Αρχαία Ελληνικά Πανελλήνιες 2024: Θέματα & Λύσεις

ΤΡΙΤΗ 4 ΙΟΥΝΙΟΥ 2024 ΕΞΕΤΑΖΟΝΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) Α. ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Πλούταρχος, Περὶ Ἀλεξάνδρου τύχης καὶ ἀρετῆς, 6 329Α-Ρ

Καὶ μὴν ἡ πολὺ Θαυμαζομένη πολιτεία τοῦ τὴν Στωικῶν αἴρεσιν καταβαλομένου Ζήνωνος εἰς ἓν τοῦτο συντείνει κεφάλαιον, ἵνα μὴ κατὰ πόλεις μηδὲ δήμους οἰκῶμεν ἰδίοις ἕκαστοι διωρισµμένοι δικαίοις, ἀλλὰ πάντας ἀνθρώπους ἡγώμεθα δηµότας καὶ πολίτας, εἷς δὲ βίος ᾖ καὶ κόσμος, ὥσπερ ἀγέλης συννόµου νόµῳ κοινῷ συντρεφομµένης. Τοῦτο Ζήνων μὲν ἔγραψεν ὥσπερ ὄναρ ἢ εἴδωλον εὐνομίας φιλοσόφου καὶ πολιτείας ἀνατυπωσάμενος, Ἀλέξανδρος δὲ τῷ λόγῳ τὸ ἔργον παρέσχεν. Οὐ γὰρ, ὡς Ἀριστοτέλης συνεβούλευεν αὐτῷ, τοῖς μὲν Ἕλλησιν ἡγεμονικῶς τοῖς δὲ βαρβάροις δεσποτικῶς χρώμενος, καὶ τῶν μὲν ὡς φίλων καὶ οἰκείων ἐπιμελόμενος τοῖς δ᾽ ὡς ζῴοις ἢ φυτοῖς προσφερόµενος, πολέμων πολλῶν καὶ φυγῶν ἐνέπλησε καὶ στάσεων ὑπούλων τὴν ἡγεμονίαν, ἀλλὰ κοινὸς ἥκειν θεόθεν ἁρμοστὴς καὶ διαλλακτὴς τῶν ὅλων νοµίζων, οὓς τῷ λόγω μὴ συνῆγε τοῖς ὅπλοις βιαζόµενος καὶ εἰς ταὐτὸ συνενεγκὼν τὰ πανταχόθεν, ὥσπερ ἐν κρατῆρι φιλοτησίῳ μίξας τοὺς βίους καὶ τὰ ἤθη καὶ τοὺς γάµους καὶ τὰς διαίτας, πατρίδα μὲν τὴν οἰκουμένην προσέταξεν ἡγεῖσθαι πάντας, ἀκρόπολιν δὲ καὶ φρουρὰν τὸ στρατόπεδον, συγγενεῖς δὲ τοὺς ἀγαθούς, ἀλλοφύλους δὲ τοὺς πονηρούς:

Α1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό που αντιστοιχεί σε καθεµία από τις παρακάτω περιόδους λόγου και δίπλα σε αυτόν τη λέξη «Σωστό», αν εἶναι σωστή, ή τη λέξη «Λάθος», αν είναι λανθασμένη. Να τεκµηριώσετε τις απαντήσεις σας µε παραπομπές στο κείµενο.

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ

1. Ο Ζήνων προτείνει οι άνθρωποι να ζουν σε διαφορετικές

πολιτείες µε διαφορετικούς κανόνες δικαίου.

2. Η ιδεώδης πολιτεία του Ζήνωνα παρομοιάζεται µε μία αγέλη

ζώων που ζουν σύμφωνα µε τον «νόµο».

3. Ο Αλέξανδρος απέφυγε τους πολέμους, επειδή ακολούθησε

τις συμβουλές του Αριστοτέλη.

4. Ο Αλέξανδρος χρησιμοποιούσε βία, όταν δεν επαρκούσε ο

λόγος.

δ. Ο Αλέξανδρος απαιτούσε να θεωρούνται όλοι οι αλλόφυλοι

πονηροί.

ΒΊ. Με βάση το απόσπασµα «κοινὸς ἥκειν θεόθεν...ἡγεῖσθαι

πάντας», να εντοπίσετε δύο χαρακτηριστικά που αποδίδει ο

Πλούταρχος στον Αλέξανδρο (µονάδες 2) και να συνδέσετε αυτά

τα χαρακτηριστικά µε τη νέα αντίληψη για την πατρίδα και την

οικουμένη (µονάδες 8).

Β2. ΠΑΡΑΛΛΗΛΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Στο έργο «Τὰ εἰς ἑαυτόν» ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Μάρκος

Αυρήλιος καταγράφει τους στοχασμούς του µε βάση τη στωική

φιλοσοφία.

