Ιστορία Επαναληπτικές 2024: Θέματα & Λύσεις

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ

ΠΕΜΠΤΗ 12 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2024

ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΘΕΜΑ ΑΊ

Να δώσετε το περιεχόµενο των ακόλουθων όρων:

α. αγροτική μεταρρύθμιση

β. Πεδινοί

γ- Φροντιστήριο Τραπεζούντας

Μονάδες Ί15

ΘΕΜΑ Α2

Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας

Το γράμμα που αντιστοιχεί στην κάθε πληροφορία και δίπλα του τη λέξη Σωστό,

αν η πληροφορία εἶναι σωστή, ή τη λέξη Λάθος, αν η πληροφορία εἶναι

λανθασμένη:

α. Η. βρετανική εταιρεία ΠΑΟΥΕΡ ανέλαβε τη δηµιουργία σύγχρονου δικτύου αστικών συγκοινωνιών.

β. Ο δεύτερος εμφύλιος πόλεμος κατά τη διάρκεια της ελληνικής επανάστασης τελείωσε µε νίκη των Πελοποννησίων προκρίτων και στρατιωτικών.

γ- Η αποτυχημένη επιχείρηση του Φαβιέρου (1827-1828) προετοιµάστηκε από Ψαριανούς πρόσφυγες για την ανακατάληψη του νησιού τους.

δ. Η τουρκική σηµαία διατηρήθηκε µόνο στο φρούριο του Φιρκά ως τελευταίο σύμβολο της τουρκικής επικυριαρχίας στην Κρήτη (1898).

ε. Οἱ Έλληνες της Διασποράς αναδείχθηκαν πρωτεργάτες στους αγώνες για τη δηµιουργία µιας αυτόνομης Ποντιακής Δημοκρατίας.

ΘΕΜΑ ΒΊ

Πώς επιτεύχθηκε η οριστική λύση του Κρητικού Ζητήματος µετά το τέλος των

Βαλκανικών Πολέμων;

ΘΕΜΑ Β2

Πώς εκφράστηκε η διάσταση μεταξύ προσφύγων της Μικρασιατικής

Καταστροφής καὶ γηγενών στην οικονομική, πολιτική και κοινωνική ζωή;

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΟΜΑΔΑ ΔΕΥΤΕΡΗ ΘΕΜΑ ΓΙΊ Συνδυάζοντας τις ιστορικές σας γνώσεις µε τις πληροφορίες από τα κείµενα που σας δίνονται, να αναφερθείτε: α. στις συνθήκες ίδρυσης της Εθνικής Τράπεζας και στη δραστηριότητά

της κατά τα πρώτα στάδια της λειτουργίας της. (μονάδες 12)

β. στο ζήτημα της δηµιουργίας της Τράπεζας της Ελλάδος και στις

αντιδράσεις που προκάλεσε. (μονάδες 13)

ΚΕΙΜΕΝΟ Α

Με βασιλικό διάταγµα της ὅ0θης Μαρτίου 1841 ιδρυόταν η Εθνική Τράπεζα στην Αθήνα, ιδιοκτησίας µιας εταιρίας μετόχων. Το αρχικό της κεφάλαιο, 5.000.000 δρχ., θα διετίθετο σε 5.000 μετοχές των 1.000 δρχ. Τουλάχιστον 1.000 μετοχές θα αγόραζε το κράτος. Την Τράπεζα θα διοικούσε επιτροπή που θα εκλεγόταν σε γενική συνέλευση των μετόχων, αλλά τις επιχειρήσεις της θα ήλεγχε βασιλικός επίτροπος. Τα 4/5 των κεφαλαίων της θα διατίθενταν για δάνεια υποθηκών ή καταθέσεων χρυσού ή αργύρου µε τόκο ως 10900. Η Τράπεζα είχε το δικαίωµα να εκδώσει τραπεζογραμμάτια που δε θα ξεπερνούσαν τα 2/5 της αξίας των κεφαλαίων της. Το αρχικό της κεφάλαιο έφθασε σε 1.468.000 ὄρχ. και οι 1.500 μετοχές της αγοράσθηκαν από το κράτος (600), από τον τραπεζικό οἰκο του Εὐνάρδου (300), από τους αδελφούς Ζωσιμάδες (250), από το βασιλιά Λουδοβίκο Β΄ (200) και τον Κ. Βράνη (150). Πρώτος διοικητής της υπήρξε ο Γεώργιος Σταύρου.

