Νεοελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία Πανελλήνιες 2021: Θέματα & Λύσεις

ΑΡΧΗ ΙΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 4 ΙΟΥΝΙΟΥ 202

ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΚΕΙΜΕΝΟ Ι Το αύριο δεν είναι πια αδιαπέραστο πέπλο

Πριν από την κατάρρευση της ιδέας της προόδου, το αύριο ήταν πάντα φωτεινό, ανακουφιστικά καλύτερο από το παρόν, µια εποχή πρωτόγνωρων επιτευγμάτων και θαυμάτων. Η κατάρρευση των μεγάλων αφηγήσεων για το μέλλον, οι ολοκληρωτισμοί του 7η5 αιώνα καὶ η ανάδυση σοβαρών παγκόσμιων απειλών ύψωσαν μαύρο τείχος στο αύριο, δίνοντας θέση µόνο στα ατομικά οράµατα, συρρίκνωσαν όλες τις προσδοκίες στο τώρα. Όμως, η τελευταία κρίση κατάφερε ένα απροσδόκητο πλήγμα στο παρόν και στη λατρεία του, θυμίζοντας ότι το μέλλον νοηµατοδοτεί κάθε µας πράξη, η απαλοιφή του σηµαίνει και απαλοιφή όλης της παρελθούσας ανθρώπινης εμπειρίας.

Σε έρευνα του Ρεν βσ5ραγοῆ [; επῖε;, περίπου χίλιοι ειδικοί, πρωτοπόροι στην έρευνα και στην καινοτομία, ηγετικές φυσιογνωμίες στην πολιτική καὶ στην οικονομία, ακτιβιστές, σκιαγράφησαν την κανονικότητα του 2025, συμφωνώντας ότι θα εἶναι περισσότερο τεχνολογική. Το 4/96 δήλωσε ότι η ζωή θα εἶναι χειρότερη για τους περισσότερους ανθρώπους. Δίνοντας στο μέλλον το βάρος της σημερινής πραγματικότητας, προέβλεψαν ότι θα έχουν αυξηθεί οι κοινωνικές και φυλετικές ανισότητες, η μαζική επιτήρηση για λόγους ασφαλείας, οι ανελευθερίες, ο αυταρχισμός, αλλά και το ψηφιακό έγκλημα, η ανεξέλεγκτη παραπληροφόρηση, η ψηφιακή προπαγάνδα, η κοινωνική πόλωση, η ρητορική μίσους, οι διενέξεις κρατών. Θα έχει περιοριστεί η δυνατότητα ορθολογικής συζήτησης και χάραξης πολιτικής βάσει τεκμηρίων. Θα έχουν χαθεί θέσεις εργασίας λόγω αυτοματισμού, και μαζί μέρος της ψυχικής υγείας και της κοινωνικής συνοχής.

Το 39906 δήλωσε, αντιθέτως, πως το 2025 η ζωή θα εἶναι καλύτερη για τους περισσότερους ανθρώπους, πιο εύκολη σε έναν τηλε-κόσµο µε νέα όπλα κατά αναδυόµενων απειλών, µε έξυπνες πόλεις, έξυπνες υπηρεσίες, ασφαλέστερα συστήµατα, που θα αναδιατάξουν τα πρότυπα καὶ τους χώρους εργασίας, Θα βελτιώσουν την υγειονομική περίθαλψη, την κοινωνική συμβίωση, την οικογενειακή ζωή, θα εξασφαλίσουν καθαρότερο περιβάλλον καὶ υψηλότερη ποιότητα ζωής. Οἱ κρίσεις ενισχύουν την ενσυναίσθηση εµπρός στα κοινά δεινά, τη θετική κοινωνική απόκριση, είπαν. Ο φόβος γίνεται ένα ανθρώπινο αντανακλαστικό, ακίνδυνο για την εξάσκηση των πράξεων.

Πάντως, όπως αφηγείται η Ιστορία, δεν επιβεβαιώθηκαν ούτε οι μεγάλοι φόβοι ούτε οι υψηλές προσδοκίες που έτρεφαν οι άνθρωποι ανά τους αιώνες. Προβλέψεις που αναστάτωναν γενιές δεν επαληθεύτηκαν ποτέ.

Όμως το παρόν δεν µας αποτρέπει πια να φανταστούμε το µέλλον, το αντίστροφο. Το αύριο, από αδιαπέραστο πέπλο, γίνεται καὶ πάλι πεδίο εκκόλαψης” προσδοκιών.

