Βιολογία Πανελλήνιες 2021: Θέματα & Λύσεις

ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΤΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΔΥΚΕΙΩΝ

ΤΕΤΑΡΤΗ 16 ΙΟΥΝΙΟΥ 2021 ΕΞΕΤΑΖΟΝΙΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας Τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις ΑΊ έως ΑΒ και δίπλα Το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση. ΑΊ. Η μελαγχρωματική ξηροδερμία α. οφείλεται σε βλάβες στους μηχανισμούς επιδιόρθωσης του ΝΑ. β. είναι µορφή καρκίνου. γ. έχει ὡς αποτέλεσµα το ρετινοβλάστωµα. δ. οφείλεται σε µετατροπή πρωτο-ογκογονιδίου σε ογκογονίδιο.

Α2. Ο αριθμός των αλληλόμορφων γονιδίων που εἶναι υπεύθυνα για τη σύνθεση του παράγοντα ΥΙΙΙ και βρίσκονται σε έναν ανθρώπινο γαµέτη αρσενικού ατόµου εἶναι α. ένα. β. κανένα. γ. ἑνα ή κανένα. δ. δύο.

ΑΔ. Ένζυμο που συνδέει δεοξυριβονουκλεοτίδια µε 3΄- δ΄ φωσφοδιεστερικό δεσµό αποτελεί η α.ΠΝΑ ελικάση. β. ΑΝΑ πολυμεράση. γ. περιοριστική ενδονουκλεάση Γρπῇ. δ. αντίστροφη µεταγραφάση.

Α4. Στο οπερόνιο της λακτόζης, ὡς επαγωγέας της μεταγραφής των δομικών γονιδίων του οπερονίου λειτουργεί α. ο χειριστής. β. η λακτόζη. γ. η γλυκόζη. δ. το ρυθµιστικό γονίδιο.

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΔΙΔΕΣ

ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΤΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΔΥΚΕΙΩΝ Αδ. Σε κάθε δίκλωνο μόριο ΠΝΛ α. η κάθε αλυσίδα έχει µια φωσφορική ομάδα στο ελεύθερο 3΄ άκρο της. β. σε κάθε αλυσίδα η φωσφορική ομάδα συνδέεται µε την αζωτούχο βάση. γ. και οι δύο αλυσίδες έχουν προσανατολισμό δ΄-»3΄. δ. η μία αλυσίδα έχει προσανατολισμό 5΄-»83΄ και η άλλη 3΄-»5΄.

ΘΕΜΑ Β ΒΊ. Να αντιστοιχίσετε τις λειτουργίες της στήλης Ι µε Τον τύπο κυτταρικής διαίρεσης της στήλης ΙΙ ΣΤΗΛΗ | ΣΤΗΛΗ ΙΙ Κον 5 7 Α. Μόνο µείωση 2. Σχηματισμός ατράκτου γηρασμένων/κατεστραμμένων κυττάρων Β. Μόνο µίτωση ή. Σύναψη ομολόγων χρωμοσωμάτων η. Χωρισμός αδερφών χρωματίδων Β. Διατήρηση της γενετικής σταθερότητας Γ. Μίτωση και από κύτταρο σε κύτταρο μείωση Ἱ. Διαχωρισμός ομολόγων χρωμοσωμάτων

Β2. Με ποιες τεχνικές γίνεται η διάγνωση της δρεπανοκυτταρικής αναιµίας;

Β3. Διαθέτουμε δύο (2) στελέχη ενός βακτηρίου. Το στέλεχος Α. ἔχει ανθεκτικότητα στην αμµπικιλίνη και το στέλεχος Β έχει ανθεκτικότητα στην πενικιλίνη. Αναμιγνύουμε τα δύο στελέχη και τα μεταφέρουμε σε στερεό θρεπτικό υλικό που περιέχει και τα δύο αντιβιοτικά. Παρατηρούμε την ανάπτυξη ενός μικρού αριθμού αποικιών. Να εξηγήσετε πώς προκύπτουν οι αποικίες των βακτηρίων, τα οποία εἶναι ανθεκτικά και στα δύο αντιβιοτικά.

Β4. Δίνεται η παρακάτω αλληλουχία αμινοξέων που παράγεται κατά τη μετάφραση ενός γονιδίου ευκαρυωτικού κυττάρου. Ν Η γ-μεθειονίνη-λευκίνη-βαλίνη-αλανίνη-προλίνη-ΓΠΠΗ Γράψτε το αντικωδικόνιο του ΙΚΝΛ που µόλις απομακρύνθηκε από Το ριβόσωμα, τη στιγµή που το ΙΚµὲΝΛΑ που μεταφέρει το αμινοξύ βαλίνη, ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΑΡΧΗ ΔΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΤΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΔΥΚΕΙΩΝ προσδένεται σε αυτό (μονάδα 1). Δικαιολογήστε την απάντησή σας (μονάδες 5). Δίνεται η αντιστοίχιση κωδικονίων και αμινοξέων λευκίνη -»ΓΗµ βαλίνη -»ΜπΙΓ αλανίνη --ΝΗΡΗ προλίνη -» ΕΠΑ

ΘΕΜΑΓ Δίνεται τµήµα ΡΕΝΑ (Εικόνα 1) που αποτελεί µισή θηλιά αντιγραφής. Απέναντι από τα υπογραμµμµισμένα νουκλεοτίδια θα τοποθετηθούν πρωταρχικά τµήμµατα. 1 2 [Αα] 3΄οΛΟΤΛΕςςΛΕΟΤΤΟΕΟΕΛΑΤΑΟΟΤΑΟΕΟΤΤΟα 5΄ 5΄ ΕΥΞΑΤΟΞΩΤΟΞΕΑΔΕΟΕΟΤΤΑΤΟΞΑΤΩΟΟΑΑΩς 3΄ 3 Εικόνα Ί Το τµήµα αυτό αντιγράφεται σε περιβάλλον που περιέχει όλα τα κατάλληλα νουκλεοτίδια. Τα ριβονουκλεοτίδια με ουρακίλη (1) και τα δεοξυριβονουκλεοτίδια µε γουανίνη (Π ) είναι ραδιενεργά. ΓΊ. Σε ποια θέση Α ή Β βρίσκεται η θέση έναρξης της αντιγραφής (μονάδες 2) και ποιο από τα πρωταρχικά τµήµατα τοποθετείται πρώτο στην ασυνεχή αλυσίδα (μονάδες 2): Δεν απαιτείται αιτιολόγηση.

Γ2. Πόσα ραδιενεργά νουκλεοτίδια ενσωματώνει το πριµόσωμµα κατά Τη διάρκεια της αντιγραφής του παραπάνω τµήµατος και πόσα η ΕΝΑ πολυμεράση κατά την επιμήκυνση των πρωταρχικών τµηµάτων (μονάδες 7): Αιτιολογήστε την απάντησή σας (μονάδες 7).