Ιωάννης Πετρόπουλος καὶ Αικατερίνη Κουμαριανού, «Περίοδος βασιλείας του Όθωνος», στο: Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Αθήνα: Εκδοτική Αθηνών, 1977, τόµος ΙΓ΄, σ. 104. (διασκευή)

ΚΕΙΜΕΝΟ Β

Η τραπεζιτική μεταρρύθμισις, κατά τους οικονομικούς κύκλους της Κ.Τ.Ε. (Κοινωνία των Εθνών), επεβάλλετο και διά να περιορισθή το κεντρικόν εκδοτικόν ίδρυμα εις την παροχήν δανείων βραχείας προθεσμίας και ευκόλου εκκαθαρίσεως και διά να επέλθη διαρρύθμισις των σχέσεων Κράτους και Εκδοτικής Τραπέζης. Προετάθησαν διάφοροι λύσεις, αλλά προεκρίθη η λύσις της διχοτοµήσεως της Εθνικής Τραπέζης και της ιδρύσεως νέας Εκδοτικής Τραπέζης υπό το όνοµα Τράπεζα της Ελλάδος. Βάσει της προκριθείσης λύσεως, εις την νέαν Τράπεζαν θα µετεβιβάζοντο ωρισµένα στοιχεία του ενεργητικού και παθητικού της Εθνικής Τραπέζης. Το κύριον στοιχείον του παθητικού που µετεβιβάσθη εις την Τράπεζα της Ελλάδος ήτο το σύνολον του ποσού των κυκλοφορούντων τραπεζογραμματίων.

Συγχρόνως, μµετεβιβάσθησαν και τα στοιχεία του ενεργητικού που απετέλουν το αντίκρυσµα της κυκλοφορίας των τραπεζογραµμµατίων. Τα στοιχεία ταύτα ήσαν τα δάνεια της Εθνικής Τραπέζης προς το Κράτος, ως και ειδικοί λογαριασμοί των βάσει ειδικών νόμων εκδοθέντων τραπεζογραμματίων. [...] Αλλ’᾽ η Εθνική ηρνήθη να µεταβιβάση το εις χρυσόν

ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙΔΕΣ

αντίκρυσµα των εν κυκλοφορία τραπεζογραµματίων. Ισχυρίσθη ότι το ποσόν του εις χρυσόν αντικρύσματος ή καλύμματος δεν το απέκτησε διά της ανανεώσεως του εκδοτικού προνοµίου και ότι, κατά συνέπειαν, απετέλει τούτο ιδιοκτησίαν της. Εδέχετο δε να το µεταβιβάση αν ελάµβανεν ως αποζηµίωσιν το ισόποσον εις δραχµάς. Γρηγόριος Δαφνής, Η Ελλάς μεταξύ δύο πολέμων, 1923-1940, Αθήνα: Κάκτος, 1997, τόµος Α΄, σ. 557-358. (διασκευή) ΘΕΜΑ ΔΊ Συνδυάζοντας τις ιστορικές σας γνώσεις µε τις πληροφορίες από τα κείµενα που σας δίνονται, να αναφερθείτε: α. στον τρόπο µε τον οποίο το Σύνταγμα του 1844 κατοχύρωνε θεμελιώδη

δικαιώματα και καθόριζε τις βασιλικές εξουσίες. (μονάδες 15) β. στην κατοχύρωση του δικαιώματος της καθολικής ψηφοφορίας (1844)

και τη σημασία του. (μονάδες 10)

ΚΕΙΜΕΝΟΑ

Ο εκλογικός νόµος της Ίδης Μαρτίου 1844 αναγνώριζε το δικαίωµα του εκλέγειν «εις όλους τους εντός του βασιλείου γεννηθέντας Έλληνας», που είχαν συμπληρώσει το 2δο έτος της ηλικίας τους καὶ διέθεταν «ιδιοκτησίαν τινά εντός της επαρχίας». Η επαναστατικότητα του εκλογικού αυτού νόµου συνίστατο στο ότι, όπως διευκρινίσθηκε ρητά κατά τη σχετική συζήτηση, η «ιδιοκτησία» αυτή δεν χρειαζόταν να εἶναι ακίνητη: μπορούσε να εἶναι και κινητή: Αρκούσε να είναι «προσοδοφόρος» και «φοροτελής». Όμως, ακόµη και οι στερούμενοι ιδιοκτησίας είχαν δικαίωµα ψήφου: Όπως προβλεπόταν, αρκούσε να ασκούν «οιονδήποτε επάγγελμα ή ανεξάρτητον επιτήδευµα». [...]

