ; Δε θυμάσαι . Κι όμως η νοσταλγία όλων όσων ονειρεύτηκες τρέμει μες στο τραγούδι . Στέκεσαι στο παράθυρο κι ακούς σα μαγεμένος . Κι άξαφνα σε κάποια στροφή του δρόμου το τραγούδι σβήνει . Όλα χάνονται . Ησυχία . Και τώρα τι θα κάνεις ; ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ 1 η δραστηριότητα Β 1. Το ποίημα αφηγείται μία ιστορία . Να εντοπίσεις τα πρόσωπα , τον χώρο και τον χρόνο κατά τον οποίο διαδραματίζεται η ιστορία ( μον .6). Ποιο είναι το κεντρικό γεγονός που εκτυλίσσεται ; Ποια επίδραση έχει στο ποιητικό υποκείμενο ; Πώς τελειώνει η ιστορία ; ( μον .9)

ΑΡΧΗ 5 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 5 ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ 2 η δραστηριότητα Β 2. α ) Να εντοπίσεις στο ποίημα τους στίχους όπου χρησιμοποιείται το α΄ πληθυντικό , το α΄ ενικό και το β ’ ενικό πρόσωπο δίνοντας από ένα παράδειγμα ( μον .3) και να ερμηνεύσεις τη λειτουργία τους στο συγκεκριμένο κάθε φορά σημείο . ( μον .6) β ) Να εντοπίσεις και να καταγράψεις στο τετράδιό σου μία εικόνα , μία μεταφορά και μία παρομοίωση . ( μον .6) 3 η δραστηριότητα Β 3. Ποιες σκέψεις και συναισθήματα σού προκαλεί το ποίημα ; Να αναπτύξεις σε ένα ενιαίο κείμενο την απάντησή σου κάνοντας αναφορές στα σημεία του ποιήματος που τη δικαιολογούν . (100 ‐ 150 λέξεις ) ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟΥΣ 1. Στο τετράδιο να γράψετε μόνο τα προκαταρκτικά ( ημερομηνία , εξεταζόμενο μάθημα ). Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο . 2. Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων , αμέσως μόλις σας παραδοθούν . Δεν επιτρέπεται να γράψετε καμία άλλη σημείωση . Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα . 3. Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα , μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό ανεξίτηλης μελάνης . 4. Κάθε τεκμηριωμένη απάντηση είναι αποδεκτή . 5. Διάρκεια εξέτασης : τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων . 6. Ώρα δυνατής αποχώρησης : 10.00 π . μ . K ΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ

ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 1 ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ

ΑΡΧΗ 2 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 2 ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ Επιπλέον , το γέλιο βοηθάει στη μείωση του άγχους και του στρες , καθώς , όταν γελάμε , ο εγκέφαλος απελευθερώνει διάφορους νευροδιαβιβαστές . Πρόκειται για χημικές ουσίες που μεταδίδουν τα νεύρα στον εγκέφαλο και στο νευρικό σύστημα , όπως οι ενδορφίνες , φυσικά παυσίπονα του οργανισμού που απελευθερώνονται κατά το γέλιο και συμβάλλουν στη χαλάρωση , και η σεροτονίνη , ορμόνη που βοηθά στην αντιμετώπιση της κατάθλιψης και της κακής διάθεσης και ενισχύει τις κοινωνικές μας σχέσεις . Το γέλιο , έπειτα , χαλαρώνει αλλά εξασκεί και τους μυς μας , βελτιώνει την αναπνοή μας , διεγείρει την κυκλοφορία , μειώνει τις ορμόνες του στρες και ενισχύει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού . Επίσης , το αυθόρμητο γέλιο είναι μία φυσική αντίδραση σε ένα αστείο , σε έναν ενθουσιασμό , σε μία χαρά , μία έκπληξη . Συμβαίνει αυθόρμητα και ανεξάρτητα από τη θέλησή μας και γι ’ αυτό θεωρείται γνήσιο . Απηχεί ακριβώς το θετικό μας συναίσθημα , την ευχαρίστηση και τη χαρά που νιώθουμε . Ένα προσποιητό γέλιο , από την άλλη , είναι μία εσκεμμένη « άσχημη » αντίδραση . Τη χαρακτηρίζουμε « άσχημη », γιατί μπορεί να γίνει για διάφορους λόγους , όπως για να κρύψουμε ένα άβολο συναίσθημα , τη θλίψη μας , την αδιαφορία μας , να προσποιηθούμε με στόχο την κοινωνική αποδοχή , απλά για να συμμετέχουμε σε ένα κοινωνικό περιβάλλον . Αν , όμως , το γέλιο είναι προσποιητό , θα είναι και τόσο ψεύτικο , ώστε δεν θα απελευθερωθούν οι ίδιες χημικές ουσίες που προαναφέραμε . Είναι , λοιπόν , σημαντικό τα συναισθήματά μας να είναι αληθινά , χωρίς εμπόδια και δεύτερες σκέψεις . Μπορούμε να δούμε μία αστεία ταινία , να μπούμε σε αστείες σελίδες , να συναναστραφούμε ευχάριστους ανθρώπους , να μοιραστούμε μία ευχάριστη ιστορία , να μην ξεχνάμε το παιδί που κρύβεται κάποιες φορές μέσα μας και να θυμόμαστε όλα τα ευχάριστα πράγματα που μας έχουν συμβεί . Ας μη σπαταλήσουμε καμία μέρα χωρίς να γελάσουμε !