Γ3. Πόσα ραδιενεργά νουκλεοτίδια περιέχονται µετά την ολοκλήρωση της αντιγραφής του παραπάνω τµήµατος ΠΝΑΛ (µονάδες 2) Αιτιολογήστε την απάντησή σας (μονάδες 4). Μονάδες Β Γ4. Δίνονται τα πλασμίδια Α και Β (εικόνα 2). Να γράψετε ποιο από τα δύο πλασμίδια εἶναι κατάλληλο ως φορέας κλωνοποίησης (µονάδα 1) και να δικαιολογήσετε την απάντησή σας (µονάδες 4). ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΤΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΔΥΚΕΙΩΝ ΕΛΛΑΤΤΗΕ ΕΛΛΤΤΕ ΕΤΤΑΑΒ ΕΤΤΑΑΒ Γ-- ) Γ--- ) ΕΤΤΑΛΗ ΕΛΛΤΤΕ ΕΛΛΑΤΤΗΕ ΕΤΤΑΑΒ Εικόνα 2 Μονάδες Ἡ Γα. Το τµήµα ΠΝΑ της εικόνας ἃ κωδικοποιεί ένα πενταπεπτίδιο που λειτουργεί ως ένζυμο. Το τµήµα αυτό κόβεται από την περιοριστική ενδονουκλεάση ΕΓτπῇὶ|. ΞΑΑΤΤΟΑΛΤΟΕΤΤΤΟΑΟΑΛΑΑΛΕΛΟΕΤΟΑΑΤΤς ΟΝνΤΑΛΟΕΤΑΟΑΛΑΛΠΕΤΟΕΤΤΤΟΤΟΑΛΟΤΤΑΑΛΟΕ Εικόνα ἃἅ Το τµήµα µε τα µονόκλωνα άκρα που προκύπτει από τη δράση της Γτππῇ εισάγεται µε το σωστό προσανατολισμό σε πλασμµίδιο (Εικόνα {) που έχει µια θέση αναγνώρισης από την περιοριστική ενδονουκλεάση Γππῇ! και εἶναι κατάλληλο ως φορέας κλωνοποίησης. ον, ὁ᾽-- θέση που κόβει η Επ Πλασμίδιο Εικόνα ή Στην περιοχή του πλασμµιδίου που εισάγεται το γονίδιο, δηµιουργείται η παρακάτω αλληλουχία (Εικόνα 5) ΕΕΞΕΞΕΞΕΑΑΛΤΤΟΛΤΟΤΤΤΟΑΛΟΑΛΑΛΕΛΟΕΤΟΛΑΤΤΟΠΕΞα ΟΟςΟΟςΟΝΤΓΑΛΕΤΑΟΑΑΑΞΤΟΤΤΤΟΤΟΑΟΤΓΤΑΑΛΕΟςςς Εικόνα 3 ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΑΡΧΗ Δ6ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΤΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΔΥΚΕΙΩΝ

Να γράψετε µια πιθανή αλληλουχία Ί4 νουκλεοτιδίων που να µπορεί να

λειτουργήσει ως ανιχνευτής και να ανιχνεύει Το γονίδιο µόνο αν ἐχει

ΤΟπΟθετηθεί µε τον σωστό προσανατολισμό (μονάδα 1) και να δικαιολογήσετε

την απάντησή σας (µονάδες 5).

ΘΕΜΑ Δ

Ο Κώστας και η Ελένη είναι υγιείς ως προς την οµοκυστινουρία. Ο πατέρας του

Κώστα (παππούς 1) και η μητέρα της Ελένης (γιαγιά 2) πάσχουν από την

ασθένεια, ενώ η μητέρα του Κώστα (γιαγιά 1) και ο πατέρας της Ελένης

(παππούς 2) εἶναι φορείς της ασθένειας. Η οµοκυστινουρία κληρονομείται µε

αυτοσωμµικό υπολειπόµενο τύπο κληρονομικότητας Και το υπεύθυνο γονίδιο

βρίσκεται στο 21” χρωμόσωμα.

ΔΊ. Ο Κώστας και η Ελένη αποκτούν ένα αγόρι, τον Νίκο, που πάσχει από ομοκυστινουρία Να γράψετε ποιος εἶνα ο ελάχιστος «αριθμός χρωμοσωμάτων που έχει κληρονομήσει ο Νίκος από τον πατέρα του πατέρα του (παππούς 1) (μονάδα 1). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).

Δ2. Ο Κώστας και η Ελένη αποκτούν και δεύτερο παιδί, τη Μαρία, που πάσχει από σύνδρομο ΌΡπψπ (τρισωµία 21). Η µοριακή ανάλυση ΡΠΝΑΛ στα χρωμοσώματα 21 της Μαρίας ἐδειξε ότι υπάρχουν τρεις διαφορετικές αλληλουχίες βάσεων. Να εξηγήσετε αν η Μαρία θα πάσχει ή όχι από ομοκυστινουρία.

Σε ἑνα είδος εντόµου τα φτερά είναι είτε κανονικά είτε ατροφικά και οι κεραίες

είτε µικρές είτε µεγάλες.

Διασταυρώνεται ένα αρσενικό έντομο µε ἑνα θηλυκό (άτοµα πατρικής γενιάς) και

προκύπτουν απόγονοι στην πρώτη θυγατρική γενιά (Ε1). ΟΙ απόγονοι της

πρώτης θυγατρικής γενιάς διασταυρώνονται µεταξύ τους και στη δεύτερη θυγατρική γενιά (Γ 2) προκύπτουν οι εξής απόγονο::

6Ο0 Θηλυκοί µε µικρές κεραίες και κανονικά φτερά

200 θηλυκοί µε µικρές κεραίες και ατροφικά φτερά

300 αρσενικοί µε µικρές κεραίες και κανονικά φτερά

100 αρσενικοί µε µικρές κεραίες και ατροφικά φτερά

300 αρσενικοί µε µεγάλες κεραίες και κανονικά φτερά

Ι ΠΊ αρσενικοί µε µεγάλες κεραίες και ατροφικά φτερά

ΤΕΛΟΣ 5ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΤΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΔΥΚΕΙΩΝ ΔΔὂ. Να γράψετε τον τρόπο κληρονομικότητας των δύο χαρακτηριστικών και να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.

Δ4. Να γράψετε τους πιθανούς γονοτύπους των ατόµων της πατρικής και της πρώτης θυγατρικής γενιάς (μονάδες 4) και να δικαιολογήσετε την απάντησή σας (µονάδες ϐ).

Δίνονται ότι: Το ἑἐντομο εἶναι διπλοειδής ευκαρυωτικός οργανισµός και το φύλο καθορίζεται όπως στον άνθρωπο. Τα γονίδια βρίσκονται σε διαφορετικά ζεύγη χρωμοσωμάτων. Δεν απαιτείται η αναγραφή των νόµων του Μ επή!. ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζοµένους)

1... Στο εξώφυλλο να γράψετε το εξεταζόµενο µάθηµα. Στο εσώφυλλο πάνω- πάνω να συμπληρώσετε τα ατοµικά σας στοιχεία. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ημερομηνία και ΤΟ εξεταζόµενο µάθηµα. Να µην αντιγράψετε τα θέµατα στο τετράδιο και να µη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το ὀνομά σας.

Σ. . Να γράψετε το ονοµατεπώνυμό σας στο πάνω µέρος των φωτοαντιγράφων, αµέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέµατα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας, να παραδώσετε µαζί µε Το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.

ᾱ... Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέµατα µόνο µε µπλε ή µόνο µε μαύρο στυλό µε μελάνι που δεν σβήνει.

4... Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκµηριωμένη εἶναι αποδεκτή.

Ἠ. Διάρκεια εξέτασης: τρεις (8) ώρες µετά τη διανοµή των φωτοαντιγράφων.

Β. Χρόνος δυνατής αποχώρησης; 10.10 π.μ.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ ΤΕΛΟΣ 6ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΑΡΧΗ 1ΤΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ ἃ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 202!

ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑΑ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις ΑΊ έως ΑΒ και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση. η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση. ΑΙ. Το αντικωδικόνιο που δεν απαντάται φυσιολογικά είναι το α.. 5΄ΗΛΡΕ β. 5΄ΗΙΗΛΑ ᾱ΄ γ. 5΄ ΑΓ ὥ΄ δ. δ΄ΕΙΗΑ ἃ΄

Α2. Στην πρώτη µειωτική διαίρεση, επιχιασµός συμβαίνει µεταξύ α... αδελφών χρωματίδων ενός χρωμοσώματος β. µη αδελφών χρωματίδων διαφορετικού ζεύγους µη ομολόγων χρωμοσωμάτων γ.. αδελφών χρωματίδων ενός ζεύγους ομολόγων χρωμοσωμάτων δ. µη αδελφών χρωματίδων ενός ζεύγους ομολόγων χρωμοσωμάτων.

Αδ. Ιπ νυἰῖἴρη διαδικασίες είναι α. ΕΠΠ και πείραμα ἢ ΡΙΠΠΙΗὓ β. ΕΒΓΠΝ και ανάλυση ενζύμων αντιγραφής του ΝΑ γ. πείραμα των Ανεηγ.. Μαρ-ἰεπάή καὶ. ΜεΠεηῖγ καὶ απόδειξη ημισυντηρητικού μηχανισμού αντιγραφής του ΠΝΛ δ. πείραµα των Η εΡεπεγ - Επ ἃσε καὶ πείραμα ἢ ορ].

Α4. Ένα μόριο νουκλεϊκού οξέος, φυσιολογικού ηπατικού κυττάρου, περιέχει 5196 αδενίνη (Α). Το μόριο αυτό µπορεί να είναι α.. δίκλωνοῦΝΛ β. µονόκλωνοῦ ΝΑ γΥ.. µονόκλωνο ΚΝΛ δ. δίκλωνο ΕΝΑ

Απ. Σε ένα φυσιολογικό ανθρώπινο κύτταρο υπάρχουν 6 γονίδια που είναι υπεύθυνα για τον σχηματισμό της αιμοσφαιρίνης ΗΗΑ. Το κύτταρο αυτό είναι α... γαµέτης β. σωματικό κύτταρο στο τέλος της µεσόφασης γ.. σωματικό κύτταρο στη μετάφαση της µίτωσης δ. κύτταρο που προέρχεται από την πρώτη µειωτική διαίρεση.

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΘΕΜΑ Β ΒΊ. Να αντιστοιχίσετε σωστά τα στοιχεία της Στήλης Ι του παρακάτω πίνακα µε τα αντίστοιχα στοιχεία της Στήλης ΙΙ. Στήλη! Στήλη |. Διπλασιασμός ΝΑ π .'][α. Μεσόφαση 2. Αποδιοργάνωση πυρηνικού φακέλου ἃ. Διαχωρισμός αδελφών Χρωματίδων β. Μίπωση 4, Σύνθεση ΙΠΕΝΑ Ἀ. Σύνθεση πρωτεϊνών

Β2. Ποια βιοχηµικά δεδοµένα υποστήριζαν ότι το ΝΑ είναι το γενετικό υλικό πριν από την οριστική επιβεβαίωση µε τα πειράµατα των ΗεΓ5Εψ -ΡΓ Πα 8: Μονάδες ἃ Βδ3. Στην εικόνα Ί απεικονίζεται Ίπ γυἴγη µια βιολογική διαδικασία που βρίσκεται σε εξέλιξη. ΑΑΟΥΑΞΕΞΕΑΟΥΟΟΛΟΑΟΕΑΑΛΟΥΑΛΑΑΛΑΆΔΑ ΤΕΤΡΤΤΤΤ Εικόνα 1 Να γράψετε συμπληρωμένο µε τους κατάλληλους προσανατολισμούς το υβριδικό μόριο που θα προκύψει µετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας (μονάδες 2). Να αναφέρετε το ένζυμο που πραγματοποιεί τη διαδικασία της εικόνας Ί (μονάδες 2) και το εἶδος της βιβλιοθήκης, µέρος της οποίας είναι η παραπάνω διαδικασία (μονάδες 2). Μονάδες Β Β4ά. Με ποιες μεθόδους µπορούν να διαγνωστούν σε νεογέννητο η φαινυλκετονουρία και το σύνδρομο (Κ[ΙπεἴεΙῖ6”; Μονάδες ΗΒ Βπ. Σε µια καλλιέργεια βακτηρίων Γ. επ]! από το οπερόνιο της λακτόζης παράγονται πολλά μόρια πΑ ΝΑ, που έχουν όλα την ἴδια αλληλουχία. Ποια είναι η πηγή άνθρακα του θρεπτικού υλικού στο οποίο αναπτύσσεται η καλλιέργεια (μονάδα |); Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).

ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΘΕΜΑΓ Ο Γιάννης και η Μαρία έχουν φυσιολογική όραση και αποκτούν µια κόρη την Ελένη και έναν γιο, τον Μάνο, οι οποίοι έχουν φυσιολογική όραση. Σε µια άλλη οικογένεια ο Κώστας πάσχει από αχρωματοψία στο πράσινο-κόκκινο ενώ η γυναίκα του Μάρθα έχει φυσιολογική όραση. Το ζευγάρι αποκτά µια κόρη, την Βαρβάρα, και έναν γιο, τον Πέτρο, που έχουν επίσης φυσιολογική όραση. Ο Μάνος και η Βαρβάρα παντρεύονται και αποκτούν ένα αγόρι, τον Γιώργο, που έχει φυσιολογική όραση και µια κόρη, την Αλεξία που πάσχει από αχρωματοψία. ΓΊ. Να σχεδιάσετε το γενεαλογικό δέντρο. Μονάδες Β Γ2. Να γράψετε έναν πιθανό γονότυπο της Αλεξίας (µονάδες 2) και να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (µονάδες 4). Μονάδες Β Σε ἑναν πληθυσμό τρωκτικών το χρώμα τριχώματος µπορεί να εἶναι καφέ, μαύρο ή λευκό. Όταν διασταυρώνονται καφέ τρωκτικά µεταξύ τους, προκύπτουν πάντα αποκλειστικά είτε καφέ τρωκτικά και μαύρα τρωκτικά εἴτε καφέ τρωκτικά καὶ λευκά τρωκτικά. Όταν διασταυρώνονται μαύρα τρωκτικά μεταξύ τους προκύπτουν είτε όλα μαύρα εἴτε μαύρα και λευκά µε αναλογία Ί1:! είτε μαύρα και λευκά µε αναλογία 3:!. Γᾶ. . Να γράψετε τους γονότυπους των φαινοτύπων καφέ, μαύρο και λευκό.

ΓΙ... Να αιτιολογήσετε το αποτέλεσµα των διασταυρώσεων των καφέ τρωκτικών μεταξύ τους (µονάδες β) και το αποτέλεσµα των διασταυρώσεων των μαύρων τρωκτικών μεταξύ τους (μονάδες 7) Μονάδες ἃ ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΘΕΜΑΔ Στην εικόνα 2 απεικονίζεται ένα τµήµα μορίου ΝΑ βακτηριακού κυττάρου που περιέχει γονίδιο το οποίο κωδικοποιεί πρωτεΐνη. ΔΝ νν ν ν Ἀλυσίδα Ι Π“ ΑΑΤΡΑΤΤΑΟΘΤΟΑΛΑΟΘΤΟΕΘΤΑΛΤΤΩς Ἀλυσίδα ΙΙ Υποκινητής Εικόνα 7 ΔΊ. Να βρείτε ποια αλυσίδα είναι η κωδική (μονάδα | } και να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (µονάδες 4). Μονάδες Ὦ Δ2. Να γράψετε το μόριο πΑΝΛ/ που προκύπτει από τη μεταγραφή του μορίου της εικόνας 7

ΔΑ. Στην δ΄ αµετάφραστη περιοχή Του γονιδίου της εικόνας 7 γίνεται προσθήκη µιας βάσεως. Ποιο εἶναι το πιθανό αποτέλεσµα στο γονιδιακό προϊόν (μονάδες 3): Αν αντί για προσθήκη µιας βάσεως γίνει αντικατάσταση βάσεως, ποια θα είναι η επίπτωση στο γονιδιακό προϊόν (μονάδες 4); Μονάδες Β Στην εικόνα 3 απεικονίζονται 2 μόρια ΠΝΛ ἓν ΔΑΟΤΑΟΑΛΤΕΟΑΛΕΑΑ µ Μόριο Ιτ ΤΟΑΤΟΤΑΟΕΤΟΤΤ ΤΤΟΤΕΘΟΟΤΕΘΑΟΛλΛΤ » Μόριο ΙΙ ΑΑΘΑΟΘΕΑΟΤΟΤΑ πο Εικόνα 3 ΔΙ. Να αναφέρετε όλα τα πιθανά μόρια Π ΝΑ, που μπορούν να προκύψουν από τη σύνδεση των μορίων Ι και ΙΙ της εικόνας ἃ, προς σχηματισμό ενός ενιαίου μορίου ΓΝΛ

Δδἄ. Ένα από τα μόρια ΝΑ που προκύπτουν περιέχει γονίδιο το οποίο κωδικοποιεί πρωτεΐνη. Να αναφέρετε 2 μεθόδους µε τις οποίες μπορούμε να εντοπίσουµε το μόριο αυτό που περιέχει το γονίδιο. Μονάδες Β ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΑΡΧΗ 5ΞΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζοµένους)

1... Στο εξώφυλλο του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόµενο µάθηµα. Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω να συμπληρώσετε τα ατοµικά στοιχεία μαθητή. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ηµεροµηνία και το εξεταζόµενο µάθηµα. Να µην αντιγράψετε τα θέµατα στο τετράδιο και να µη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το ὀνομά σας.

2... Να γράψετε το ονοµατεπώνυμό σας στο πάνω µέρος των φωτοαντιγράφων αµέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέµατα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί µε το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.

ἃ... Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέµατα µόνο µε µπλε ή µόνο µε μαύρο στυλό µε μελάνι που δεν σβήνει.

4... Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.

Ἀ. Διάρκεια εξέτασης: τρεις (83) ώρες µετά τη διανοµή των φωτοαντιγράφων.

Β. Χρόνος δυνατής αποχώρησης: 11:ἢ.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ Κ ΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ ΤΕΛΟΣ ΞΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 1 ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΠΟΥ ΥΠΗΡΕΤΟΥΝ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΤΕΤΑΡΤΗ 8 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2021

ΑΡΧΗ 2 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 2 ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΘΕΜΑ Β Β1. Να αντιστοιχίσετε σωστά τα στοιχεία της Στήλης Ι του παρακάτω πίνακα με τα αντίστοιχα στοιχεία της Στήλης ΙΙ . Στήλη Ι Στήλη ΙΙ 1. Διπλασιασμός DNA α. Μεσόφαση 2. Αποδιοργάνωση πυρηνικού φακέλου 3. Διαχωρισμός αδελφών χρωματίδων β. Μίτωση 4. Σύνθεση mRNA 5. Σύ νθεση πρωτεϊνών Β2. Ποια βιοχημικά δεδομένα υποστήριζαν ότι το DNA είναι το γενετικό υλικό πριν από την οριστική επιβεβαίωση με τα πειράματα των Hersey - Chase ; Β3. Στην εικόνα 1 απεικονίζεται in vitro μια βιολογι κ ή διαδικασία που βρίσκεται σε εξέλιξη. A A U A U G G A C U U U A U A U G A A U A A A A A A T T T T T T Εικόνα 1 Να γράψετε συμπληρωμένο με τους κατάλληλους προσανατολισμούς το υβριδικό μόριο που θα προκύψει μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας (μονάδες 4). Να αναφέρετε το ένζυμο που πραγματοποιεί τη διαδικασία της εικόνας 1 (μονάδες 2) και το είδος της βιβλιοθήκης, μ έρος της οποίας είναι η παραπάνω διαδικασία (μονάδες 2). Β4. Με ποιες μεθόδους μπορεί να διαγνωστεί σε νεογέννητο η φαινυλκετονουρία ;