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

Σωρεύουμε δυνάμεις ενάντια στα μελλοντικά ερείπια. Επιµένουμε στην ανάσα της προσµονής, νιώθουμε ήδη τον αέρα της απαντοχής”' να καίει τα χείλη µας. Άλλωστε, τι άλλο μπορούμε να κάνουμε; ” εκκόλαψη: (μτφ) η πλήρης διαµόρφωση και εμφάνιση υπό την επίδραση ορισμένου περιβάλλοντος '' απαντοχή:; το να περιμένει κανεῖς να συμβεί κάτι, η ελπίδα, η προσδοκία ευνοϊκής εξέλιξης Διασκευή από τον ημερήσιο Τύπο (21-13-77!) ΚΕΙΜΕΝΟ 7

Τι περιμένουν τελικά από τις σπουδές τους, ποιες οι σκέψεις, οι επιθυμίες, τα όνειρα και οι απόψεις τελειοφοίτων; «Όταν µε ρωτούν µε τι θέλω να ασχοληθώ, δεν έχω ποτέ κάποιο συγκεκριµένο επάγγελμα στο μυαλό µου. Θέλω µια δουλειά δηµιουργική, ένα εργασιακό περιβάλλον που θα µου επιτρέπει να εξελίσσοµαι ως άνθρωπος, να ταξιδεύω, να διευρύνω τους ορίζοντές µου, να υπερασπίζοµαι τα δικαιώματα όλων των πλασμάτων και να βάλω και εγώ το λιθαράκι µου στη δόµηση µιας κοινωνίας ισότητας» λέει η Τάνια από το 1" Γενικό Λύκειο Χανίων. «Από τη µια πλευρά θα ήθελα να αφήσω τη ζωή µου να µε οδηγήσει καὶ από την άλλη, ζώντας σε µια χώρα χωρίς σίγουρη επαγγελματική αποκατάσταση, τίποτα δεν εἶναι βέβαιο. Θα ήθελα να έχω την ευκαιρία να ασχοληθώ πραγματικά µε την έρευνα και να ταξιδέψω στο εξωτερικό, όχι για μόνιμη εγκατάσταση. Θα ήθελα να προσφέρω µέσα από το επάγγελμά µου στην κοινωνία, να ξεπληρώσω όλα αυτά που µου πρόσφερε η Ελλάδα, όσο πληγωμένη καὶ αν εἶναι, καὶ οι άνθρωποι που µε μεγάλωσαν και µε δίδαξαν» επισημαίνει η Αντωνία.

Όσο για τον επαγγελματικό προσανατολισμό, λέει ο Σπύρος «πρέπει να είναι αναπόσπαστο κομμάτι της σχολικής πορείας, καὶ μάλιστα θα πρέπει να εντάσσεται στο σχολικό πρόγραµµα από το Γυμνάσιο. Όσον αφορά την κοινωνία, το πρόβλημα που παρουσιάζεται λόγω του ελλιπούς επαγγελματικού προσανατολισμού είναι η προτίµηση δημοφιλών επαγγελμάτων και η αδιαφορία προς τα υπόλοιπα. Οἱ περισσότεροι µαθητές ακολουθούν την πεπατηµένη, µε αποτέλεσµα τον κορεσμό ορισμένων επαγγελμάτων και την αύξηση της ανεργίας». Ενώ η Αλεξάνδρα συνεχίζει λέγοντας ότι «ως τελειόφοιτοι, βλέποντας την αδυναμία ένταξης στην ελληνική αγορά εργασίας, νιώθουμε εγκλωβισμένοι σε µια χώρα επαγγελματικά υπανάπτυκτη, καθώς τα ποσοστά ανεργίας αυξάνονται και η ανάγκη για επιβίωση υπερβαίνει την ικανοποίηση προσδοκιών και ονείρων. Η αγορά εργασίας σε μεγάλο ποσοστό δεν προσφέρει επαγγελματική ανέλιξη, καταπιέζει τις ανεξάρτητες επιχειρήσεις καὶ τους ελεύθερους επαγγελματίες. Λόγω της δυσμενούς οικονοµικής κατάστασης της χώρας, πολλοὶ νέοι καταλήγουν να συμβιβάζονται µε µη επιθυμητές θἐσεις εργασίας ἡ να καταφεύγουν σε ἄλλες χώρες µε περισσότερες επαγγελματικές ευκαιρίες».

Διασκευή από τον ημερήσιο Τύπο (24-π5-771}) ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΚΕΙΜΕΝΟ ἃ Στον Σείριο”

Στον Σείριο υπάρχουνε παιδιά ποτέ δε βάλαν έγνοια στην καρδιά δεν είδανε πολέμους και θανάτους και πάνω απ’ τη γαλάζια τους ποδιά φοράν τις Κυριακές τα γιορτινά τους. Τις νύχτες που κοιτάν τον ουρανό ἐν' άστρο σα φτερό θαλασσινό παράξενα παιδεύει το μυαλό τους τους φαίνεται καράβι μακρινό και πάνε και ρωτάν τον δάσκαλό τους. Αυτή, τους λέει, παιδιά µου είναι ηγη, του σύμπαντος αρρώστια καὶ πληγή: εκεί τραγούδια λένε, γράφουν στίχους, κι ακούραστοι του ονείρου κυνηγοί κεντάνε µε συνθήµατα τους τοίχους. Στον Σείριο δακρύσαν τα παιδιά και βάλαν από εκείνη τη βραδιά μιαν έγνοια στη μικρούλα τους καρδιά. "Σείριος: το ὄνομα ενός φωτεινού αστεριού Νίκος Γκάτσος, Κείμενα της νεώτερης λογοτεχνίας (και απόψεις για την ποίηση), Γ. Σπανός κ.ά. | 887 Θέμα Α Α1Ί. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο της δεύτερης παραγράφου του

Κειμένου 2 «Όσο γία τον επαγγελματικό προσανατολισμό... µε

περισσότερες επαγγελματικές ευκαιρίες» (ΒβΠ-Τῆ λέξεις).

