Αρχαία Ελληνικά Επαναληπτικές 2021: Θέματα & Λύσεις

ΑΡΧΗ Ι ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ ἃ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 202Ι

ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (Β) Α. ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Ι" απόσπασμα: Αριστοτέλους, Ηθικά Νικομάχεια, Β Β.4-ἃ, 1Ι ΠΒα28-Η 7 Ἔν παντὶ συνεχεῖ καὶ διαιρετῷ ἔστι λαβεῖν τὸ μὲν πλεῖον τὸ ὃδ᾽ ἕλαττον τὸ δ᾽ ἴσον, καὶ ταῦτα ἣ κατ’ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα ἣἢ πρὸς ἡμᾶς [..]. Δέγω δὲ τοῦ μὲν πράγματος μέσον τὸ ἴσον ἀπέχον ἀφ᾿᾽ ἑκατέρου τῶν ἄκρων, ὅπερ ἐστὶν ἓν καὶ τὸ αὐτὸ πᾶσιν, πρὸς ἡμᾶς δὲ ὃ μήτε πλεονάζει μήτε ἐλλείπει: τοῦτο δ᾽ οὐχ ἕν, οὐδὲ ταὐτὸν πᾶσιν. Οἷον εἰ τὰ δέκα πολλὰ τὰ δὲ δύο ὀλίγα, τὰ Ἐξ µέσα λαµβάνουσι κατὰ τὸ πρᾶγμα: ἴσῳ γὰρ ὑπερέχει τε καὶ ὑπερέχεται: τοῦτο δὲ µέσον ἐστὶ κατὰ τὴν ἀριθμητικὴν ἀναλογίαν. Τὸ δὲ πρὸς ἡμᾶς οὐχ οὕτω ληπτέον: οὗ γὰρ εἴ τῳ δέκα μναῖ φαγεῖν πολὺ δύο δὲ ὀλίγον, ὁ ἀἁλείπτης Ἑξ μνᾶς προστάξει: ἔστι γὰρ ἴσως καὶ τοῦτο πολὺ τῷ ληψομένῳ ἢ ὀλίγον: Μίλωνι μὲν γὰρ ὀλίγον, τῷ δὲ ἀρχομένῳ τῶν γυμνασίων πολύ. Ὁμοίως ἐπὶ δρόμου καὶ πάλης. Οὕτω δὴ πᾶς ἐπιστήμων τὴν ὑπερβολὴν μὲν καὶ τὴν ἔλλειψιν φεύγει, τὸ δὲ μέσον ξητεῖ καὶ τοῦθ᾽ αἱρεῖται, µέσον δὲ οὗ τὸ τοῦ πράγματος ἀλλὰ τὸ πρὸς ἡμᾶς. 2” απόσπασμα:

Αριστοτέλους, Ηθικά Νικομάχεια, ΒΒ.ΙΒ, ΙΙΠΒπ4Β-ΙΙΠΤαΗΡ Ἔστιν ἄρα ἡ ἀρετὴ ἕξις προαιρετική, ἐν µεσότητι οὖσα τῇ πρὸς ἡμᾶς, ὡρισμένῃ λόγφῳ καὶ ᾧ ἂν ὁ φρόνιµος ὁρίσειεν. Μεσότης δὲ δύο κακιῶν, τῆς μὲν καθ’ ὑπερβολὴν τῆς δὲ κατ’ ἔλλειψιν: καὶ ἔτι τῷ τὰς μὲν ἑλλείπειν τὰς δ᾽ ὑπερβάλλειν τοῦ δέοντος ἔν τε τοῖς πάθεσι καὶ ἐν ταῖς πράξεσι, τὴν δ᾽ ἀρετὴν τὸ µέσον καὶ εὑρίσκειν καὶ αἱρεῖσθαι.

ΤΕΛΟΣ Ι ΗΣ ΑΠΟ π ΣΕΛΙΔΕΣ

ΑΙ -α. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό που αντιστοιχεί σε καθεµιά από τις παρακάτω περιόδους λόγου και δίπλα σε αυτόν τη λέξη «Σωστό», αν εἶναι σωστή, ή τη λέξη «Λάθος», αν εἶναι λανθασμένη, µε βάση Το αρχαίο κείµενο (µονάδες 7) και να τεκµηριώσετε κάθε απάντησή σας γράφοντας τις λέξεις/φράσεις του αρχαίου κειµένου που την επιβεβαιώνουν (µονάδες 7): Ι. Η ποσότητα ἑξι µνων φαγητού εἶναι υπερβολική για κάθε αθλητή (Ι" απόσπασμα). 2. Η µεσότητα εντοπίζεται µόνο στα πάθη (7" απόσπασμα). (μονάδες 4) β. Ι. «τοῦτο δ᾽ οὐχ ἕν, οὐδὲ ταὐτὺν πᾶσιν»: Σε ποια φράση του αρχαίου κειµένου (Ίο απόσπασμα) αναφέρεται η αντωνυμία «τοῦτο»; Σ. «..-ὑρισμένῃ λόγῳ»: Σε ποια λέξη του αρχαίου κειµένου (2ο απόσπασμα) αναφέρεται η µετοχή «ὡρισμένῃ»; ᾖ. «τῆς δὲ κατ’ ἔλλειψιν»: Σε ποια λέξη του αρχαίου κειµένου (2ο απόσπασμα) αναφέρεται η φράση «τῆς δὲ»; (μονάδες Η) Μονάδες ἰΙἢῇ ΒΊ.Στο Ίο απόσπασµα ο Αριστοτέλης διακρίνει δύο μορφές µεσότητας. Να τις παρουσιάσετε (μονάδες ϐ) και να εντοπίσετε δύο διαφορετικούς εκφραστικούς τρόπους µέσω των οποίων αυτές αναδεικνύονται (μονάδες 4).

Β2. «Ἔστιν ἄρα ἡἣ ἀρετὴ ἕξις προαιρετική, ἐν µεσότητι οὖσα τῇ πρὸς ἡμᾶς, ὡρισμένῃ λόγῳ καὶ ᾧ ἂν ὁ φρόνιµος ὁρίσειεν.»: Να προσδιορίσετε Το ἹἩΠεριεχόμενο των όρων του 2ου αποσπάσματος «προαιρετική» (µονάδες 6) και «φρόνιμος» (μονάδες 4).

ΤΕΛΟΣ 7ΗΣ ΑΠΟ Η ΣΕΛΙΔΕΣ

Βάή. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό που αντιστοιχεί σε κάθε φράση της Στήλης Α και δίπλα το γράµµα της Στήλης Β που αντιστοιχεί στο σωστό όνοµα. Τα ονόµατα της Στήλης Β είναι δυνατόν να αντιστοιχούν σε περισσότερες από μία σωστές φράσεις της Στήλης Α (ένα όνομα της Στήλης Β περισσεύει). Στήλη Α Στήλη Β |. «εὐδαιμονίῃ οὐκ ἐν βοσκήμασιν οἰκεῖ | α. Ηράκλειτος οὐδὲ ἐν χρυσῷ: ψυχὴ οἰκητήριον δαίµονος» Σ. «ἡ εὐδαιμονία ἐστὶ ψυχῆς ἐνέργειά β. Δημόκριτος Ιον 4. «εὐδαιμονίη Ψψυχῆς καὶ δ. Αριστοτέλης εκ '5.«ὅσιον προτιμᾶν τὴν ἀλήθειαν» η Μονάδες !ἢῇ Βά.α. Να βρείτε στο παραπάνω διδαγµένο κείµενο µια ετυμολογικά συγγενή λέξη, απλή ή σύνθετη, για Κκαθεµιά από τις παρακάτω λέξεις: αλοιφή, λήμμα, εξαιρετικός, λιποθυµία, πρακτορείο, ουσιαστικό. (μονάδες β) Β4.β. Για καθεµιά από τις δύο παρακάτω λέξεις να γράψετε μία περίοδο λόγου στα νέα ελληνικά, όπου η ἴδια λέξη, στο ίδιο μέρος του λόγου, σε οποιαδήποτε µορφή της (πτώση, αριθµό, γένος), χρησιμοποιείται µε διαφορετική σημασία από αυτήν που έχει στο αρχαίο κείµενο: «φρόνιμος», «πάθεσι». (μονάδες 4)

ΤΕΛΟΣ Ξ3ΗΣ ΑΠΟ π ΣΕΛΙΔΕΣ

ΑΡΧΗ {1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

Βδ. ΠΑΡΑΛΛΗΛΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Το παρακάτω ποίηµα ανήκει στον Αρχίλοχο, έναν λυρικό ποιητή του 7" αιώνα π.Χ. Καρδιά, καρδιά µου, που σε ταράζουν αγιάτρευτες συμφορές, μάζεψε τις δυνάμεις σου κι αντιμετώπισε Τον εχθρό προτάσσοντας τα στήθη σου. Με σταθερότητα δέξου τον αγώνα µε τον εχθρό σώμα µε σώμα. Αν νικήσεις µη δείξεις τη χαρά σου δηµόσια κι αν νικηθείς µη ριχτείς στο πάτωμα του σπιτιού σου κλαίγοντας. Να χαίρεσαι στη χαρά και να λυπάσαι στη λύπη, αλλά όχι υπερβολικά. Προσπάθησε να καταλάβεις το ρυθµό που κυβερνά τους ανθρώπους. Αρχίλοχος, απ. 128 Ηἥ εεο!, µτφ. Δ. Ιακώβ Ο Αρχίλοχος διατυπώνει µια προτροπή για τον έλεγχο των ανθρώπινων συναισθημάτων. Να την παρουσιάσετε και να τη συγκρίνετε µε την άποψη που εκφράζει ο Αριστοτέλης στο 2" απόσπασμα.

Γ. ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Πλούταρχος, Λακωνικά αποφθέγματα, 2228-Ώ, (εάἡ. Ν. ΝαοΠηδοίδαϊι - ἡ ὃδίενεσκίπῃ - | -ῆ. ΓΙεπβηπεγ, Β.Β. Τβυῦπεβρ, | β]ρτίῃ) Στο κείµενο που ακολουθεί, ο Καλλικρατίδας, Σπαρτιάτης ναύαρχος που έδρασε στα τέλη του Πελοποννησιακού πολέμου, προσπαθεί ανεπιτυχώς να συναντηθεί µε τον Κύρο. Καλλικρατίδας ναύαρχος. τῶν Δυσάνδρου φίλων ἀξιούντων ἐπιτρέψαι αὐτοῖς ἕνα τινὰ τῶν ἐχθρῶν ἀνελεῖν καὶ λαβεῖν πεντήκοντα τάλαντα, καίτοι σφόδρα δεόµενος χρημάτων εἰς ὀψώνια τοῖς ναύταις, οὗ συνεχώρησε. Κλέανδρος δὲ σύμβουλος ὤν «ἀλλ᾽ ἔγωγ᾽ ἂν ἔλαβον» εἶπεν «εἰ σὺ ἤμην»: «καὶ γὰρ αὐτὸς» εἶπεν «εἰ σὺ ἦν.» ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ π ΣΕΛΙΔΕΣ

ΑΡΧΗ ΞΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

Παραγενόµενος δὲ πρὸς Κῦρον τὸν νεώτερον εἰς Σάρδεις, σύμμαχον ὄντα Δακεδαιμονίοις, ἐπὶ χρήματα τῷ ναυτικῷ, τῇ μὲν πρώτῃ ἡμέρᾳ ἐκέλευσεν εἰσαγγεῖλαι ὅτι βούλεται Κύρῳ ἐντυχεῖν': ὡς δ᾽ ἤκουσε πίνειν, «προσμενῶ» εἶπεν «ἕως ἂν πίῃ.» καὶ τότε μὲν ἀπηλλάγη, ὡς ἔγνω οὐχ οἷόν τε εἶναι συμβαλεῖν αὐτῷ ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ, δόξας ἀγροικότερος εἶναι. τῇ δ᾽ ἐχομένῃ, ὡς πάλιν αὐτὸν πίνοντ’ ἤχουσε καὶ οὐ προϊόντα, φήσας «οὐχ οὕτω σπουδαστέον χρήματα λαβεῖν ὡς μηδὲν ἀνάξιον τῆς Σπάρτης ποιεῖν;», ἀπηλλάγη εἰς Ἔφεσον, πολλὰ μὲν ἐπαρώμενος κακὰ τοῖς πρώτοις ἐντρυφηθεῖσιν ὑπὸ βαρβάρων καὶ διδάξασιν αὐτοὺς ὑβρίξειν διὰ πλοῦτον: ὤμνυε δὲ πρὸς τοὺς παρόντας ὡς, ὅταν πρῶτον εἰς Σπάρτην παραγένηται, πάντα ποιήσει ὑπὲρ τοῦ διαλλάξαι τοὺς Ἕλληνας, ὡς φοβερώτεροι τοῖς βαρβάροις εἷεν καὶ παύσαιντο τῆς ἐκείνων ἐπ᾽ ἀλλήλους δεόµενοι δυνάμεως. ἀπαλλάττομαι: φεύγω ; τῇ ἐχομένῃ: την επόμενη μέρα ἐπαρῶμαι: καταριέµαι ἐντρυφῶμαι: παρασύρομαι σε ζωή µε απολαύσεις ΓΊ1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τη μετάφραση του παρακάτω αποσπάσματος: “Παραγενόμενος δὲ... ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ”.

Γ2. Ποιες ήταν οι αντιδράσεις του Καλλικρατίδα µετά την οριστική αποτυχία της συνάντησής του µε τον Κύρο;

Γδ.α. “φήσας «οὐχ οὕτω σπουδαστέον χρήματα λαβεῖν ὡς μηδὲν ἀνάξιον τῆς Σπάρτης ποιεῖν;»» ἀπηλλάγῃ εἰς Ἔφεσον”: να γράψετε στο τετράδιό σας τους ρηματικούς τύπους του αποσπάσματος που βρίσκονται σε αόριστο και στη συνέχεια να τους μεταφέρετε στον αντίστοιχο τύπο του ενεστώτα. (μονάδες Β) β. “ὡς φοβερώτεροι τοῖς βαρβάροις εἷεν”. να ξαναγράψετε στο τετράδιό σας το απόσπασμα μεταφέροντας τους κλιτούς τύπους στον αντίθετο αριθµό. (μονάδες 4)

ΤΕΛΟΣ 35ΗΣ ΑΠΟ π ΣΕΛΙΔΕΣ

ΑΡΧΗ ΒΕΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

Γ4ά.α. Να χαρακτηρίσετε συντακτικά τους όρους: τὸν νεώτερον, συμβαλεῖν, τῇ ἡμέρᾳ (το δεύτερο του κειµένου), πίνοντ’. (μονάδες 4) β. “ὡς ὃ᾽ ἤκουσε πίνειν, «προσμενῶ» εἶπεν «ἕως ἂν πίῃ».” Να γράψετε στο τετράδιό σας τις δευτερεύουσες προτάσεις που περιλαμβάνονται στο απόσπασμα, να τις χαρακτηρίσετε ως προς Το είδος και να αιτιολογήσετε τον τρόπο εκφοράς τους. (μονάδες ϐ)

ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζοµένους)

Ι... Στο εξώφυλλο να γράψετε το εξεταζόµενο µάθηµα. Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά σας στοιχεία. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ημερομηνία καὶ ΤΟ εξεταζόµενο µάθηµα. Να µην αντιγράψετε τα θέµατα στο τετράδιο και να µη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας Το ὀνομά σας.

ἙΣ. Να γράψετε το ονοµατεπώνυμό σας στο πάνω µέρος των φωτοαντιγράφων αµέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέµατα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας, να παραδώσετε µαζί µε το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.

ἃ... Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέµατα µόνο µε µπλε ή µόνο µε μαύρο στυλό µε μελάνι που δεν σβήνει.

ᾱ- Κάθε απάντηση τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.

Ἀ. Διάρκεια εξέτασης: τρεις (8) ώρες µετά τη διανοµή των φωτοαντιγράφων.

Β. Χρόνος δυνατής αποχώρησης: 1].Πἢῇ

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ Κ ΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ. ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ ΤΕΛΟΣ βΗΣ ΑΠΟ πΗ ΣΕΛΙΔΕΣ