Άσχετα µε το αν το Σύμπαν το αποτελούν άτομα ή μία συγκροτημένη Φύση, πρώτο και βασικό σου αξίωμα ας εἶναι Το: «Είμαι µέρος ενός συνόλου που υπακούει σε φυσικούς νόµους». Δεύτερο, ότι «µε συνδέει µια συγγένεια µε τα Οοµοειδή µέρη». Έχοντας αυτά κατά νου, εφ’ όσον αποτελώ ένα µέρος, δεν Θα δυσανασχετήσω µε κάτι που θα απονείμει το όλον, γιατί τίποτα δεν είναι επιζήµιο για το µέρος αν συμφέρει στο όλον. Γιατί το σύμπαν δεν εμπεριέχει τίποτα που να µην είναι προς το συμφέρον του: αυτό είναι μεν κοινό γνώρισμα όλων των φύσεων - μόνο που η φύση του κόσµου ἐχει ακόµη ένα προνόµιο: καμία εξωτερική αιτία δεν την υποχρεώνει να γεννήσει κάτι βλαβερό για τον εαυτό της. Όσο θα θυμούμαι ότι είμαι µέρος ενός τέτοιου συνόλου, Θα μένω ευχαριστημένος, ό,τι και να προκύψει. Και εφ’ όσον µε συνδέει ένα είδος συγγένειας µε τους συνανθρώπους µου δεν θα πράξω τίποτε Το ακοινώνητο, κι ακόµη περισσότερο, θα κατευθύνω κάθε µου

ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΑΡΧΗ ΞΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

παρόρµηση προς το Κοινωνικό συμφέρον, συγκρατώντας κάθε αντίθετη παρόρµηση. Αν το κατορθώσεις αυτό, δεν µπορεί παρά να κυλά αρμονικά η ζωή, όπως θα μπορούσες να φανταστείς πως κυλά η ζωή ενός πολίτη που επιδίδεται σε πράξεις ὠωφέλιμες για τους συμπολίτες του και μένει ευχαριστημένος µε όσα του απονέµει η πολιτεία. Μάρκος Αυρήλιος, Τὰ εἰς ἑαυτόν, 10,6 (μτφρ. Γ. Αβραμίδης, εκδ. Θύραθεν, Θεσσαλονίκη, σσ. 193-194). Να εντοπίσετε δύο ομοιότητες ανάμεσα στην Πολιτεία του Ζήνωνα, όπως περιγράφεται στο απόσπασµα «Καὶ μὴν..τὸ ἔργον παρέσχεν.» και στο παράλληλο κείµενο του Μάρκου Αυρήλιου.

Β3. Να συμπληρώσετε το Κενό στις παρακάτω προτάσεις µε οµόρριζα, απλά ή σύνθετα, των λέξεων µε έντονη γραφή: α) συντείνει: Χαμήλωσε Την. .......... του ήχου της τηλεόρασης. β) αἴρεσιν: Η συμμετοχή στην εκδρομή ήταν ο. γ) κρατῆρι: Αν και ηλικιωμένος, είχε γερή. ........... δ) ἐνέπλησε: Η υπογεννητικότητα οδηγεί σε µείωση του ........... ες) χρώμενος: Διάβασε τις οδηγίες ...........

Β4. Να γράψετε στο τετράδιό σας δίπλα στον αριθµό της Στήλης Α Το γράμμα από τη Στήλη Β που αντιστοιχεί στην ορθή απάντηση: Στήλη Α Στήλη Β 1. Μία από τις μεθόδους του Σωκράτη για την αναζήτηση της αλήθειας ήταν α. σοφία, ανδρεία, δικαιοσύνη, 2. Η ιδεώδης Πολιτεία του |β. σοφία, ανδρεία, πραότητα, γ- μετριοφροσύνη, ανδρεία, 3. Ο Αριστοτέλης είχε ως πατέρα ΤΕΛΟΣ ΞΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ

4. Ο Ξενοκράτης διηύθυνε ανθρώτπου. µ , : . η ευδαιμονία σχετίζεται µε δ. Ο Ηράκλειτος υποστήριξε ότι της ψυχής.

Γ. ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Θουκυδίδης, Ἱστορίαι, Θ 81.1-2 (εκδ. Η.5. ύοπθ5 και ).Ε. ΡοννεΙΙ, Τηυμογαϊαίς ΗΙδίοτίαε, Οχῖοτγαά ΟΙα5είοα! Τοχῖς, Οξφόρδη 1902)

Μετά το ολιγαρχικό πραξικόπημα του 411 π.Χ. στην Αθήνα και την ανταρσία των δημοκρατικών του αθηναϊκού στόλου που ναυλοχούσε στη Σάμο, ο Θρασύβουλος επιτυγχάνει την επιστροφή του Αλκιβιάδη από την

εξορία.

Οἱ δὲ προεστῶτες ἐν τῇ Σάµῳ καὶ μάλιστα Θρασύβουλος, αἰεί γε τῆς αὐτῆς γνώμης ἐχόμενος, ἐπειδὴ µετέστησε τὰ πράγματα, ὥστε κατάγειν Ἀλκιβιάδην, [κα]] τέλος ἀπ᾿ ἐκκλησίας ἔπεισε τὸ πλῆθος τῶν στρατιωτῶν, καὶ ψηφισαµένων αὐτῶν Ἀλκιβιάδῃ κάθοδον καὶ ἄδειαν πλεύσας ὡς τὸν Τισσαφέρνην κατῆγεν ἐς τὴν Σάµον τὸν Ἀλκιβιάδην, νοµίζων µόνην σωτηρίαν εἰ Τισσαφέρνην αὐτοῖς µεταστήσειεν ἀπὸ Πελοποννησίων. γενομένης δὲ ἐκκλησίας τήν τε ἰδίαν ξυμφορὰν τῆς φυγῆς ἑἐπητιάσατο καὶ ἀνωλοφύρατο ὁ Ἀλκιβιάδης, καὶ περὶ τῶν πολιτικῶν πολλὰ εἰπὼν ἐς ἐλπίδας τε αὐτοὺς οὐ σμικρὰς τῶν µελλόντων καθίστη, καὶ ὑπερβάλλων ἐμεγάλυνε τὴν ἑαυτοῦ δύναμιν παρὰ τῷ Τισσαφέρνει, ἵνα οἵ τε οἴκοι τὴν ὀλιγαρχίαν ἔχοντες φοβοῖντο αὐτὸν καὶ μᾶλλον αἱ ξυνωμοσίαι διαλυθεῖεν καὶ οἱ ἐν τῇ Σάµῳ τιµιώτερόν τε αὐτὸν ἄγοιεν καὶ αὐτοὶ ἐπὶ πλέον θαρσοῖεν, οἵ τε πολέμµιοι τῷ Τισσαφέρνει ὡς μάλιστα διαβάλλοιντο καὶ [ἀπὸ] τῶν ὑπαρχουσῶν ἐλπίδων ἐκπίπτοιεν. ἄδειαν: αμνηστία ἀνωλοφύρατο: θρηνολογούσε ξυνωμοσίαι: ολιγαρχικές οργανώσεις

ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΑΡΧΗ ΒΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

ΓΊ. Να γράψετε στο τετράδιό σας τη μετάφραση του παρακάτω αποσπάσματος: «Οἱ δὲ προεστῶτες ... Πελοποννησίων.».

Γ2. Ο Αλκιβιάδης μµεγαλοποιεί την επιρροή που ασκεί στον Τισσαφέρνη. Ποιες σκοπιμότητες εξυπηρετεί η ενέργειά του αυτή;

Γδ.α. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεµία από τις παρακάτω λέξεις: πλῆθος "Τη δοτική πληθυντικού ἰδίαν ᾿. Τον ίδιο τύπο στον συγκριτικό βαθμό πολλὰ ᾿. Τον ίδιο τύπο στον υπερθετικό βαθμό ἑαυτοῦ " την... αιτιατική πληθυντικού θηλυκού γένους στο β΄ πρόσωπο ὑπαρχουσῶν ᾿. Τον ίδιο τύπο στο αρσενικό ἐλπίδων ᾿' τη δοτική του ενικού (μονάδες ϐ) Γ3.β. «[καὶ] τέλος ἀπ᾽ ἐκκλησίας ἔπεισε τὸ πλῆθος τῶν στρατιωτῶν, καὶ ψηφισαμένων αὐτῶν Ἀλκιβιάδῃ κάθοδον καὶ ἄδειαν πλεύσας ὡς τὸν Τισσαφέρνην κατῆγεν εἰς τὴν Σάµον τὸν Ἀλκιβιάδην»;: Να μεταφέρετε τις υπογραμμισμένες λέξεις στον παρακείμενο στον ἴδιο τύπο στον οποίο βρίσκονται. (μονάδες 4)

Γά.α. Να χαρακτηρίσετε συντακτικά τους όρους που εμφανίζονται στο αδίδακτο µε ἐντονα γράμματα: τὰ πράγματα, ἄδειαν, ὡς τὸν Τισσαφέρνην, ἐκκλησίας, τῶν µελλόντων, οἴκοι, τῷ Τισσαφέρνει. (μονάδες 7) Γ4.β. πλεύσας: να χαρακτηρίσετε συντακτικά τη µετοχή και να την αναλύσετε στην αντίστοιχη δευτερεύουσα πρόταση. (μονάδες 35)

ΤΕΛΟΣ δΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΑΡΧΗ ΘΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζόµενους [τις εξεταζόµενες)

Ί.. Στο εξώφυλλο να γράψετε Το εξεταζόµενο µάθηµα. Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά σας στοιχεία. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ηµεροµηνία και Το εξεταζόµενο µάθηµα. Να µην αντιγράψετε τα θέµατα στο τετράδιο και να µη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όὀνομά σας.

2. Να γράψετε το Ονοµατεπώνυμό σας στο πάνω µέρος των φωτοαντιγράφων αµέσως µόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέµατα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας, να παραδώσετε µαζί µε Το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.

3. Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέµατα µόνο µε µπλεή µόνο µε μαύρο στυλό µε μελάνι που δεν σβήνει.

4... Κάθε απάντηση τεκµηριωμένη είναι αποδεκτή.

Β. Διάρκεια εξέτασης: τρεις (5) ώρες µετά τη διανοµή των φωτοαντιγράφων.

6. Χρόνος δυνατής αποχώρησης: 10.00 π.μ.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ ΤΕΛΟΣ ΘΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ

ΤΡΙΤΗ 10 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2024

ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Α. ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

Αριστοτέλης, Προτρεπτικός πρὸς Θεμίσωνα, αποσπάσματα 8-9

Τὰ ὑποκείμενα πρὸς τὸν βίον ἡμῖν, οἷον τὸ σῶμα καὶ τὰ περὶ τὸ

σῶμα, καθάπερ ὄργανά τινα ὑπόκειται, τούτων δ’ ἐπικίνδυνός ἐστιν

ἡ χρῆσις, καὶ πλέον θάτερον ἀπεργάζεται τοῖς μὴ δεόντως αὐτοῖς

Χχρωμένοις. Δεῖ τοῖνυν ὀρέγεσθαι τῆς ἐπιστήμης κτᾶσθαί τε αὐτὴν καὶ

χρῆσθαι αὐτῇ προσηκόντως, δι’ ἧς πάντα ταῦτα εὖ Θθησόµεθα.

Φιλοσοφητέον ἄρα ἡμῖν, εἰ µέλλοµεν ὀρθῶς πολιτεύσεσθαι καὶ τὸν

ἑαυτῶν βίον διάξειν ὠφελίμως.

Ἔτι τοίνυν ἄλλαι μέν εἰσιν αἱ ποιοῦσαι ἕκαστον τῶν ἐν τῷ βίῳ

πλεονεκτημάτων ἐπιστῆμαι, ἄλλαι δὲ αἱ χρώμεναι ταύταις, καὶ ἄλλαι

μὲν αἱ ὑπηρετοῦσαι, ἕτεραι δὲ αἱ ἐπιτάττουσαι, ἐν αἷς ἐστιν ὡς ἂν ἡγεμονικωτέραις ὑπαρχούσαις τὸ κυρίως ὂν ἀγαθόν. Εἰ τοίνυν μόνη

ἡ τοῦ κρίνειν ἔχουσα τὴν ὀρθότητα καὶ ἡ τῷ λόγῳ χρωμένη καὶ ἡ τὸ

ὅλον ἀγαθὸν θεωροῦσα, ἥτις ἐστὶ φιλοσοφία, χρῆσθαι πᾶσι καὶ

ἐπιτάττειν κατὰ φύσιν δύναται, φιλοσοφητέον ἐκ παντὸς τρόπου, ὡς µόνης φιλοσοφίας τὴν ὀρθὴν κρίσιν καὶ τὴν ἀναμάρτητον ἐπιτακτικὴν φρόνησιν ἐν ἑαυτῇ περιεχούσης.

ΑΊ1.α. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό που αντιστοιχεί σε καθεµιά από τις παρακάτω περιόδους λόγου και δίπλα σε αυτόν τη λέξη «Σωστό», αν εἶναι σωστή, ή τη λέξη «Λάθος», αν εἶναι λανθασμένη:

1. Η χρήση των οργάνων του σώματος είναι πάντα ασφαλής. 2. Πρέπει να φιλοσοφούμε για να είμαστε καλοί πολίτες. 3. Η φιλοσοφία, όπως και οι άλλες επιστήμες, θεωρείτο αγαθό στην ολότητά του. (μονάδες ϐ) ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

β. 1. «δι’ ἧς»: Σε ποια λέξη του αρχαίου κειµένου αναφέρεται η αντωνυμία; 2. «ταύταις»: Σε ποια λέξη του αρχαίου κειµένου αναφέρεται η αντωνυμία; (μονάδες 4)

ΒΊ. Ποια είναι τα χαρακτηριστικά της φιλοσοφίας που την καθιστούν ανώτερη από τις άλλες επιστήμες σύμφωνα µε τη δεύτερη παράγραφο του διδαγµένου κειµένου («Εἰ τοῖνυν ... περιεχούσης»);

Β2. ΠΑΡΑΛΛΗΛΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Στο παρακάτω κείμενο παρουσιάζεται συνοπτικά η φύση και ο ρόλος της φιλοσοφίας στη ζωή του ανθρώπου. Ἂν τὴν πάρουμε στὴν ἀρχική της μορφή, ἡ φιλοσοφία εἶναι κάτι πολὺ ἁπλό, κάτι πολὺ κοντὰ στὸν ἄνθρωπο. Ἀναβλίζει ἀπὸ τὴν ἀνθρώπινη φύση καὶ πάει νὰ θεραπεύσει μιὰν ἀπὸ τὶς πιὸ ἁπλές, πιὸ ἐπιταχτικὲς ἀνάγκες τοῦ ἀνθρώπου. Ἡ φιλοσοφία στὴν ἀρχικὴ αὐτὴ μορφὴ εἶναι κάτι ἀπαραίτητο στὴ ζωή µας, μιὰ ἀνάγκη φυσιολογικὴ μποροῦμε νὰ ποῦμε. Γεννήθηκε ἀπὸ τὸν ἀγώνα τοῦ ἀνθρώπου νὰ βάλει τάξη στὸν κόσµο ὅπου ζεῖ, νὰ καταλάβει τὴ φύση καὶ τὴ δύναμη αὐτῶν ποὺ τὸν τριγυρίζουν, γιὰ ν’ ἀποχτήσει σταθερὴ βάση στὴ ζωὴ καὶ στὴ δράση του. Χ. Θεοδωρίδης (1982), Εισαγωγή στη Φιλοσοφία (δεύτερη έκδοση), Αθήνα: Βιβλιοπωλείον της Εστίας, σελ. Ί (Διατηρήθηκε η ορθογραφία του κειµένου) Για ποιους λόγους αξίζει να φιλοσοφούμε σύμφωνα µε την πρώτη παράγραφο («Τὰ ὑποκείμενα .. ὠφελίμως») του διδαγµένου κειµένου καὶ το παράλληλο κείµενο;

Β3. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό που αντιστοιχεί σε καθεµιά από τις παρακάτω περιόδους λόγου και δίπλα σε αυτόν τη λέξη «Σωστό», αν εἶναι σωστή, ή τη λέξη «Λάθος», αν εἶναι λανθασμένη: ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

1. Όταν ο Πλάτων απουσίαζε στο πρώτο ταξίδι του στη

Σικελία, ἕφτασε στην Αθήνα ο Αριστοτέλης για να σπουδάσει

στην Ακαδημία.

2. Ο Αριστοτέλης είχε ψυχοσύνθεση σχεδόν απόλυτα θετική

και επιστημονική.

3. Ο Αριστοτέλης ήρθε αντιμέτωπος µε πολλούς συναδέλφους

του στην Ακαδημία αλλά συμφωνούσε απόλυτα µε τις απόψεις

του Πλάτωνα.

4. Κατά τον Αριστοτέλη, η ευδαιμονία εἶναι ενέργεια της

ψυχής, η οποία συμφωνεί µε τους κανόνες της τέλειας αρετής.

δ. Ο Αριστοτέλης, µαθητής του Πλάτωνα, υπήρξε διάδοχός του

στη διεύθυνση της Ακαδημίας.

Β4ά. Για καθεµιά από τις παρακάτω λέξεις να γράψετε μια ετυμολογικά συγγενή από το διδαγµένο κείµενο: κοινόχρηστα, όρεξη, απόκτηµα, διαθήκη, άξιος

Γ. ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Λυσίας, Πρὸς Αἰσχίνην τὸν Σωκρατικὸν χρέως, Απόσπασμα Ί, 1-2 (θα. ΤηαΙπθίΠῃ, ΒΙΟΙΙοίπθοα ΤθουΌπθγίαπα, 1913) Στον συγκεκριµένο δικανικό λόγο του Λυσία ο ομιλητής κατηγορεί τον μαθητή του Σωκράτη, Αισχίνη, ότι δεν του επέστρεψε ποτέ τα Χρήματα τα οποία δανείστηκε. Οὐκ ἄν ποτ’ ᾠήθην, «ὧὦ» ἄνδρες δικασταί, Αἰσχίνην τολμῆσαι οὕτως αἰσχρὰν δίκην δικάσασθαι, νομίζω δ᾽ οὐκ ἂν ῥᾳδίως αὐτὸν ἑτέραν ταύτης συκοφαντωδεστέραν ἐξευρεῖν. Οὗτος γάρ, ὦ ἄνδρες δικασταί, ὀφείλων ἀργύριον ἐπὶ τρισὶ δραχμαῖς Σωσινόµῳ τῷ τραπεζίτῃ καὶ Ἀριστογείτονι προσελθὼν πρὸς ἐμὲ ἐδεῖτο μὴ περιιδεῖν αὑτὸν διὰ τοὺς τόκους ἐκ τῶν ὄντων ἐκπεσόντα. «κατασκευάζοµαι δ᾽» ἔφη «τέχνην μυρεψικήν:' ἀφορμῆςΞ δὲ δέοµαι, καὶ οἴσω δέ σοι ἐννέ’ ὀβολοὺς τῆς μνᾶς τόκους.» πεισθεὶς δ᾽ ὑπ' αὐτοῦ τοιαῦτα λέγοντος καὶ ἅμα οἰόμενος τοῦτον [Αἰσχίνην] Σωκράτους γεγονότα μαθητὴν καὶ περὶ δικαιοσύνης καὶ ἀρετῆς πολλοὺς καὶ σεμνοὺς λέγοντα ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

λόγους οὐκ ἄν ποτε ἐπιχειρῆσαι οὐδὲ τολμῆσαι ἅπερ οἱ πονηρότατοι καὶ ἀδικώτατοι ἄνθρωποι ἐπιχειροῦσι πράττειν. Ἱ μυρεψικήν: αρωματοποιία, Σ ἀφορμῆς: αρχικό κεφάλαιο ΓΊ. Να γράψετε στο τετράδιό σας τη μετάφραση του παρακάτω αποσπάσματος: «Οὐκ ἄν ποτ’ ὡήθην ... τῆς μνᾶς τόκους.».

Γ2. Για ποιους λόγους ανταποκρίθηκε θετικά ο ομιλητής στο αίτηµα του Αισχίνη;

Γ3. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεµιά από τις παρακάτω λέξεις: ᾠήθην :. Το απαρέµφατο στον ίδιο χρόνο τολμῆσαι τ' ΤΟ γ΄ πληθυντικό πρόσωπο της ευκτικής του ενεστώτα, στην ίδια φωνή αἰσχρὰν :. Τον ἴδιο τύπο στον συγκριτικό βαθμό ῥᾳδίως τ΄ τον ἴδιο τύπο στον υπερθετικό βαθµό ἐξευρεῖν :' ΤΟ β΄ ενικό πρόσωπο της προστακτικής, στον ίδιο χρόνο και στην ίδια φωνή περιιδεῖν ΤΟ β΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής του μέλλοντα, στην ίδια φωνή τῶν ὄντων τ ΤΟν ίδιο τύπο στη δοτική πληθυντικού οἴσω ΓΙ ΤΟ γ΄ ενικό πρόσωπο της οριστικής του παρακειµένου, στην ίδια φωνή μνᾶς :. ΤΟν ίδιο τύπο στην ονομαστική του πληθυντικού τοιαῦτα :. τη γενική πληθυντικού στο θηλυκό γένος

Γ4. α. Να χαρακτηρίσετε συντακτικά τους όρους που εμφανίζονται στο αδίδακτο κείµενο µε έντονα γράμματα: αὐτὸν, μὴ περιιδεῖν, ἐκπεσόντα, ὑπ' αὐτοῦ, μαθητὴν, σεμνοὺς. (µονάδες ϐ) β. Να χαρακτηρίσετε συντακτικά τη µετοχή «προσελθὼν» (μονάδες 2) καὶ να την αναλύσετε στην αντίστοιχη δευτερεύουσα πρόταση (µονάδες 2). (μονάδες 4)

ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΑΡΧΗ ΒΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζοµένους)

1... Στο εξώφυλλο να γράψετε το εξεταζόµενο µάθηµα. Στο εσώφυλλο πάνω- πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά σας στοιχεία. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ημερομηνία και Το εξεταζόµενο µάθηµα. Να µην αντιγράψετε τα θέµατα στο τετράδιο και να µη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.

2. Να γράψετε το ονοµατεπώνυμό σας στο πάνω µέρος των φωτοαντιγράφων αµέσως µόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέµατα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας, να παραδώσετε µαζί µε το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.

3. Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέµατα µόνο µε µπλε ή µόνο µε μαύρο στυλό µε μελάνι που δεν σβήνει.

4. Κάθε απάντηση τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.

Β. Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες µετά τη διανοµή των φωτοαντιγράφων.

6. Χρόνος δυνατής αποχώρησης: 17.00

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ. ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ ΤΕΛΟΣ δΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 1 ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΠΟΥ ΥΠΗΡΕΤΟΥΝ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΤΡΙΤΗ 10 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2024 -

ΑΡΧΗ 2 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 2 ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ β . 1. « δι ’ ἧς » : Σε ποια λέξη του αρχαίου κειμένου αναφέρεται η αντωνυμία ; 2. « ταύταις » : Σε ποια λέξη του αρχαίου κειμένου αναφέρεται η αντωνυμία ; ( μονάδες 4) Β 1. Ποια είναι τα χαρακτηριστικά της φιλοσοφίας που την καθιστούν ανώτερη από τις άλλες επιστήμες σύμφωνα με τη δεύτερη παράγραφο του διδαγμένου κειμένου (« Εἰ τοίνυν … περιεχούσης » ); Β 2. ΠΑΡΑΛΛΗΛΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Στο παρακάτω κείμενο παρουσιάζεται συνοπτικά η φύση και ο ρόλος της φιλοσοφίας στη ζωή του ανθρώπου . Ἂν τὴν πάρουμε στὴν ἀρχική της μορφή , ἡ φιλοσοφία εἶναι κάτι πολὺ ἁπλό , κάτι πολὺ κοντὰ στὸν ἄνθρωπο . Ἀναβλίζει ἀπὸ τὴν ἀνθρώπινη φύση καὶ πάει νὰ θεραπεύσει μιὰν ἀπὸ τὶς πιὸ ἁπλές , πιὸ ἐπιταχτικὲς ἀνάγκες τοῦ ἀνθρώπου . Ἡ φιλοσοφία στὴν ἀρχικὴ αὐτὴ μορφὴ εἶναι κάτι ἀπαραίτητο στὴ ζωή μας , μιὰ ἀνάγκη φυσιολογικὴ μποροῦμε νὰ ποῦμε . Γεννήθηκε ἀπὸ τὸν ἀγώνα τοῦ ἀνθρώπου νὰ βάλει τάξη στὸν κόσμο ὅπου ζεῖ , νὰ καταλάβει τὴ φύση καὶ τὴ δύναμη αὐτῶν ποὺ τὸν τριγυρίζουν , γιὰ ν ’ ἀποχτήσει σταθερὴ βάση στὴ ζωὴ καὶ στὴ δράση του . Χ . Θεοδωρίδης (1982), Εισαγωγή στη Φιλοσοφία ( δεύτερη έ κδοση ), Αθήνα : Βιβλιοπωλείον της Εστίας , σελ . 1 ( Διατηρήθηκε η ορθογραφία του κειμένου ) Για ποιους λόγους αξίζει να φιλοσοφούμε σύμφωνα με την πρώτη παράγραφο ( « Τὰ ὑποκείμενα … ὠφελίμως » ) του διδαγμένου κειμένου και το παράλληλο κείμενο ; Β 3. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό που αντιστοιχεί σε καθεμιά από τις παρακάτω περιόδους λόγου και δίπλα σε αυτόν τη λέξη « Σωστό », αν είναι σωστή , ή τη λέξη « Λάθος », αν είναι λανθασμένη : 1. Όταν ο Πλάτων απουσίαζε στο πρώτο ταξίδι του στη Σικελία , έφτασε στην Αθήνα ο Αριστοτέλης για να σπουδάσει στην Ακαδημία .