Μονάδες Ι 3 ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

Θέμα Β ΒΊ. Να επαληθεύσετε ή να διαψεύσετε, µε βάση το Κείμενο Ι, τις παρακάτω περιόδους λόγου, γράφοντας στο τετράδιό σας, δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί σε κάθε περίοδο, τη λέξη Σωστό ή Λάθος: α. Προτού αμφισβητηθεί η έννοια της προόδου, οι άνθρωποι έβλεπαν µε αισιοδοξία το μέλλον. β. Κατά την τελευταία κρίση, κλονίστηκε η πίστη στο παρόν. γ. Σύμφωνα µε την έρευνα, το 4796 δήλωσε ότι στο μέλλον θα μειωθεί η ανεξέλεγκτη παραπληροφόρηση. δ. Δεν επαληθεύτηκαν ποτέ ιστορικά τα πολύ απαισιόδοξα ή τα πολύ αισιόδοξα σενάρια για την πορεία του ανθρώπου. ε.. Το παρόν δεν µας επιτρέπει πλέον να οραματιστούμε το μέλλον. Μονάδες Ι1ῇ Β2. α. Να γράψετε δύο τίτλους που να αποδίδουν το περιεχόµενο του Κειμένου 2, έναν µε κυριολεκτική κι έναν µε μεταφορική χρήση της γλώσσας (µονάδες ἃ). β. Τι επιδιώκεται µε τη χρήση στατιστικών στοιχείων στο Κείµενο Ί (µονάδες 3) καὶ τι µε την εκτεταμένη χρήση μαρτυριών στο Κείμενο ὦ3 (μονάδες 1): Μονάδες Ι 3 Β3. Πρόθεση της συντάκτριας του Κειμένου 1, στην τελευταία παράγραφο «Όμως το παρόν... μπορούμε να κάνουμε;», είναι να ευαισθητοποιήσει τους/τις αναγνώστες/αναγνώστριες. Να αναφέρετε τρεις (8) διαφορετικές γλωσσικές επιλογές µε τις οποίες επιτυγχάνει τον στόχο της, παραθέτοντας τα αντίστοιχα χωρία (µονάδες ϐ), και να εξηγήσετε τη λειτουργία της καθεµιάς από αυτές στο κείμενο (µονάδες 9) Μονάδες Ι 3 ΘέμαΓ Γ1Ί. Γιατί, κατά τη γνώμη σας, «Στον Σείριο δακρύσαν τα παιδιά και βάλαν από εκείνη τη βραδιά μιαν έγνοια στη μικρούλα τους καρδιά.»; Να απαντήσετε, αξιοποιώντας τρεις (8) διαφορετικούς κειμενικούς δείκτες του ποιήµατος. Θα ήσαστε ικανοποιηµένοι/ες ἡ δυσαρεστηµένοι/ες, αν ζούσατε, όπως τα παιδιά στον Σείριο και γιατί; (1 αΠ-Ζ200 λέξεις) 3 ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΑΡΧΗ ΞΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

Θέμα Δ ΔΊ. Σε µια νεανική ιστοσελίδα δημοσιεύονται τα Κείμενα Ί και 2 και καλείσαι, αφού τα μελετήσεις, να απαντήσεις µε ένα άρθρο (ἃαΠ-!(ΠΠ λέξεις), στην ίδια ιστοσελίδα, στα παρακάτω ερωτήματα: α) Με ποια εφόδια πιστεύεις ότι θα μπορέσεις να αντιµετωπίσεις τον κόσµο στην περίπτωση που επιβεβαιωθούν οἱ ανησυχίες που περιγράφονται στην παράγραφο 2 του Κειμένου 1; β) Με ποιες συγκεκριμένες δράσεις, κατά τη γνώμη σου, θα μπορούσατε εσείς οι νέοι να βελτιώσετε τον κόσµο;

ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζοµένους)

1... Στο εξώφυλλο να γράψετε το εξεταζόµενο µάθηµα. Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά σας στοιχεία. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ηµεροµηνία και ΤΟ εξεταζόµενο µάθηµα. Να µην αντιγράψετε τα θέµατα στο τετράδιο και να µη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.

Σ.. Να γράψετε το ονοµατεπώνυμό σας στο πάνω µέρος των φωτοαντιγράφων. αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέµατα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας, να παραδώσετε μαζί µε το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.