ΑΡΧΗ 3 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 3 ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ 1 η δραστηριότητα Α 1. α . Να εντοπίσεις μέσα στο κείμενο πέντε (5) τρόπους με τους οποίους το γέλιο μάς ωφελεί , καταγράφοντας τα αντίστοιχα χωρία . ( μον .10) β . Στην 1 η παράγραφο του κειμένου « Το γέλιο … να προκύψουν » αξιοποιείται η επίκληση στη λογική ως τρόπος πειθούς . Ποιο είδος τεκμηρίου αναγνωρίζεις στη συγκεκριμένη παράγραφο ; ( μον .2) Να το εντοπίσεις και να το καταγράψεις στο τετράδιό σου . ( μον .3) 2 η δραστηριότητα Α 2. α . Η 5 η παράγραφος του κειμένου « Επίσης , το αυθόρμητο γέλιο … προαναφέραμε » αναπτύσσεται με σύγκριση – αντίθεση . Να εντοπίσεις και να καταγράψεις τους δύο (2) όρους που συγκρίνονται μεταξύ τους . ( μον .2) Να παρουσιάσεις τρεις (3) διαφορές τους χρησιμοποιώντας στοιχεία της παραγράφου . ( μον .3) β . Στην 6 η παράγραφο του κειμένου « Είναι , λοιπόν , … να γελάσουμε » το ύφος γίνεται οικείο , καθώς απευθύνεται στον αναγνώστη . Να εντοπίσεις και να καταγράψεις τρία (3) διαφορετικά στοιχεία ( ρηματικό πρόσωπο , λεξιλόγιο , εκφραστικά μέσα , σημεία στίξης , έγκλιση ) που επιβεβαιώνουν την παραπάνω διαπίστωση . ( μον .6) γ . Στο κείμενο γίνεται χρήση ειδικού επιστημονικού λεξιλογίου . Να εντοπίσεις και να καταγράψεις τέσσερις (4) τέτοιες λέξεις . ( μον . 4) 3 η δραστηριότητα Α 3. Σύμφωνα με το κείμενο το γέλιο μπορεί να λειτουργεί ως μέσο σύνδεσης των ανθρώπων . Συμφωνείς με αυτή την άποψη ; Υπάρχει περίπτωση το γέλιο να λειτουργήσει αρνητικά στις σχέσεις των ανθρώπων ; Να αναπτύξεις τις απόψεις σου σε μία ομιλία (200 ‐ 250 λέξεις ) που θα εκφωνήσεις σε εκδήλωση του σχολείου σου με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Γέλιου .

