Ιστορία Επαναληπτικές 2022: Θέματα & Λύσεις

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ

ΤΡΙΤΗ 13 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2022

ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΘΕΜΑ ΑΊ1

Να δώσετε το περιεχόµενο των ακόλουθων όρων:

α. Εθνικές γαίες

β. Επανάσταση του 1862

γ- Εκλεκτικοί

ΘΕΜΑ Α2

Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας

Το γράµµα που αντιστοιχεί στην κάθε πληροφορία και δίπλα του τη λέξη Σωστό,

αν η πληροφορία είναι σωστή, ή τη λέξη Λάθος, αν η πληροφορία είναι

λανθασμένη:

α. Η Τραπεζούντα αποτελούσε το σταυροδρόμι της εμπορικής κίνησης µεταξύ Δύσης και Ανατολής μέχρι το 1869 που ολοκληρώθηκε η διάνοιξη της Διώρυγας του Σουέζ.

β. Το Φροντιστήριο της Τραπεζούντας είχε ιδρύσει το 1682 ο εκπρόσωπος των Ελλήνων της διασποράς Κ. Κωνσταντινίδης.

γ. Η δίχρονη προεδρία του μητροπολίτη Χρύσανθου στην Τραπεζούντα (1916-1918) ήταν ένα αληθινό διάλειμμα δημοκρατίας και αρμονικής συμβίωσης χριστιανών και μουσουλμάνων.

δ. Το πρώτο παγκόσμιο Παν-ποντιακό Συνέδριο οργανώθηκε στη Μασσαλία τον Φεβρουάριο του 1918.

ε. Στις 10 Μαρτίου του 1921 ο μητροπολίτης Τραπεζούντας Χρύσανθος πρότεινε στον υπουργό εξωτερικών Μπαλτατζή συνεργασία µε τους Κούρδους και τους Αρμένιους εναντίον του κινήματος του Κεμάλ.

ΘΕΜΑ ΒΊ

Τι προέβλεπε η Συμφωνία της Άγκυρας (1930) και µε ποιες διπλωματικές

πράξεις αυτή ολοκληρώθηκε τον Οκτώβριο του ίδιου έτους;

ΘΕΜΑ Β2

α. Ποιο ήταν το έργο της Διεθνούς Επιτροπής που ήλθε στην Κρήτη τον

Φεβρουάριο του 1906; (μονάδες ϐ)

β. Πώς το οριστικό κείµενο των μεταρρυθμίσεων της Διεθνούς Επιτροπής

υλοποιήθηκε κατά την περίοδο της αρµοστείας του Αλέξανδρου Ζαΐμη;

(μονάδες ϐ)

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΟΜΑΔΑ ΔΕΥΤΕΡΗ ΘΕΜΑ ΓΙΊ Συνδυάζοντας τις ιστορικές σας γνώσεις µε τις πληροφορίες απόὀ τα κείµενα που σας δίνονται, να αναφερθείτε α. στη μεταλλευτική δραστηριότητα των ορυχείων του Λαυρίου µετά το

1866 (μονάδες 18) και β. στα άλλα είδη εκμετάλλευσης ορυκτού πλούτου που αποτέλεσαν πηγή

σημαντικών δηµόσιων εσόδων κατά τις τελευταίες δεκαετίες του 1950

αιώνα. (μονάδες 12)

ΚΕΙΜΕΝΟΑ

Η. Εταιρεία του Λαυρίου είχε ιδρυθεί µε πρωτοβουλία του ιταλού επιχειρηματία Τζοβάνι Μπαττίστα Σερπιέρι (Οἰοναπ! Βαϊϊθία ὈὉογρίθη!). Η σύνθεση του ιδρυτικού κεφαλαίου είναι πολύ ενδιαφέρουσα: εκτός του Σερπιέρι, συμμετείχαν ο γνωστός γάλλος επιχειρηματίας της Μασσαλίας Ιλαρίων Ρου (ΗΠαγίοη Κουχ), ένας ακόµη αλλοδαπός, άγνωστης ταυτότητας, και οι Ροδοκανάκηδες της Μασσαλίας. [...]

Ὁ Ρου και ο Σερπιέρι ήταν ίσως οἱ μόνοι που γνώριζαν, κατά προσέγγιση, την πραγματική αξία του µεταλλείου τους. ἩἨταν μεγάλη επειδή η επιχείρηση απέδιδε υψηλά κέρδη. Δεν ήταν ο πακτωλός που παρίσταναν οι φήμες στην Ελλάδα καὶ το εξωτερικό. [...]

Το αρχικό κεφάλαιο της εταιρείας, το 18653, ήταν σχετικώς χαμηλό, µισό εκατομμύριο φράγκα. Ἠταν χαμηλό σε σύγκριση µε την αξία που θα αποκτούσε σύντομα η εταιρεία. Αλλά ήταν σηµαντικό για την εποχή. Αντιστοιχούσε στο 2,396 περίπου των φορολογικών εσόδων του 1864. Εκτός από την εξόρυξη μεταλλεύματος από τις στοές, η εταιρεία έδωσε προτεραιότητα, όπως ήταν λογικό, στην χαμηλού κόστους αξιοποίηση των αρχαίων καταλοίπων. Τέσσερα χρόνια αργότερα, Το Ί8Θ7, το Κατατεθειµένο κεφάλαιό της είχε επταπλασιαστεί: ανερχόταν περίπου σε 35.500.000.

Γ. Β. Δερτιλής, Ιστορία του Ελληνικού Κράτους, 1830-1920, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2017, σ. 509-510. ΚΕΙΜΕΝΟ Β

Από τον ορυκτό πλούτο της χώρας είχε αξιοποιηθεί ως τα µέσα του αιώνα κυρίως η σμύριδα της Νάξου, που αποτελούσε εξαγώγιµο προῖόν. [...]

Άλλο εξαγώγιµο ορυκτό ήταν η θηραϊκή γη, που απέφερε τον ίδιο χρόνο 141.354 δρχ.

Αμέσως µετά τη σμύριδα άλλο εκμεταλλεύσιμο υλικό ήταν ο λιγνίτης. Αν και είχε εντοπισθεί στο Μαρκόπουλο Αττικής από παλιά η ύπαρξη στρωμάτων του, τελικά µόνο τα κοιτάσματα της Κύμης ήταν ικανοποιητικά από άποψη εκμεταλλεύσεως. [...]

Μιά σειρά άλλων ορυκτών, όπως οι γύψοι της Μήλου, κυρίως όµως τα μάρμαρα της Πεντέλης, της Πάρου, της Τήνου, της Ελευσίνας και του Ταὐγέτου δεν πρόσφεραν ακόμα αξιόλογο οικονοµικό ενδιαφέρον. Για την προώθηση

ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙΔΕΣ

όµως της αξιοποιήσεως του ορυκτού πλούτου της χώρας είχαν γίνει τότε ειδικές μελέτες. Οδυσσεύς Δημητρακόπουλος, «Στροφή της κυβερνητικής πολιτικής προς την εσωτερική ανάπτυξη της χώρας», στο: Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα 1977, τ. ΙΓ΄, σ. 180. ΘΕΜΑ ΔΊ Συνδυάζοντας τις ιστορικές σας γνώσεις µε τις πληροφορίες από τα κείµενα που σας δίνονται, να παρουσιάσετε τις συνέπειες του Κριμαϊκού πολέμου (1853-1856) α. στις συνθήκες διαβίωσης του πληθυσμού της χώρας και ιδιαίτερα των προσφύγων της Αθήνας (μονάδες 18) και β. στην παρακμή των «ξενικών» κομμάτων. (µονάδες 12)

ΚΕΙΜΕΝΟ Α

Την αγανάκτηση του λαού την αύξησε σε µεγάλο βαθµό και η εμφάνιση της χολέρας, που την μετέφεραν τα γαλλικά στρατεύματα από τη Βάρνα καὶ εκδηλώθηκε πρώτα στις δυνάμεις Κατοχής του Πειραιά. Επειδή μάλιστα οι αρχές Κατοχής δεν επέτρεψαν τότε την τήρηση των απαραίτητων αυστηρών υγειονομικών µέτρων, η επιδημία διαδόθηκε γρήγορα στην Αθήνα και επί πέντε µήνες λυμαινόταν την πρωτεύουσα. Η χολέρα προκάλεσε το θάνατο 3.000 περίπου ατόµων, του 1/10 δηλαδή του πληθυσμού της πρωτεύουσας που δεν ξεπερνούσε τις 30.000 κατοίκους. Ο Νοέμβριος του 1854, κατά τον οποίο πέθαναν 800 τουλάχιστον άτοµα, υπήρξε ο χειρότερος μήνας. Η επιδημία έπληξε ιδιαίτερα. το μεσημβρινό τµήµα της πόλεως, όπου κατοικούσαν πολλοί μαζί καὶ κάτω από άθλιες συνθήκες, πρόσφυγες, διωγµένοι από τις τουρκοκρατούμενες ελληνικές περιοχές µετά τη διακοπή των ελληνοτουρκικών σχέσεων. [...]