ἃ.. Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέµατα µόνο µε µπλε ή µόνο µε μαύρο στυλό µε μελάνι που δεν σβήνει.

4... Κάθε απάντηση τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.

Ἀ. Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες µετά τη διανοµή των φωτοαντιγράφων.

Β. Χρόνος δυνατής αποχώρησης: 10.00 π.μ.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ Κ ΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ ΤΕΛΟΣ ΞΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΑΡΧΗ 1ΙΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 7 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 221

ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΚΕΙΜΕΝΟ Ι

Το κείµενο εἶναι απόσπασμα από άρθρο του Βασίλη Καραποστόλη από τον ημερήσιο Τύπο. [...] Γιατί η χαρά να θεωρείται οπωσδήποτε τόσο εχθρική στη δουλειά; Είναι σίγουρο ότι και μέσα στον µόχθο µπορεί να βρεθεί ο σπόρος της χαράς όταν ξέρει, κι όταν µπορεί, ο άνθρωπος να καθοδηγεί τον µόχθο του. Ας τονίσουμε όµως καλύτερα το άλλο σηµείο. Το ότι είναι δυνατόν µια ορισμένη ψυχαγωγία να στηρίζει έναν άνθρωπο, ή και έναν λαό, όταν πασχίζει κάτι να φτιάξει. Έχουμε μουσικές καὶ θεάµατα που σκορπίζουν την ψυχή, και έχουμε άλλα που τη συγκεντρώνουν. Και αφού τη συγκεντρώσουν, την ανυψώνουν λίγο- ΛΝίγο και της δίνουν αυτό που λένε τα παλιά τραγούδια και οι αρχαίοι μύθοι: τα φτερά. Μπορεί λοιπόν να πετάξει ο άνθρωπος ακούγοντας ένα τραγούδι, Και όχι για να δραπετεύσει από τον κόσµο, αλλά για να τον αλλάξει δουλεύοντας µε ενθουσιασμό;

Η απάντηση έρχεται από πολλές µεριές, από το παρελθὀν, από ιστορίες, από στίχους, από την εμπειρία, και είναι καταφατική. Αρκεί να θυμηθούμε τον μύθο του Αμφίωνος. Ο Αμφίων κατορθώνει να χτίσει τα τείχη της Θήβας παίζοντας τη λύρα του, ενώ ο αδελφός του Ζήθος αγκοµαχά μάταια μεταφέροντας πέτρες. Τι συνέβη; Αυτό που σήμερα δυσκολευόµαστε να φανταστούμε: ο μουσικός ενέπνευσε, ξεσήκωσε τους εργάτες. Εκεί βρισκόμαστε σήμερα. Υπάρχει τόσο μεγάλη ανάγκη για µια ψυχαγωγία που οικοδοµεί και τόσο λίγη προσφορά. Ωστόσο, χρειάζεται να την εντοπίσουµε. Όπου ακούγεται ένα τέτοιο σήμα πρέπει να πηγαίνουμε προς τα εκεί. Όπου ακούγεται ένα τραγούδι που δεν μυξοκλαίει, που δεν μεμψιμοιρεί' που δεν γαλβανίζει΄ το μυαλό µε ερωτικά ξελιγώματαἳ και σάπιους καημούς, ή δεν χασκογελάει για να δείξει ανέμελο, ας δώσουμε την προσοχή µας. Ο ήχος του, τα λόγια του θ’ αρχίσουν να στερεώνουν µέσα µας κάτι που η ολοκλήρωσή του θα εξαρτάται από εμάς. Εμείς, ο καθένας, η χώρα πρέπει να αρχίσει να μαγεύεται από µια λύρα, για να πράξει αυτά που, ασφαλώς, µε τη μαγεία και μόνο ποτέ δεν γίνονται.

Ας γίνουμε χτίστες που σιγοσφυρίζουν, όπως άλλοτε, τονωτικούς σκοπούς. Πότε-πότε ακούγονται τέτοιοι σκοποί. Αν στήσουµε το αυτί, τους ξεχωρίζουμε µέσα στους θορύβους. Δεν λείπουν ευτυχώς μερικοί νεότεροι καλλιτέχνες που προσπαθούν να αντλήσουν από βαθιές πηγές. Μου έρχεται στον νου η φωνή του ηπειρώτη τραγουδιστή και συνθέτη Δημήτρη Υφαντή. Είναι µια φωνή που παίρνει µέσα από τα βάθη του χρόνου στοιχεία για να χτίσει ερείσματα" στην εξασθενηµένη ψυχή. Όπως έκαναν καὶ οι πρόγονοί του, οἱ πρόγονοί µας, που μάζευαν καπνό, στοίβαζαν το σιτάρι, ύφαιναν στον αργαλειό. Ὑποστύλωναν τη δουλειά τους µε ένα πλέξιµο των φωνών τους. Έτσι ώστε ο ένας να παρηγορεί τον άλλο, να τον ενθαρρύνει και τελικά όλοι μαζί να χαίρονται επειδή είχαν κάτι το απολύτως ζωτικό να φέρουν εις πέρας. Πρέπει να βρούμε µια νέα ψυχαγωγία µε έναν

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

τέτοιο προωθητικό προορισμό. Πρέπει η Ελλάδα να μάθει να κουβαλάει τις πέτρες της σαν να έχει στα σπλάχνα της μυριάδες κιθαρωδούς και λυράρηδες. Μυριάδες Αμφίωνες. µ μεμψιμοιρώ Ξ παραπονιέµαι συνεχώς, γκρινιάζω " γαλβανίζω Ξ (μτφ.) µεταδίδω ενθουσιασμό / ενδιαφέρον, εξάπτω, οξύνω : ξελίγωμα Ξ 1. πείνα, λιγούρα 7. έντονη ερωτική επιθυμία » έρεισμα Ξ στήριγμα ΚΕΙΜΕΝΟ 7 Το κείµενο εἶναι απόσπασµα συνέντευξης της Μαρίας Ευθυμίου στον Μάκη Προβατά. [...] Η συνομιλία µε την ιστορία της χώρας µου και η ταύτιση που, εξ αυτού, αισθάνομαι µε αυτήν έχουν μετατρέψει τις εµπειρίες µου τις ορειβατικές εντός Ελλάδος σε κορυφαίο οδηγό αισθητικής και μάθησης. Θέλω να πω µε αυτό ότι ούτε τα ταξίδια σε διάφορες χώρες που έχω κάνει, ούτε η ορειβατική διάσχιση της Ισλανδίας στην οποία έχω μετάσχει, ούτε το κολύμπι στον Κόλπο των Παγετώνων στην Αλάσκα, σε λίμνη κρατήρα ηφαιστείου στην Καμτσάτκα, στη λίμνη Βαϊκάλη στη Σιβηρία, που έχω αποτολμήσει, δεν µου έχουν προσφέρει εµπειρίες μάθησης και βιωµατικής μεταμόρφωσης τόσο δυνατές και συνολικές όσο η πεζοπορία στη χώρα µου. Γιατί τι θα μπορούσε να συγκριθεί µε τη διάσχιση της Νέδας στην Πελοπόννησο, του Κρικελοπόταµου και του Πάντα Βρέχει στη Ρούμελη, το ράφτινγκ στα Τζουμέρκα και στον Νέστο --στην Ἠπειρο και στη Θράκη, αντίστοιχα; Ἡ µε τη νυχτερινή ανάβαση στην κορυφή του Ταὐγέτου µε µόνο φανάρι την πανσέληνο του Αυγούστου:

Κοντά σ᾿ αυτά, πάει και το τραγούδι και ο χορός. Τα θεωρώ, κι αυτά, όχι µόνον πηγές χαράς και ένωσης ψυχικής των µετεχόντων, αλλά καὶ πηγές μάθησης -- µε τη βαθύτερη έννοια του όρου. Έχω στη ζωή µου τραγουδήσει και χορέψει πολύ σε οµάδες ρεμπέτικου, λαϊκού, παραδοσιακού, ελαφρού και έντεχνου ελληνικού τραγουδιού. Και ξένου. Τώρα πια, η φωνή µου, από την πολλή διδασκαλία, έχει αλλοιωθεί, αλλά µέχρι σήμερα, όταν τραγουδώ -και,. δόξα τω Θεώ, βρισκόμαστε συχνά η παρέα του τραγουδιού και ξεφαντώνουμε--, αισθάνομαι ότι µετέχω στο άρωμα ζωής των Ελλήνων της Πόλης και της Σμύρνης, των νησιών καὶ των βουνών µας, των λιμανιών καὶ των πόλεών µας. Της Ελλάδας µου. Και ότι ανασταίνεται, µες στο λαρύγγι µου, η ιστορία της, µε τρόπο μυσταγωγικό! και βιωµατικό.

Σαν εσωτερική ερωτική συνομιλία.

µ μυσταγωγικό Ξ τελετουργικό ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΚΕΙΜΕΝΟ ἃ Ντίνος Χριστιανόπουλος, Το σπίτι µας [Διαγώνιος, τχ. 2 (Μάιος -- Αύγουστος 1972), σελ. 131]

Ας παίζει το τρανζιστοράκι , ας μεταδίδει τη θεία λειτουργία ή παλιές οπερέτες και τα παντζούρια ας μένουν πάντα ανοιχτά, τα φώτα ας είναι όλα αναμμένα. Ας δίνει µια επίφαση΄ ειρήνης το ταραγµένο σπίτι µας. Όταν γυρνώ απ’ τη δουλειά κατάκοπος, ας µην τα βρίσκω όλα κλειστά και θεοσκότεινα, κι η γριά στο ντιβάνι, μόλις η πόρτα τρίξει, ν’ αρχινάει τα βογγητά. Όσο αντέχουµε ακόμα τα τραγούδια, Λιγότερο θανάσιμη γίνεται η μουγγαµάρα, ο θάνατος, θαρρείς, µας τριγυρίζει πιο δειλά. «Προάστια», | ΒΒ4-| 87Η Ἱ τρανζιστοράκι “φορητό ραδιόφωνο. " επίφαση Ξ (εδώ) ψευδαίσθηση Θέμα Α ΑΊ1. Να αποδώσετε συνοπτικά το περιεχόµενο της 135 (Γιατί η χαρά... µε

ενθουσιασμό;) και της ὅ'" παραγράφου (Ας γίνουμε χτίστες... Μυριάδες

Αμφίωνες.) του Κειμένου 1. (1π-80 λέξεις)

Μονάδες Ι 3 ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

Θέμα Β ΒΊ. Με βάση τα Κείμενα Ι ή/και Σ, να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω περιόδους λόγου ως σωστές ή λανθασμένες, γράφοντας στο τετράδιό σας δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση τη λέξη Σωστό ή Λάθος (δεν χρειάζεται να αναφέρετε συγκεκριµένο χωρίο κειµένου): α. Ο Β. Καραποστόλης στο Κείμενο Ί διακρίνει την ψυχαγωγία από τη διασκέδαση. β. Σύμφωνα µε το Κείµενο 1, η έμπνευση που προσφέρει η μουσική αρκεί από µόνη της να χτίσει έναν καλύτερο κόσµο. γΥ.. Σύμφωνα µε το Κείμενο 1, το τραγούδι ενισχύει το ομαδικό πνεύμα δ. Σύμφωνα µε το Κείμενο 2, η πεζοπορία στη χώρα της είναι για τη Μ. Ευθυμίου πιο δυνατή βιωµατική εμπειρία από τα ταξίδια της σε άλλες χώρες. ε. Σύμφωνα µε το Κείµενο Σ, το τραγούδι καὶ ο χορός αποτελούν αποκλειστικά πηγές χαράς και ψυχικής επαφής. Μονάδες Ί10 Β2. Στο Κείμενο Ι κυριαρχεί το α΄ πληθυντικό πρόσωπο, ενώ στο Κείμενο 2 το α΄ ενικό πρόσωπο. Να εξηγήσετε τις συγκεκριμένες γλωσσικές επιλογές, λαμβάνοντας υπόψη για καθεµία απ’ αυτές την πρόθεση του πομπού και Το είδος του κειµένου. Μονάδες [3 Βἄ. α. Στη 2η παράγραφο «Η απάντηση έρχεται... ποτέ δεν γίνονται» του Κειμένου 1, ο συγγραφέας παραθέτει τον μύθο του Αμφίωνος. Να αναφέρετε δύο διαφορετικούς µεταξύ τους στόχους αυτής της επιλογής του συγγραφέα. (μονάδες | 7) β. Ποια νοηματική σχέση δηλώνουν οι παρακάτω διαρθρωτικές λέξεις / λεκτικά σύνολα του Κειμένου Ί1, οἱ οποίες εἶναι σηµειωμένες µε έντονη γραφή: Ωστόσο. Όπως, Έτσι ώστε (µονάδες ϐ).

ΘέμαΓ ΓΊ. Ποιος εἶνα ο ρόλος του τραγουδιού στη ζωή του ποιητικού υποκειµένου, σύμφωνα µε το Κείμενο 3, Να τεκµηριώσεις την απάντησή σου, αξιοποιώντας τρεις (3) κειμενικούς δείκτες. Πώς λειτουργεί το τραγούδι στις δύσκολες περιστάσεις της δικής σου ζωής; (1 αΠ-Ζ200 λέξεις)

ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΑΡΧΗ 5ΞΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

Θέμα Δ ΔΊ. Αξιοποιώντας δημιουργικά τα Κείμενα Ί και 2, να γράψεις ένα δικό σου κείµενο (35π-4Π λέξεις). το οποίο θα αναρτηθεί στο προσωπικό σου ιστολόγιο, µε βάση τα παρακάτω ερωτήματα: α) Με ποια κριτήρια επιλέγεις τα μουσικά σου ακούσματα: β) Πώς αυτά συμβάλλουν τόσο στη συγκρότηση του εαυτού σου όσο και στην αντίληψή σου για τον κόσµο;

ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζοµένους)

1... Στο εξώφυλλο να γράψετε το εξεταζόµενο µάθηµα. Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά σας στοιχεία. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ηµεροµηνία και ΤΟ εξεταζόµενο µάθηµα. Να µην αντιγράψετε τα θέµατα στο τετράδιο και να µη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.

2. Να γράψετε το ονοµατεπώνυμό σας στο πάνω µέρος των φωτοαντιγράφων. αµέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέµατα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας, να παραδώσετε μαζί µε το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.

ἃ.. Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέµατα µόνο µε µπλε ή µόνο µε μαύρο στυλό µε μελάνι που δεν σβήνει.

4, Κάθε απάντηση τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.

Ἀ. Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες µετά τη διανοµή των φωτοαντιγράφων.

Β. Χρόνος δυνατής αποχώρησης: | Ἱ.Πῃῇ

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ Κ ΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ ΤΕΛΟΣ ΞΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 1 ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΠΟΥ ΥΠΗΡΕΤΟΥΝ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΤΡΙΤΗ 7 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2021

ΑΡΧΗ 2 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 2 ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ το απολύτως ζωτικό να φέρουν εις πέρας. Πρέπει να βρούμε μια νέα ψυχαγωγία με έναν τέτοιο προωθητικό προορισμό. Πρέπει η Ελλάδα να μάθει να κουβαλάει τις πέτρες της σαν να έχει στα σπλάχνα της μυριάδες κιθαρωδούς και λυράρηδες. Μυριάδες Αμφίωνες. ------------------------------------------ 1 μεμψιμοιρώ = παραπονιέμαι συνεχώς, γκρινιάζω 2 γαλβανίζω = (μτφ.) μεταδίδω ενθουσιασμό / ενδιαφέρον, εξάπτω, οξύνω 3 ξελίγωμα = 1. πείνα, λιγούρα 2. έντονη ερωτική επιθυμία 4 έρεισμα = στήριγμα ΚΕΙΜΕΝΟ 2 Το κείμενο είναι απόσπασμα συνέντευξης της Μαρίας Ευθυμίου στον Μάκη Προβατά . […] Η συνομιλία με την ιστορία της χώρας μου και η ταύτιση που, εξ αυτού, αισθάνομαι με αυτήν έχουν μετατρέψει τις εμπειρίες μου τις ορειβατικές εντός Ελλάδος σε κορυφαίο οδηγό αισθητικής και μάθησης. Θέλω να πω με αυτό ότι ούτε τα ταξίδια σε διάφορες χώρες που έχω κάνει, ούτε η ορειβατική διάσχιση της Ισλανδίας στην οποία έχω μετάσχει, ούτε το κολύμπι στον Κόλπο των Παγετώνων στην Αλάσκα, σε λίμνη κρατήρα ηφαιστείου στην Καμτσάτκα, στη λίμνη Βαϊκάλη στη Σιβηρία, που έχω αποτολμήσει, δεν μου έχουν προσφέρει εμπειρίες μάθησης και βιωματικής μεταμόρφωσης τόσο δυνατές και συνολικές όσο η πεζοπορία στη χώρα μου. Γιατί τι θα μπορούσε να συγκριθεί με τη διάσχιση της Νέδας στην Πελοπόννησο, του Κρικελοπόταμου και του Πάντα Βρέχει στη Ρούμελη, το ράφτινγκ στα Τζουμέρκα και στον Νέστο – στην Ήπειρο και στη Θράκη, αντίστοιχα; Ή με τη νυχτερινή ανάβαση στην κορυφή του Ταϋγέτου με μόνο φανάρι την πανσέληνο του Αυγούστου; Κοντά σ’ αυτά, πάει και το τραγούδι και ο χορός. Τα θεωρώ , κι αυτά, όχι μόνον πηγές χαράς και ένωσης ψυχικής των μετεχόντων, αλλά και πηγές μάθησης – με τη βαθύτερη έννοια του όρου. Έχω στη ζωή μου τραγουδήσει και χορέψει πολύ σε ομάδες ρεμπέτικου, λαϊκού, παραδοσιακού, ελαφρού και έντεχνου ελληνικού τραγουδιού. Και ξένου. Τώρα πια, η φωνή μου, από την πολλή διδασκαλία, έχει αλλοιωθεί, αλλά μέχρι σήμερα, όταν τραγουδώ –και, δόξα τω Θεώ, βρισκόμαστε συχνά η παρέα του τραγουδιού και ξεφαντώνουμε–, αισθάνομαι ότι μετέχω στο άρωμα ζωής των Ελλήνων της Πόλης και της Σμύρνης, των νησιών και των βουνών μας, των λιμανιών και των πόλεών μας. Της Ελλάδας μου. Και ότι ανασταίνεται, μες στο λαρύγγι μου, η ιστορία της, με τρόπο μυσταγωγικό 1 και βιωματικό. Σαν εσωτερική ερωτική συνομιλία. ------------------------------------------ 1 μυσταγωγικό = τελετουργικό