Παρά ταύτα, η ανά τακτά διαστήµατα προσέλευση των εκλογέων στις κάλπες για την ανάδειξη Βουλής ενέκλειε µια δυναμική, που ἐμελλε γρήγορα να δημιουργήσει µιαν αξιόλογη παράδοση, αυθεντικά δημοκρατική. Νίκος Κ. Αλιβιζάτος, Το Σύνταγμα και οι εχθροί του στη νεοελληνική Ιστορία, 1800-2010, Αθήνα: Πόλις, 2021, σ. 92-94.

ΚΕΙΜΕΝΟ Β

Η εκτελεστική εξουσία ανήκε στον βασιλιά και ασκούνταν από τους υπουργούς του, οἱ οποίοι ήταν υπεύθυνοι για τις πράξεις τους. ΟΙ υπουργοί διορίζονταν και παύονταν «ελευθέρως» από τον ανώτατο άρχοντα. Η νοµοθετική εξουσία ασκείται από κοινού από τον βασιλιά, τη Βουλή και τη Γερουσία. Αν και προβλεπόταν έλεγχος της κυβέρνησης από το νομοθετικό σώμα, η νομοθετική πρωτοβουλία και το δικαίωµα της κύρωσης των νόµων ανήκε στον βασιλιά. Ο τελευταίος επεξέτεινε τις αρμοδιότητες και την εξουσία του διατηρώντας το δικαίωµα διάλυσης, χωρίς περιορισμό της Βουλής, αλλά και διορισμού των μελών της Γερουσίας. Κώστας Κωστής, «Τα κακοµαθηµένα παιδιά της Ιστορίας»: Η διαµόρφωση του νεοελληνικού κράτους, Ίδος-21ος αιώνας, Αθήνα: Πόλις, 2015, σ. 277-278. (διασκευή)

ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΚΕΙΜΕΝΟΓ

Το Σύνταγμα του 1844 αναγνώριζε την πρωτοκαθεδρία του βασιλιά, ο οποίος μεταξύ άλλων διατηρούσε το δικαίωµα διορισμού και απόλυσης των υπουργών καὶ των δημοσίων υπαλλήλων, τη διοίκηση του στρατού, την αποκλειστική αρμοδιότητα συνοµολόγησης διεθνών συνθηκών και ΤΟ προνόµιο του διορισμού των μελών της νεοσυσταθείσας Γερουσίας, η θητεία των οποίων προβλεπόταν να είναι ισόβια. Από την άλλη πλευρά, το Σύνταγμα κατοχύρωνε σχεδόν το σύνολο των θεμελιωδών ανθρώπινων δικαιωμάτων, όπως εκείνα της ατομικής ελευθερίας, της ισότητας απέναντι στον νόµο, του απαραβίαστου της κατοικίας, του απόρρητου της αλληλογραφίας, της απαγόρευσης της δουλείας καὶ των βασανιστηρίων, της ελευθερίας της γνώμης καὶ του Τύπου.

Αντώνης Κλάψης, «Στο κλουβί της Ελλάδος της στενής µας κλεισμένοι»: Πολιτική και

διπλωματία της ελληνικής εθνικής ολοκλήρωσης, 1821-1923, Αθήνα: Πεδίο, 2019, σ. 97.

ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζοµένους)

1... Στο εξώφυλλο να γράψετε το εξεταζόµενο µάθηµα. Στο εσώφυλλο πάνω- πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά σας στοιχεία. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ηµεροµηνία και το εξεταζόµενο µάθηµα. Να µην αντιγράψετε τα θέµατα στο τετράδιο καὶ να µη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το ὀνομά σας.

2... Να γράψετε το ονοµατεπώνυμό σας στο πάνω µέρος των φωτοαντιγράφων, αµέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέµατα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας, να παραδώσετε µαζί µε το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.

3. Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέµατα µόνο µε µπλε ή µόνο µε μαύρο στυλό µε μελάνι που δεν σβήνει.

4. Κάθε απάντηση τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.

Β. Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες µετά τη διανοµή των φωτοαντιγράφων.

6. Χρόνος δυνατής αποχώρησης: 17:00.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙΔΕΣ