Εξεταστέα Ύλη Νεοελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία 2026

Γενικού Λυκείου (ΓΕΛ) · 1ο Πεδίο - Ανθρωπιστικές, Νομικές & Κοινωνικές Επιστήμες · 2ο Πεδίο - Θετικές & Τεχνολογικές Επιστήμες · 3ο Πεδίο - Επιστήμες Υγείας & Ζωής · 4ο Πεδίο - Επιστήμες Οικονομίας & Πληροφορικής

Η διδακτέα-εξεταστέα ύλη του μαθήματος «Νεοελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία» για τις Πανελλαδικές Εξετάσεις 2026 (σχολικό έτος 2025-2026), όπως ορίζεται από το Υπουργείο Παιδείας: βιβλία, κεφάλαια και παράγραφοι που εξετάζονται, με σαφή σήμανση για όσα είναι εκτός ύλης.

ΒΙΒΛΙΑ 2025-2026

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

• Τσολάκης Χ., Αδαλόγλου Κ., Αυδή Α., Γρηγοριάδης Ν., Δανιήλ Α., Ζερβού I., Λόππα Ε., Τάνης Δ., Έκφραση - Έκθεση (τεύχος Γ'), Υ.ΠΑΙ.Θ.Α./ΙΤΥΕ «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ»
• Χατζησαββίδης Σ., Χατζησαββίδου Α., Γραμματική Νέας Ελληνικής Γλώσσας (A', Β', Γ' Γυμνασίου), Υ.ΠΑΙ.Θ.Α./ΙΤΥΕ «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ»
• Κανδήρου Γλ., Πασχαλίδης Δ., Ρίζου Σπ., Γλωσσικές Ασκήσεις (Γενικό Λύκειο), Υ.ΠΑΙ.Θ.Α./ΙΤΥΕ «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ»
• Μανωλίδης Γ., Μπεχλιβάνης Θ., Φλώρου Φ., Θεματικοί Κύκλοι. Έκφραση - Έκθεση (Γενικό Λύκειο), Υ.ΠΑΙ.Θ.Α./ΙΤΥΕ «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ»
• Νεοελληνική Γλώσσα Γ' Γενικού Λυκείου, Φάκελος Υλικού - Δίκτυο κειμένων: «Εμείς και οι άλλοι...», Υ.ΠΑΙ.Θ.Α./ΙΤΥΕ «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ»

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

• Γρηγοριάδης Ν., Καρβέλης Δ., Μηλιώνης X., Μπαλάσκας Κ., Παγανός Γ., Παπακώστας Γ., Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας (τεύχος Γ'), Υ.ΠΑΙ.Θ./ΙΤΥΕ «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ»
• Παρίσης I., Παρίσης Ν., Λεξικό Λογοτεχνικών Όρων, Υ.ΠΑΙ.Θ./ΙΤΥΕ «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ»
• Λογοτεχνία, Φάκελος Υλικού - Δίκτυα Κειμένων, Υ.ΠΑΙ.Θ./ΙΤΥΕ «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ»

Σημείωση: Η εξέταση των μαθητών και μαθητριών είναι ενιαία για τη Νεοελληνική Γλώσσα και τη Λογοτεχνία και γίνεται σε κείμενα λογοτεχνικά και μη λογοτεχνικά τα οποία δεν εμπεριέχονται στα ανωτέρω διδακτικά βιβλία.

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ

Ως εξεταστέα ύλη ορίζονται δραστηριότητες με τις οποίες υπηρετείται και ελέγχεται η επίτευξη των σκοπών και των προσδοκώμενων αποτελεσμάτων της διδασκαλίας του μαθήματος.

Ι Για τη Νεοελληνική Γλώσσα

Οι μαθητές και οι μαθήτριες πρέπει να είναι σε θέση να ανταποκρίνονται σε δραστηριότητες και να απαντούν σε ερωτήματα / ερωτήσεις που απορρέουν από κείμενα που αναφέρονται σε κάποιον ή κάποιους από τους θεματικούς άξονες, όπως αυτοί ορίζονται στο Πρόγραμμα Σπουδών.