Η συνθήκη των Παρισίων της 18/30 Μαρτίου 1856 έθεσε και τυπικά τέρμα στον [Κριμαϊκό] πόλεμο, αλλά από την ελληνική πρωτεύουσα οι δυνάμεις Κατοχής αποχώρησαν µόνο το Φεβρουάριο Του επόµενου έτους, έπειτα από συνολική παραμονή δύο ετών και οκτώ μηνών. [...]

Με την πικρή αυτή εμπειρία διαλύθηκε ακόµη ο μύθος περί ευρωπαϊκού και ειδικότερα περί αγγλικού φιλελληνισμού, καθώς και η πολιτική τοποθέτηση των Ἑλλήνων σε κόμματα προσανατολισμένα προς την πολιτική των τριών μεγάλων Δυνάμεων («αγγλικό», «γαλλικό» και «ρωσικό»).

Στέφανος Παπαδόπουλος, «Ο Κριμαϊκός Πόλεμος και ο Ελληνισμός» στο: Ιστορία τοῦ Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα 1977, τ.ΙΙΓ΄, σ. Ί85-167. ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΚΕΙΜΕΝΟ Β

Μετά την έναρξη του Κριμαϊκού πολέμου [...] οι σύμμαχοι, για να αποτρέψουν ελληνική επίθεση και τον αναγκαστικό σε αυτή την περίπτωση κίνδυνο των γαλλοβρετανικών οδών ανεφοδιασμού στο Αιγαίο [...] κατέλαβαν στις 13/25 Μαΐου 1854 το λιμάνι του Πειραιά και απέκλεισαν τη Χαλκίδα, την Πάτρα, το Ναύπλιο, τη Σύρο, το Βόλο, τις Σπέτσες και την Ύδρα, προκαλώντας έτσι δυσκολίες στην τροφοδοσία και άνοδο των τιµών. Αποσύρθηκαν μόλις ένα χρόνο µετά την ειρήνη των Παρισίων. [...]

Με αυτές τις προὔποθέσεις όλα τα πρότυπα έχαναν την αξιοπιστία καὶ την ελκυστικότητά τους, και το Αγγλικό όπως και το Γαλλικό Κόμμα[...] έχαναν την εμπιστοσύνη των οπαδών τους. Οἱ διαµαρτυρίες για την πολιτική τους µόνο µε αυτό το υπόβαθρο αποκτούσαν σημασία.

Παρόλο που το Ρωσικό Κόμμα επωφελούνταν από τη μείωση του κύρους της Αγγλίας, τα βλέμματα των οπαδών του προς τη Ρωσία έχαναν τη βεβαιότητά τους.

ΘΗηπαΓ Ηετγίπο, Τα πολιτικά κόμματα στην Ελλάδα, 1821-1936, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής

Τραπέζης, Αθήνα 2004, σ. 312-317 (διασκευή).

ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζοµένους)

1... Στο εξώφυλλο να γράψετε το εξεταζόµενο µάθηµα. Στο εσώφυλλο πάνω- πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά σας στοιχεία. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ηµεροµηνία και το εξεταζόµενο µάθηµα. Να µην αντιγράψετε τα θέµατα στο τετράδιο και να µη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.

2. Να γράψετε το ονοµατεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων, αµέσως µόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέµατα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας, να παραδώσετε μαζί µε το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.

3, Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέµατα µόνο µε µπλε ή µόνο µε μαύρο στυλό µε μελάνι που δεν σβήνει.

4. Κάθε απάντηση τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.

Β. Διάρκεια εξέτασης: τρεις (8) ώρες µετά τη διανοµή των φωτοαντιγράφων.

6. Χρόνος δυνατής αποχώρησης: 17:00.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙΔΕΣ