Αρχαία Ελληνικά Ομογενών 2021: Θέματα & Λύσεις

ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 1 ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΠΟΥ ΥΠΗΡΕΤΟΥΝ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΤΕΤΑΡΤΗ 8 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2021 -

ΑΡΧΗ 2 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 2 ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ Α 1. α. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό που αντιστοιχεί σε καθεμιά από τις παρακάτω περιόδους λόγου και δίπλα σε αυτόν τη λέξη « Σωστό », αν είναι σωστή, ή τη λέξη « Λάθος », αν είναι λανθασμένη, με βάση το αρχαίο κείμενο (μονάδες 2) και να τεκμηριώσετε κάθε απάντησή σας γράφοντας τις λέξεις/φράσεις του αρχαίου κειμένου που την επιβεβαιώνουν (μονάδες 2): 1. Η ποσότητα έξι μνων φαγητού είναι υπερβολική για κάθε αθλητή (1 ο απόσπασμα) . 2. Η μεσότητα εντοπίζεται μόνο στα πάθη (2 ο απόσπασμα) . (μονάδες 4) β. 1. « τοῦτο δ’ οὐχ ἕν, οὐδὲ ταὐτὸν πᾶσιν » : Σε ποια φράση του αρχαίου κειμένου ( 1ο απόσπασμα ) αναφέρεται η αντωνυμία « τοῦτο » ; 2. « …ὡρισμένῃ λόγῳ » : Σε ποια λέξη του αρχαίου κειμένου (2ο απόσπασμα) αναφέρεται η μετοχή « ὡρισμένῃ »; 3. « …ᾧ ἂν ὁ φρόνιμος » : Σε ποια λέξη του αρχαίου κειμένου (2ο απόσπασμα) αναφέρεται η λέξη « ᾧ »; (μονάδες 6) Β1. Στο 1ο απόσπασμα ο Αριστοτέλης διακρίνει δύο μορφές μεσότητας. Να τις παρουσιάσετε (μονάδες 6) και να εντοπίσετε δύο διαφορετικούς εκφραστικούς τρόπους μέσω των οποίων αυτές αναδεικνύονται (μονάδες 4). Β 2. « Ἔστιν ἄρα ἡ ἀρετὴ ἕξις προαιρετική, ἐν μεσότητι οὖσα τῇ πρὸς ἡμᾶς, ὡρισμένῃ λόγῳ καὶ ᾧ ἂν ὁ φρόνιμος ὁρίσειεν. » : Να προσδιορίσετε το περιεχόμενο των όρων του 2ου αποσπάσματος « προαιρετική » (μονάδες 6) και « φρόνιμος » (μονάδες 4). 0

ΑΡΧΗ 3 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 3 ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ Β 3. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό που αντιστοιχεί σε κάθε όνομα της Στήλης Α και δίπλα το γράμμα της Στήλης Β που αντιστοιχεί στη σωστή φράση . Στήλη Α Στήλη Β 1. Εύδοξος από την Κνίδο α . φ ίλος του Αριστοτέλη που βρήκε μαρτυρικό θάνατο 2. Ξενοκράτης β. διδάσκει στο Λύκειο 3. Ερμίας γ. μαθηματικός, αστρονόμος και γεωγράφος 4. Αριστοτέλης δ. πατέρας του Αριστοτέλη 5. Νικόμαχος ε. διευθύνει την Ακαδημία Β4.α. Να βρείτε στο παραπάνω διδαγμένο κείμενο μια ετυμολογικά συγγενή λέξη, απλή ή σύνθετη, για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις: τάγμα, λαβίδα , αφαίρεση , ελλιπής, πρακτορείο, ουσιαστικό . (μονάδες 6) Β4.β. Για καθεμιά από τις δύο παρακάτω λέξεις να γράψετε μία περίοδο λόγου στα νέα ελληνικά, όπου η ίδια λέξη, στο ίδιο μέρος του λόγου, σε οποιαδήποτε μορφή της (πτώση, αριθμό, γένος), χρησιμοποιείται με διαφορετική σημασία από αυτήν που έχει στο αρχαίο κείμενο : « φρόνιμος », « πάθεσι ». (μονάδες 4)

ΑΡΧΗ 4 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 4 ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ Β5 . ΠΑΡΑΛΛΗΛΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Το παρακάτω ποίημα ανήκει στον Αρχίλοχο, έναν λυρικό ποιητή του 7 ο υ αιώνα π.Χ. Καρδιά, καρδιά μου, που σε ταράζουν αγιάτρευτες συμφορές, μάζεψε τις δυνάμεις σου κι αντιμετώπισε τον εχθρό προτάσσοντας τα στήθη σου. Με σταθερότητα δέξου τον αγώνα με τον εχθρό σώμα με σώμα. Αν νικήσεις μη δείξεις τη χαρά σου δημόσια κι αν νικηθείς μη ριχτείς στο πάτωμα του σπιτιού σου κλαίγοντας. Να χαίρεσαι στη χαρά και να λυπάσαι στη λύπη, αλλά όχι υπερβολικά. Προσπάθησε να καταλάβεις το ρυθμό που κυβερνά τους ανθρώπους. Αρχίλοχος , απ. 128 West , μτφ. Δ. Ιακώβ Ο Αρχίλοχος διατυπώνει μια προτροπή για τον έλεγχο των ανθρώπινων συναισθημάτων. Να την παρουσιάσετε και να τη συγκρίνετε με την άποψη που εκφράζει ο Αριστοτέλης στο 2 ο απόσπασμα. Γ . ΑΔ Ι Δ ΑΚ Τ Ο Κ Ε Ι Μ Ε Ν Ο Ισοκράτης , Κατά σοφιστών , 3-4 (edd. G.E. Benseler – F. Blass, B . G . Teubner , Leipzig ) Στο κείμενο που ακολουθεί ο Ισοκράτης κατακρίνει τους σοφιστές . Οὗτοι τοίνυν εἰς τοῦτο τόλμης ἐληλύθασιν , ὥστε πειρῶνται πείθειν τοὺς νεωτέρους , ὡς ἢν αὐτοῖς πλησιάζωσιν , ἅ τε πρακτέον ἐστὶν εἴσονται καὶ διὰ ταύτης τῆς ἐπιστήμης εὐδαίμονες γενήσονται . Καὶ τηλικούτων ἀγαθῶν αὑτοὺς διδασκάλους καὶ κυρίους καταστήσαντες οὐκ αἰσχύνονται τρεῖς ἢ τέτταρας μνᾶς ὑπὲρ τούτων αἰτοῦντες· ἀλλ’ εἰ μέν τι τῶν ἄλλων κτημάτων πολλοστοῦ μέρους τῆς ἀξίας ἐπώλουν , οὐκ ἂν ἠμφισβήτησαν ὡς [ οὐκ ] εὖ φρονοῦντες τυγχάνουσι , σύμπασαν δὲ τὴν ἀρετὴν καὶ τὴν εὐδαιμονίαν οὕτως

ΑΡΧΗ 5 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 5 ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ ὀλίγου τιμῶντες , ὡς νοῦν ἔχοντες διδάσκαλοι τῶν ἄλλων ἀξιοῦσι γίγνεσθαι . Καὶ λέγουσι μέν , ὡς οὐδὲν δέονται χρημάτων , ἀργυρίδιον καὶ χρυσίδιον τὸν πλοῦτον ἀποκαλοῦντες , μικροῦ δὲ κέρδους ὀρεγόμενοι μόνον οὐκ ἀθανάτους ὑπισχνοῦνται τοὺς συνόντας ποιήσειν . ἐ λη λύ θ α σ ι ν = έ χ ο υ ν φ τ ά σ ε ι ε ἴ σ ο ντ α ι = θ α μ άθ ο υ ν τ ο ὺ ς σ υ νό ν τ α ς = τ ο υ ς μ αθ η τ ές τ ο υ ς Γ1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τη μετάφραση του παρακάτω αποσπάσματος: “Οὗτοι τοίνυν εἰς τοῦτο … ὑπὲρ τούτων αἰτοῦντες ” . Γ2. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό που αντιστοιχεί σε κάθε μία από τις παρακάτω περιόδους λόγου και δίπλα σε αυτόν τη λέξη « Σωστό », αν είναι σωστή, ή τη λέξη « Λάθος », αν είναι λανθασμένη, με βάση το αρχαίο αδίδακτο κείμενο: Οι σοφιστές κατά τους ισχυρισμούς του Ισοκράτη : α. Δεν είναι καθόλου τολμηροί . β. Δεν έχουν την αξίωση να γίνουν δάσκαλοι των άλλων. γ. Αμείβονται με τρεις ή τέσσερις μνες για τη διδασκαλία τους. δ. Μόνο που δεν υπόσχονται ότι θα κάνουν τους νέους αθάνατους. ε. Υπόσχονται στους μαθητές τους την ευτυχία . Γ3.α. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό που αντιστοιχεί σε κάθε ρηματικό τύπο της Στήλης Α και δίπλα το γράμμα της Στήλης Β που αντιστοιχεί στη ν ορθή γραμματική του αναγνώριση . Στήλη Α Στήλη Β 1. λέγουσι α . γ’ πληθυντικό πρόσωπο οριστικής μέλλοντα 2. τιμ ῶντες β. απαρέμφατο μέλλοντα 3. πείθειν γ. γ’ πληθυντικό πρόσωπο οριστικής ενεστώτα 4. ποιήσειν δ. απαρέμφατο ενεστώτα 5. γενήσονται ε. μετοχή ενεστώτα (μονάδες 5)

ΑΡΧΗ 6 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 6 ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ β. Να μεταφέρετε τις παρακάτω λέξεις στον άλλο αριθμό , στην ίδια πτώση και γένος : ἐπιστήμης, εὐδαίμονες, ἅ, διδασκάλους, κέρδους. (μονάδες 5) Γ4.α. Να χαρακτηρίσετε συντακτικά τις παρακάτω λέξεις : τόλμης , πείθειν , εὐδαίμονες, τέτταρας, νοῦν, ἀποκαλοῦντες . ( μονάδες 6) β. “ὥστε πειρῶνται πείθειν τοὺς νεωτέρους” : Να αναγνωρίσετε τη δευτερεύουσα πρόταση ως προς το είδος, την εισαγωγ ή, την εκφορά και τον συντακτικό της ρόλο. (μονάδες 4) ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομέ νους) 1. Στο εξώφυλλο να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα. Στο εσώφυλλο πάνω - πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά σας στοιχεία. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω - πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα. Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο και να μη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας . 2. Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση . Κατά την αποχώρησή σας, να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα. 3. Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει. 4. Κάθε απάντηση τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή. 5. Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων. 6. Χρόνος δυνατής αποχώρησης: 1 7.00 Σ ΑΣ ΕΥΧΟΜ ΑΣΤΕ K ΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙ Α . ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜ ΑΤΟΣ