Πιο συγκεκριμένα, οι μαθητές και οι μαθήτριες καλούνται:

• α) να κατανοούν τη γλωσσική μορφή των κειμένων και τα κειμενικά τους χαρακτηριστικά, τη σχέση που έχει η γλώσσα και η οργάνωση του κειμένου με την περίσταση και τον σκοπό της επικοινωνίας,
• β) να ερμηνεύουν και να προσεγγίζουν κριτικά τα κείμενα με στόχο τη διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο αναπαριστώνται ιδέες, αντιλήψεις, προκαταλήψεις για τον άνθρωπο, την κοινωνία και τον κόσμο,
• γ) να συγκρίνουν κείμενα ως προς τις δύο προηγούμενες διαστάσεις με στόχο τον εντοπισμό ομοιοτήτων και διαφορών μεταξύ των κειμένων ως προς τη γλώσσα, το μέσο, τους σημειωτικούς τρόπους, το κειμενικό είδος, τις αναπαραστάσεις της πραγματικότητας, τον τρόπο προσέγγισης του θέματος κ.λπ.
• δ)
• i) τον μετασχηματισμό των γλωσσικών και νοηματικών δομών (σημασιών) των κειμένων ή/και
• ii) τη συνοπτική παρουσίαση του περιεχομένου των κειμένων και
• iii) τη διατύπωση και έκφραση δικών τους απόψεων, σε επικοινωνιακό πλαίσιο, σχετικά με συγκεκριμένα ερωτήματα που τίθενται στα κείμενα αναφοράς.

ΙΙ Για τη Λογοτεχνία

Οι μαθητές και οι μαθήτριες θα πρέπει να είναι σε θέση να τοποθετούνται/ανταποκρίνονται με ένα ερμηνευτικό σχόλιο στο θέμα ή ερώτημα που οι ίδιοι/ες πιστεύουν ότι θέτει το κείμενο, αξιοποιώντας συνδυαστικά κειμενικούς δείκτες μεταξύ τους ή και με στοιχεία συγκειμένου, με σκοπό να τεκμηριώνουν τις προσωπικές θέσεις και ανταποκρίσεις τους.

Πιο συγκεκριμένα, ο/η μαθητής/-ήτρια αναμένεται να είναι σε θέση:

• • να εντοπίσει ποιο είναι, κατά τη γνώμη του/της, το θέμα του κειμένου.
• • να καταγράψει το ερώτημα ή τα ερωτήματα που απορρέει/-ουν από τον τρόπο που χειρίζεται ο/η συγγραφέας το θέμα του/της.
• • να αξιολογήσει ποιο από τα ερωτήματα παρουσιάζει μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τον ίδιο/-α και σε αυτό να στηρίξει το ερμηνευτικό του/της σχόλιο.

Τέλος, οι μαθητές και οι μαθήτριες οφείλουν να τεκμηριώνουν τις απαντήσεις τους με αναφορές στο κείμενο ή σε συγκεκριμένους κειμενικούς δείκτες.

Κριτήρια Αξιολόγησης

Τα κριτήρια με τα οποία κρίνεται η πληρότητα των απαντήσεων των μαθητών και των μαθητριών είναι:

• η ποιότητα (αλήθεια και ακρίβεια των δεδομένων)
• η ποσότητα (η επάρκεια των στοιχείων)
• η συνάφεια του περιεχομένου με τον επικοινωνιακό στόχο
• η σαφήνεια σε επίπεδο έκφρασης και διατύπωσης του περιεχομένου

(περισσότερα βλ. Γραμματική Ν.Ε.Γ., σσ. 169-171)

ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ

Προκειμένου οι μαθητές/-ήτριες να είναι σε θέση να ανταποκρίνονται στις διαδικασίες κατανόησης των κειμένων και στις διαδικασίες παραγωγής λόγου, προτείνεται να αξιοποιούν το γλωσσάρι όρων που περιέχεται στους Φακέλους Υλικού. Οι όροι αυτοί αποτελούν εργαλεία προσέγγισης των κειμένων και όχι αυτοσκοπό.