Αρχαία Ελληνικά Ομογενών 2023: Θέματα & Λύσεις

ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 1 ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΠΟΥ ΥΠΗΡΕΤΟΥΝ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 15 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2023

ΑΡΧΗ 2 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 2 ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ απάντησή σας γράφοντας τις λέξεις / φράσεις του αρχαίου κειμένου που την επιβεβαιώνουν ( μονάδες 5): 1. Η διανοητική αρετή αποκτάται μόνο από τη διδασκαλία . 2. Οι ηθικές αρετές υπάρχουν εκ φύσεως στον άνθρωπο . 3. Με τα παραδείγματα από τη φύση ο Αριστοτέλης αποδεικνύει το διδακτό της αρετής . 4. Ο Αριστοτέλης συνδέει την ετυμολογία των λέξεων με το περιεχόμενό τους . 5. Οι ηθικές αρετές τελειοποιούνται με τον εθισμό . Β 1. « τὰς δυνάμεις τούτων πρότερον κομιζόμεθα , ὕστερον δὲ τὰς ἐνεργείας ἀποδίδομεν » : Ποιο είναι το περιεχόμενο των εννοιών δύναμις - ἐνέργεια ( μονάδες 6) και πώς συνδέονται αυτές οι έννοιες με τα χρονικά επιρρήματα πρότερον - ὕστερον ; ( μονάδες 4) Β 2. ΠΑΡΑΛΛΗΛΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Στο ακόλουθο απόσπασμα ο Πλούταρχος αναφέρεται στον τρόπο απόκτησης της αρετής . Γιατί το ήθος είναι πολυχρόνια συνήθεια και , αν κάποιος ονόμασε τις ηθικές αρετές εθικές ( απότοκους δηλαδή του έθους , της συνήθειας ) δε θα φαινόταν ότι έπεσε έξω στο χαρακτηρισμό του . Αφού αναφέρω ένα ακόμη παράδειγμα για το προκείμενο θέμα , θα απαλλαγώ να επεκταθώ περισσότερο γι ’ αυτά . Ο Λυκούργος , ο νομοθέτης των Λακεδαιμονίων , αφού πήρε δυο κουταβάκια από ίδιους γονείς και τα μεγάλωσε εντελώς διαφορετικά μεταξύ τους , το ένα το έκανε λαίμαργο και κλεφτρόνι ενώ το άλλο ικανό να ανιχνεύει ( το θήραμα ) και να κυνηγά . Έπειτα , όταν οι Λακεδαιμόνιοι είχαν συγκεντρωθεί κάποτε σε ένα μέρος , « Μεγάλη βέβαια ροπή για απόκτηση της αρετής είναι , άνδρες » είπε « Λακεδαιμόνιοι , οι συνήθειες και οι εκπαιδεύσεις και οι διδασκαλίες και οι διαπαιδαγωγήσεις της ζωής και εγώ αυτά αμέσως τώρα θα σας τα καταστήσω φανερά ». Έτσι , αφού έφερε μπροστά τους τα δυο κουτάβια , τα άφησε ελεύθερα , αφού έβαλε ανάμεσά τους ένα πιάτο φαγητό και ένα λαγό . Το ένα σκυλάκι έτρεχε προς το λαγό και το άλλο προς το πιάτο . Στους Λακεδαιμόνιους , που δεν είχαν καταλάβει ακόμη τι ρόλο έπαιζε αυτό και με τι σκοπό ( ο Λυκούργος ) τους έδειχνε τα σκυλάκια , « αυτά είναι από τους ίδιους γονείς και τα δυο

ΑΡΧΗ 3 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 3 ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ αλλά , επειδή εκπαιδεύτηκαν διαφορετικά , το ένα βγήκε λαίμαργο και το άλλο κυνηγιάρικο », είπε . Σχετικά , λοιπόν , με τις συνήθειες και τους τρόπους ζωής ας θεωρηθούν αρκετά αυτά . Πλουτάρχου , Περί παίδων ἀγωγῆς , ( μτφρ . Γεώργιος Α . Ράπτης ), Θεσσαλονίκη : Ζήτρος , σ . 71-73 Με ποιον τρόπο ο Πλούταρχος επιβεβαιώνει τις θέσεις που διατυπώνει ο Αριστοτέλης στο διδαγμένο κείμενο ; Β 3. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό που αντιστοιχεί σε καθεμιά από τις παρακάτω περιόδους λόγου και δίπλα σε αυτόν τη λέξη « Σωστό », αν είναι σωστή , ή τη λέξη « Λάθος », αν είναι λανθασμένη : 1. Ο Αριστοτέλης όρισε την ευδαιμονία ως κατάσταση ψυχής . 2. Ο Αριστοτέλης γεννήθηκε στη Χαλκίδα . 3. Όταν ο Αριστοτέλης έφτασε για πρώτη φορά στην Αθήνα , την Ακαδημία διηύθυνε ο Εύδοξος . 4. Ο Αριστοτέλης κατηγορήθηκε για ασέβεια , επειδή έγραψε έναν παιάνα για τον φίλο του , Ερμία . 5. Ο Αριστοτέλης εισήγαγε τον όρο εὐβουλία . Β 4. Να αντιστοιχίσετε στο τετράδιό σας καθεμιά αρχαία ελληνική λέξη της Στήλης Α με την ετυμολογικά συγγενή της νεοελληνική λέξη της Στήλης Β ( στη Στήλη Β περισσεύουν δύο λέξεις ). Στήλη Α Στήλη Β 1. χρησάμενοι α . συντέλεια 2. τελειουμένοις β . χρόνος 3. κομιζόμεθα γ . άριστος 4. ἐνεργείας δ . συγκομιδή 5. ἀρετή ε . αορτή στ . εργάτης ζ . άχρηστος

ΑΡΧΗ 4 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 4 ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ Γ . Α Δ Ι Δ Α Κ Τ Ο Κ Ε Ι Μ Ε Ν Ο Λυσίου , Πρὸς Σίμωνα ἀπολογία , 5-8 ( Platonis Opera , ed. Oxford Classical Texts) Στο συγκεκριμένο απόσπασμα από την Πρὸς Σίμωνα ἀπολογίαν του Λυσία ο ομιλητής περιγράφει τις βιαιοπραγίες τις οποίες είχε υποστεί ο ίδιος και η οικογένειά του από τον Σίμωνα . Ἡμεῖς γὰρ ἐπεθυμήσαμεν , ὦ βουλή , Θεοδότου , Πλαταϊκοῦ μειρακίου , καὶ ἐγὼ μὲν εὖ ποιῶν αὐτὸν ἠξίουν εἶναί μοι φίλον , οὗτος δὲ ὑβρίζων καὶ παρανομῶν ᾤετο ἀναγκάσειν αὐτὸν ποιεῖν ὅ τι βούλοιτο . ὅσα μὲν οὖν ἐκεῖνος κακὰ ὑπ ’ αὐτοῦ πέπονθε , πολὺ ἂν ἔργον εἴη λέγειν· ὅσα δὲ εἰς ἐμὲ αὐτὸν ἐξημάρτηκεν , ἡγοῦμαι ταῦθ ’ ἡμῖν προσήκειν ἀκοῦσαι . πυθόμενος γὰρ ὅτι τὸ μειράκιον ἦν παρ ’ ἐμοί , ἐλθὼν ἐπὶ τὴν οἰκίαν τὴν ἐμὴν νύκτωρ μεθύων , ἐκκόψας 2 τὰς θύρας εἰσῆλθεν εἰς τὴν γυναικωνῖτιν , ἔνδον οὐσῶν τῆς τε ἀδελφῆς τῆς ἐμῆς καὶ τῶν ἀδελφιδῶν , 3 αἳ οὕτω κοσμίως βεβιώκασιν ὥστε καὶ ὑπὸ τῶν οἰκείων ὁρώμεναι αἰσχύνεσθαι . οὗτος τοίνυν εἰς τοῦτο ἦλθεν ὕβρεως ὥστ ’ οὐ πρότερον ἠθέλησεν ἀπελθεῖν , πρὶν αὐτὸν ἡγούμενοι δεινὰ ποιεῖν οἱ παραγενόμενοι καὶ οἱ μετ ’ αὐτοῦ ἐλθόντες , ἐπὶ παῖδας κόρας καὶ ὀρφανὰς εἰσιόντα , ἐξήλασαν βίᾳ . καὶ τοσούτου ἐδέησεν αὐτῷ μεταμελῆσαι τῶν ὑβρισμένων , ὥστε ἐξευρὼν οὗ ἐδειπνοῦμεν ἀτοπώτατον πρᾶγμα καὶ ἀπιστότατον ἐποίησεν , εἰ μὴ τις εἰδείη τὴν τούτου μανίαν . ἐκκαλέσας γάρ με ἔνδοθεν , ἐπειδὴ τάχιστα ἐξῆλθον , εὐθὺς μὲ τύπτειν ἐπεχείρησεν· ἐπειδὴ δὲ αὐτὸν ἠμυνάμην , ἐκστὰς ἔβαλλέ με λίθοις . 1 τὸ μειράκιον : ο νεαρός 2 ἐκκόψας ( τὰς θύρα ς ) : β ρο ντ ο ύσε τις πόρτ ες , 3 ἡ ἀδελ φιδοῦς : η α νι ψι ά . Γ 1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τη μετάφραση του παρακάτω αποσπάσματος : « Ἡμεῖς γὰρ ἐπεθυμήσαμεν … ὑπὸ τῶν οἰκείων ὁρώμεναι αἰσχύνεσθαι » . Γ 2. Ποιες πράξεις του Σίμωνα θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν τους χαρακτηρισμούς « ἀτοπώτατον πρᾶγμα καὶ ἀπιστότατον » που του αποδίδει ο ομιλητής ; Γ 3. α . « ὅσα μὲν οὖν ἐκεῖνος κακὰ ὑπ ’ αὐτοῦ πέπονθε » : Να μεταφέρετε τους κλιτούς τύπους στον άλλο αριθμό . ( μονάδες 5)

ΑΡΧΗ 5 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 5 ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ β . Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό που αντιστοιχεί σε κάθε τύπο της Στήλης Α και δίπλα το γράμμα της Στήλης Β που αντιστοιχεί στην ορθή γραμματική του αναγνώριση . Στήλη Α Στήλη Β 1. μεθύων α . αιτιατική ενικού α΄ κλίσης 2. ποιεῖν β . α΄ ενικό πρόσωπο οριστικής αορίστου β΄ 3. τὴν οἰκίαν γ . απαρέμφατο ενεστώτα 4. ἐξῆλθον δ . αιτιατική πληθυντικού γ΄ κλίσης 5. παῖδας ε . μετοχή ενεστώτα ( μονάδες 5) Γ 4. α . Να χαρακτηρίσετε συντακτικά τους όρους που εμφανίζονται στο αδίδακτο κείμενο με έντονα γράμματα : Ἡμεῖς , ἐλθὼν , ἐπὶ τὴν οἰκίαν , ἀπελθεῖν , βίᾳ , με . ( μονάδες 6) β . « ἐπειδὴ τάχιστα ἐξῆλθον » : Να αναγνωριστεί το είδος της δευτερεύουσας πρότασης . ( μονάδες 4) ΟΔΗΓΙΕΣ ( για τους εξεταζομένους ) 1. Στο εξώφυλλο να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα . Στο εσώφυλλο πάνω - πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά σας στοιχεία . Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω - πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα . Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο και να μη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας . 2. Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν . Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση . Κατά την αποχώρησή σας , να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα . 3. Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει . 4. Κάθε απάντηση τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή . 5. Διάρκεια εξέτασης : τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων . 6. Χρόνος δυνατής αποχώρησης : 11.00 ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ K ΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ . ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