ΑΡΧΗ 4 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 4 ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ Β . ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Εισαγωγικό Σημείωμα Ο Πάμπλο Νερούντα γεννήθηκε στη Χιλή το 1904 και υπηρέτησε ως διπλωμάτης σε διάφορες χώρες . Γνήσιος δημοκράτης , αγωνίστηκε εναντίον του φασισμού και καταδιώχτηκε . Από τους μεγαλύτερους και περισσότερο μεταφρασμένους ποιητές της Λατινικής Αμερικής τιμήθηκε με το βραβείο Νόμπελ το 1971. Πέθανε το 1973. Η ποίηση του Νερούντα έχει βασικά κοινωνικό χαρακτήρα . Ακολουθεί απόσπασμα από το ποίημα « Το γέλιο σου » από τη συλλογή « Οι στίχοι του καπετάνιου », μετάφραση Β . Λαλιώτης , εκδ . Τύρφη , Θεσσαλονίκη , 2019, σελ . 28 ‐ 31. Το γέλιο σου Πάρε μου το ψωμί , αν θέλεις , πάρε μου τον αέρα , αλλά μη μου παίρνεις το γέλιο σου . Μη μου παίρνεις το ρόδο , τη βρύση που σταλάζει , το νερό που άξαφνα σκάει μες στη χαρά σου , το ασημένιο κύμα το ξαφνικό που σε γεννάει . Η πάλη μου είναι σκληρή και γυρίζω με τα μάτια κουρασμένα έχοντας δει φορές τη γη που δεν αλλάζει , μα μπαίνοντας το γέλιο σου στον ουρανό ανεβαίνει ψάχνοντάς με κι όλες ανοίγει για μένα τις πόρτες της ζωής σου . Αγάπη μου , την ώρα την πιο σκοτεινή ανθίζει το γέλιο σου , κι αν ξαφνικά βλέπεις πως το αίμα μου λεκιάζει τις πέτρες του δρόμου , γέλα , γιατί το γέλιο σου θα είναι για τα χέρια μου σαν δροσερό σπαθί . [ … ]

ΑΡΧΗ 5 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 5 ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ 1 η δραστηριότητα Β 1. Αφού διαβάσεις με προσοχή το ποίημα , να αποδώσεις με δικά σου λόγια το νόημα των στίχων που σου δίνονται :  « Πάρε μου το ψωμί … μη μου παίρνεις το γέλιο σου » ( μον .5)  « μα μπαίνοντας το γέλιο σου … τις πόρτες της ζωής σου » ( μον .5)  « γέλα … δροσερό σπαθί » ( μον .5) Η απάντησή σου συνολικά μπορεί να κυμαίνεται ανάμεσα στις 50 ‐ 60 λέξεις . 2 η δραστηριότητα Β 2. α . Στο ποίημα , σε αρκετά σημεία , χρησιμοποιείται το β ’ ενικό ρηματικό πρόσωπο της προστακτικής έγκλισης . Να εντοπίσεις δύο (2) από αυτά τα σημεία γράφοντας τους αντίστοιχους στίχους στο τετράδιό σου ( μον .6). Πώς λειτουργεί το β ’ ενικό ρηματικό πρόσωπο της προστακτικής έγκλισης στο νόημα του κειμένου ; ( μον .3) β . Να εντοπίσεις και να καταγράψεις στο τετράδιό σου μία (1) μεταφορά , μία (1) εικόνα και μία (1) παρομοίωση . ( μον .6) 3 η δραστηριότητα Β 3. Συσχετίζοντας τις πληροφορίες που σου δίνονται στο εισαγωγικό σημείωμα με το περιεχόμενο του ποιήματος , να αξιολογήσεις τη στάση ζωής του ποιητικού υποκειμένου , όπως φαίνεται μέσα στο ποίημα . Η απάντησή σου να αναπτυχθεί σε 100 ‐ 150 λέξεις .

ΑΡΧΗ 6 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 6 ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟΥΣ 1. Στο τετράδιό σας να γράψετε μόνο τα προκαταρκτικά ( ημερομηνία , εξεταζόμενο μάθημα ). Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο . 2. Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων , αμέσως μόλις σας παραδοθούν . Δεν επιτρέπεται να γράψετε καμιά άλλη σημείωση . Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα . 3. Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα , μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό ανεξίτηλης μελάνης . 4. Κάθε απάντηση τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή . 5. Διάρκεια εξέτασης : τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων . 6. Ώρα δυνατής αποχώρησης : 17.00 K ΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