ΑΡΧΗ 3 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 3 ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΘΕΜΑ Γ Ο Γιάννης και η Μαρία έχουν φυσιολογική όραση και αποκτούν μια κόρη την Ελένη και έναν γιο, τον Μάνο, οι οποίοι έχουν φυσιολογική όραση. Σε μια άλλη οικογένεια ο Κώστας πάσχει από αχρωματοψία στο πράσινο - κόκκινο ενώ η γυναίκα του Μάρθα έχει φυσιολογική όραση. Το ζευγάρι αποκτά μια κόρη, την Βαρβάρα, και έναν γιο, τον Πέτρο, που έχουν επ ίσης φυσιολογική όραση. Ο Μάνος και η Βαρβάρα παντρεύονται και αποκτούν ένα αγόρι, τον Γιώργο, που έχει φυσιολογική όραση και μια κόρη, την Αλεξία, που πάσχει από αχρωματοψία. Γ1 . Να σχεδιάσετε το γενεαλογικό δέντρο . Γ2. Να γράψετε ένα ν πιθανό γονότυπο της Αλεξίας (μονάδες 2) και να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4) . Σε έναν πληθυσμό τρωκτικών το χρώμα τριχώματος μπορεί να είναι καφέ, μαύρο ή λευκό. Όταν διασταυρώνονται καφέ τρωκτικά μεταξύ τους προκύπτουν πάντα αποκλειστικά είτε καφέ τρωκτικά και μαύρα τρωκτικά είτε καφέ τρωκτικά και λευκά τρωκτικά . Όταν διασταυρώνονται μαύρα τρωκτικά μεταξύ τους προκύπτουν είτε όλα μαύρα είτε μαύρα και λευκά με αναλ ογία 1 :1 είτε μαύρα και λευκά με αναλογία 3 :1. Γ 3. Να γράψετε τους γονότυπους των φαινοτύπων καφέ, μαύρο και λευκό. Γ 4. Να αιτιολογήσετε το αποτέλεσμα των διασταυρώσεων των καφέ τρωκτικών μεταξύ τους (μονάδες 6 ) και το αποτέλεσμα των διασταυρώσεων των μαύρων τρωκτικών μεταξύ τους (μονάδες 2).

ΑΡΧΗ 4 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 4 ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΘΕΜΑ Δ Στην εικόνα 2 απεικονίζεται ένα τμήμα μορίου DNA βακτηριακού κυττάρου που περιέχει γονίδιο το οποίο κωδικοποιεί πρωτεΐνη . T A T T A A T T A A T A A T G C A G T T G C A G C A T T A A C G Αλ υσίδα I A T A A T T A A T T A T T A C G T C A A C G T C G T A A T T G C Αλυσίδα II Υποκινητής Εικόνα 2 Δ1. Να βρείτε ποια αλυσίδα είναι η κωδική (μονάδα 1) και να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4) . Δ 2. Να γράψετε το μόριο mR NA που προκύπτει από τη μεταγραφή του μορίου της εικόνας 2 . Δ 3. Στην 5΄ αμετάφραστη περιοχή του γονιδίου της εικόνας 2 γίνεται προσθήκη μιας βάσεως. Ποιο είναι το πιθανό αποτέλεσμα στο γονιδιακό προϊόν (μονάδες 2); Αν αντί για προσθήκη μιας βάσεως , γίνει αντικατάσταση βάσεως ποια θα είναι η επίπτωση στο γονιδιακό προϊόν (μονάδες 4); Στην εικόνα 3 απεικονίζονται 2 μόρια DNA P A C T A C A T G C A G A A Μόριο I T G A T G T A C G T C T T T T C T G C C T G A C A T Μόριο II A A G A C G G A C T G T A H O Εικόνα 3 Δ 4. Να αναφέρετε όλα τα πιθανά μόρια DNA , που μπορούν να προκύψουν από τη σύνδεση των μορίων I και II της εικόνας 3 , προς σχηματισμό ενός ενιαίου μορίου DNA .

ΑΡΧΗ 5 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 5 ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους) 1. Στο εξώφυλλο του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα. Στο εσώφυλλο πάνω - πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά στοιχεία μαθητή. Στην αρχή τω ν απαντήσεών σας να γράψετε πάνω - πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα. Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετ ράδιο και να μη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας. 2. Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση . Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα. 3. Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει. 4. Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή. 5. Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων. 6. Χρόνος δυνατής αποχώρησης: 1 7 : 00 . ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ K ΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