ΑΡΧΗ 3 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 3 ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΚΕΙΜΕΝΟ 3 Ντίνος Χριστιανόπουλος , Το σπίτι μας [ Διαγώνιος, τχ. 2 (Μάιος – Αύγουστος 1972), σελ. 131] Ας παίζει το τρανζιστοράκι 1 , ας μεταδίδει τη θεία λειτουργία ή παλιές οπερέτες και τα παντζούρια ας μένουν πάντα ανοιχτά, τα φώτα ας είναι όλα αναμμένα. Ας δίνει μια επίφαση 2 ειρήνης το ταραγμένο σπίτι μας. Όταν γυρνώ απ’ τη δουλειά κατάκοπος, ας μην τα βρίσκω όλα κλειστά και θεοσκότεινα, κι η γριά στο ντιβάνι, μόλις η πόρτα τρίξει, ν’ αρχινάει τα βογγητά. Όσο αντέχουμε ακόμα τα τραγούδια, λιγότερο θανάσιμη γίνεται η μουγγαμάρα, ο θάνατος, θαρρείς, μας τριγυρίζει πιο δειλά. «Προάστια» , 1964-1970 ------------------------------------------ 1 τρανζιστοράκι = φορητό ραδιόφωνο 2 επίφαση = (εδώ) ψευδαίσθηση Θέμα Α Α1. Να αποδώσετε συνοπτικά το περιεχόμενο της 1 ης (Γιατί η χαρά… με ενθουσιασμό;) και της 3 ης παραγράφου ( Ας γίνουμε χτίστες… Μυριάδες Αμφίωνες .) του Κειμένου 1 . (70- 80 λέξεις)

ΑΡΧΗ 4 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 4 ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ Θέμα Β Β1. Με βάση τα Κείμενα 1 ή/και 2 , να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω περιόδους λόγου ως σωστές ή λανθασμένες , γράφοντας στο τετράδιό σας δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση τη λέξη Σωστό ή Λάθος (δεν χρειάζεται να αναφέρετε συγκεκριμένο χωρίο κειμένου): α. Ο Β. Καραποστόλης στο Κείμενο 1 διακρίνει την ψυχαγωγία από τη διασκέδαση . β. Σύμφωνα με το Κείμενο 1 , η έμπνευση που προσφέρει η μουσική αρκεί από μόνη της να χτίσει έναν καλύτερο κόσμο . γ. Σύμφωνα με το Κείμενο 1 , το τραγούδι ενισχύει το ομαδικό πνεύμα . δ. Σύμφωνα με το Κείμενο 2 , η πεζοπορία στη χώρα της είναι για τη Μ. Ευθυμίου πιο δυνατή βιωματική εμπειρία από τα ταξίδια της σε άλλες χώρες. ε. Σύμφωνα με το Κείμενο 2 , το τραγούδι και ο χορός αποτελούν αποκλειστικά πηγές χαράς και ψυχικής επαφής. Β2. α. Να εντοπίσετε τέσσερις (4) λέξεις από το Κείμενο 2 οι οποίες χρησιμοποιούνται μεταφορικά από τη Μαρία Ευθυμίου . (μονάδες 8) β. «Πρέπει να βρούμε μια νέα ψυχαγωγία με έναν τέτοιο προωθητικό προορισμό» . Αφού μετατρέψετε τη σύνταξη του παραπάνω χω ρίου ( Κείμενο 1 ) από ενεργητική σε παθητική, να αιτιολογήσετε την επιλογή της ενεργητικής σύνταξης από τον συγγραφέα . (μονάδες 7) Β 3. Ποια νοηματική σχέση δηλώνουν οι παρακάτω διαρθρωτικές λέξεις / λεκτικά σύνολα του Κειμέ νου 1 , οι οποίες είναι σημειωμένες με έντονη γραφή: αφού , για να , Ωστόσο , Όπως , Έτσι ώστε 5 Θέμα Γ Γ1. Ποιος είναι ο ρόλος του τραγουδιού στη ζωή του ποιητικού υποκειμένου, σύμφωνα με το Κείμενο 3 ; Να τεκμηριώσεις την απάντησή σου, αξιοποιώντας τρεις (3) κειμενικούς δείκτες. Πώς λειτουργεί το τραγούδι στις δύσκολες περιστάσεις της δικής σου ζωής; (150- 200 λέξεις)

ΑΡΧΗ 5 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 5 ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ Θέμα Δ Δ1. Αξιοποιώντας δημιουργικά τα Κείμενα 1 και 2 , να γράψεις ένα δικό σου κείμενο (350 - 400 λέξεις), το οποίο θα αναρτηθεί στο προσωπικό σου ιστολόγιο, με βάση τα παρακάτω ερωτήματα: α) Με ποια κριτήρια επιλέγεις τα μουσικά σου ακούσματα; β) Πώς αυτά συμβάλλουν τόσο στη συγκρότηση του εαυτού σου όσο και στην αντίληψή σου για τον κόσμο; ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους) 1. Στο εξώφυλλο να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα. Στο εσώφυλλο πάνω - πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά σας στοιχεία. Στην αρχή των απαντήσεώ ν σας να γράψετε πάνω - πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα. Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο και να μη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας. 2. Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων , αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση . Κατά την αποχώρησή σας, να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα. 3. Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει . 4. Κάθε απάντηση τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή. 5. Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων. 6. Χρόνος δυνατής αποχώρησης : 17.00 ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ K ΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