ΑΡΧΗ 3 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 3 ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ 2. Ο Αριστοτέλης είχε ψυχοσύνθεση σχεδόν απόλυτα θετική και επιστημονική . 3. Ο Αριστοτέλης ήρθε αντιμέτωπος με πολλούς συναδέλφους του στην Ακαδημία αλλά συμφωνούσε απόλυτα με τις απόψεις του Πλάτωνα . 4. Κατά τον Αριστοτέλη , η ευδαιμονία είναι ενέργεια της ψυχής , η οποία συμφωνεί με τους κανόνες της τέλειας αρετής . 5. Ο Αριστοτέλης , μαθητής του Πλάτωνα , υπήρξε διάδοχός του στη διεύθυνση της Ακαδημίας . Β 4. Για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις να γράψετε μια ετυμολογικά συγγενή από το διδαγμένο κείμενο : κοινόχρηστα , όρεξη , απόκτημα , διαθήκη , άξιος Γ . Α Δ Ι Δ Α Κ Τ Ο Κ Ε Ι Μ Ε Ν Ο Λυσίας , Πρὸς Αἰσχίνην τὸν Σωκρατικὸν χρέως , Απόσπασμα 1, 1-2 (ed. Thalheim, Bibliotheca Teubneriana, 1913) Στον συγκεκριμένο δικανικό λόγο του Λυσία ο ομιλητής κατηγορεί τον μαθητή του Σωκράτη , Αισχίνη , ότι δεν του επέστρεψε ποτέ τα χρήματα τα οποία δανείστηκε . Οὐκ ἄν ποτ ’ ᾠήθην , < ὦ > ἄνδρες δικασταί , Αἰσχίνην τολμῆσαι οὕτως αἰσχρὰν δίκην δικάσασθαι , νομίζω δ ’ οὐκ ἂν ῥᾳδίως αὐτὸν ἑτέραν ταύτης συκοφαντωδεστέραν ἐξευρεῖν . Οὗτος γάρ , ὦ ἄνδρες δικασταί , ὀφείλων ἀργύριον ἐπὶ τρισὶ δραχμαῖς Σωσινόμῳ τῷ τραπεζίτῃ καὶ Ἀριστογείτονι προσελθὼν πρὸς ἐμὲ ἐδεῖτο μὴ περιιδεῖν αὑτὸν διὰ τοὺς τόκους ἐκ τῶν ὄντων ἐκπεσόντα . « κατασκευάζομαι δ ’» ἔφη « τέχνην μυρεψικήν· 1 ἀφορμῆς 2 δὲ δέομαι , καὶ οἴσω δέ σοι ἐννέ ’ ὀβολοὺς τῆς μνᾶς τόκους .» πεισθεὶς δ ’ ὑπ ’ αὐτοῦ τοιαῦτα λέγοντος καὶ ἅμα οἰόμενος τοῦτον [ Αἰσχίνην ] Σωκράτους γεγονότα μαθητὴν καὶ περὶ δικαιοσύνης καὶ ἀρετῆς πολλοὺς καὶ σεμνοὺς λέγοντα λόγους οὐκ ἄν ποτε ἐπιχειρῆσαι οὐδὲ τολμῆσαι ἅπερ οἱ πονηρότατοι καὶ ἀδικώτατοι ἄνθρωποι ἐπιχειροῦσι πράττειν . 1 μυρεψικήν : α ρ ω μα το ποι ί α , 2 ἀφορμῆς : αρχικό κ εφάλαι ο

ΑΡΧΗ 4 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 4 ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ Γ 1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τη μετάφραση του παρακάτω αποσπάσματος : « Οὐκ ἄν ποτ ’ ᾠήθην … τῆς μνᾶς τόκους .» . Γ 2. Για ποιους λόγους ανταποκρίθηκε θετικά ο ομιλητής στο αίτημα του Αισχίνη ; Γ 3. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό που αντιστοιχεί σε κάθε τύπο της Στήλης Α και δίπλα το γράμμα της Στήλης Β που αντιστοιχεί στην ορθή γραμματική του αναγνώριση . Στήλη Α Στήλη Β 1. ἄνδρες (1 ο του κειμένου ) α . α΄ ενικό πρόσωπο οριστικής ενεστώτα ενεργητικής φωνής 2. δικασταί (1 ο του κειμένου β . αιτιατική ενικού α΄ προσώπου προσωπικής αντωνυμίας 3. δίκην γ . αιτιατική ενικού θηλυκού ουσιαστικού α΄ κλίσης 4. νομίζω δ . ονομαστική ενικού αρσενικού δεικτικής αντωνυμίας 5. Οὗτος ε . κλητική πληθυντικού αρσενικού ουσιαστικού α΄ κλίσης 6. ἐμὲ στ . απαρέμφατο ενεστώτα ενεργητικής φωνής 7. λέγοντος ζ . κλητική πληθυντικού αρσενικού ουσιαστικού γ΄ κλίσης 8. ἀρετῆς η . γενική ενικού θηλυκού ουσιαστικού α΄ κλίσης 9. οἱ πονηρότατοι θ . γενική ενικού αρσενικού μετοχής ενεστώτα 10. πράττειν ι . ονομαστική πληθυντικού αρσενικού υπερθετικού βαθμού επιθέτου β΄ κλίσης Γ 4. Να χαρακτηρίσετε συντακτικά τους όρους που εμφανίζονται στο αδίδακτο κείμενο με έντονα γράμματα : αἰσχρὰν , ῥᾳδίως , ἀργύριον , προσελθὼν , διὰ τοὺς τόκους , ἀφορμῆς , τοιαῦτα , περὶ δικαιοσύνης , ποτε , πράττειν .

ΑΡΧΗ 5 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 5 ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ( για τους εξεταζομένους ) 1. Στο εξώφυλλο να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα . Στο εσώφυλλο πάνω - πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά σας στοιχεία . Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω - πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα . Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο και να μη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας . 2. Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν . Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση . Κατά την αποχώρησή σας , να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα . 3. Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει . 4. Κάθε απάντηση τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή . 5. Διάρκεια εξέτασης : τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων . 6. Χρόνος δυνατής αποχώρησης : 17.00 ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ K ΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ . ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