Χημεία Πανελλήνιες 2021: Θέματα & Λύσεις

ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ & ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΤΕΛΟΣ 1 ΗΣ ΑΠΟ 7 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΑΡΧΗ 2 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ & ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΤΕΛΟΣ 2 ΗΣ ΑΠΟ 7 ΣΕΛΙΔΕΣ Α5. Δίνεται η ισορροπία ( ) B( ) ( ) 2 ( ) g g g g Η σωστή έκφραση για την K C είναι: α. [ ] [ ] [ ] β. 2 [ ] [ ] γ. 2 [ ][ ] [ ][ ] δ. 2 [ ][ ] [ ][ ] ΘΕΜΑ Β Β 1. Δίνονται τα στοιχεία 11 Na , 16 S και 19 Κ. α. Να θέσετε τα στοιχεία αυτά , κατά σειρά αυξανόμενης ατομικής ακτίνας , αιτιολογώντας την απάντησή σας αποκλειστικά με βάση τη θέση τους στον Περιοδικό Πίνακα (μονάδες 2). β. Ποιο από τα 11 Na και 16 S έχει μεγαλύτερη ενέργεια πρώτου ιοντισμού; (μονάδα 1). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας με κριτήριο την ατομική ακτίνα και το δραστικό πυρηνικό φορτίο (μονάδες 2 ). Β 2. Υδατικό διάλυμα που περιέχει τα ιόντα 2 2 7 Cr O έχει χρώμα πορτοκαλί, ενώ το υδατικό διάλυμα των ιόντων 2 4 CrO είναι κίτρινο. Μεταξύ των δύο ιόντων υφίσταται η ακόλουθη ισορροπία: 2 2 4 3 2 7 2 2 CrO ( ) + 2 H O ( ) Cr O ( ) 3 H O( ) aq aq aq α. Σε ένα κίτρινο διάλυμα ιόντων 2 4 CrO προσθέτουμε μικρή ποσότητα 2 4 H SO ( ) aq . Το διάλυμα χρωματίζεται πορτοκαλί (διάλυμα Υ 1 ). Να δικαιολογήσετε την αλλαγή του χρώματος στο διάλυμα (μονάδες 2) .

ΑΡΧΗ 3 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ & ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΤΕΛΟΣ 3 ΗΣ ΑΠΟ 7 ΣΕΛΙΔΕΣ β. Στο διάλυμα Υ 1 προστίθεται ποσότητα NaOH ( ) aq μέχρι το διάλυμα να γίνει εκ νέου κίτρινο. Να δικαιολογήσετε τη νέα αλλαγή του χρώματος (μονάδες 3) . Β3. Να συγκρίνετε τις συχνότητες μετάπτωσης: i. 4p 3s ii. 4p 3d στο ιόν του 2 He στην αέρια κατάσταση (μονάδες 2) . Να τεκμηριώσετε την απάντησή σας (μονάδες 3). Β 4. Στον παρακάτω πίνακα φαίνονται οι σταθερές (στη μορφή p Κ a ) τεσσάρων γνωστών καρβοξ υ λικών οξέων της μορφής: X - p Κ a F - 2,7 NO 2 - 1,7 H Ο - 3,6 C 6 H 5 - 4,2 α. Με βάση τα ανωτέρω πειραματικά στοιχεία να κατατάξετε του ς υποκαταστάτες Χ κατά σειρά αυξανόμενου - Ι επαγωγικού φαινομένου (1 μονάδα). Να τεκμηριώσετε την απάντησή σας (μονάδες 2). β. Η τιμή της p Κ a του C F 3 COOH είναι - 0,25. Να εξηγήσετε γ ιατί το C F 3 COOH είναι πιο ισχυρό οξύ από το C F H 2 COOH ( p Κ a = 2,7) (μονάδ ες 2 ) . Β5. Ορισμένες σύμπλοκες ενώσεις του λευκοχρύσου ( Pt ) χρησιμοποιούνται ως φάρμακα. Η σύμπλοκη ένωση [ PtCl 2 ( NH 3 ) 2 ] υπάρχει στις δύο ακόλουθες επίπεδες δομές (ισομερή): X - CH - C - O - H 2 O =

ΑΡΧΗ 4 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ & ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΤΕΛΟΣ 4 ΗΣ ΑΠΟ 7 ΣΕΛΙΔΕΣ Να εξηγήσετε για ποιον λόγο η δομή Β διαλύεται περισσότερο στο νερό από τη δομή Α. ΘEΜΑ Γ Διαθέτουμε δύο υδατικά διαλύματα (Υ 1 και Υ 2 ) ίσων συγκεντρώσεων και όγκου 20 m L το καθένα. Το διάλυμα Y 1 περιέχει το ασθενές οξύ ΗΑ ( K a = 10 - 6 ) . Το διάλυμα Y 2 περιέχει την ασθενή βάση Β ( K b = 10 - 6 ) . Γ1. Το διάλυμα Y 1 ογκομετρείται από πρότυπο διάλυμα NaOH 0,2 M . Η καμπύλη ογκομέτρησης του Y 1 δίνεται στο σχ ήμα 1 . Σχήμα 1 α. Να υπολογίσετε την αρχική συγκέντρωση του ΗΑ στο διάλυμα Υ 1 (μονάδες 3). β. Να υπολογίσετε την τιμή του pH του ογκομετρούμενου διαλύματος , όταν έχου ν προσ τεθ ε ί 10 m L από το πρότυπο δι ά λ υ μα (μονάδες 3) . Pt Pt Cl Cl Cl Cl NH 3 NH 3 NH 3 H N 3 Δομή Α Δομή Β I .Σ. pH V NaOH 10 mL 20 mL

ΑΡΧΗ 5 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ & ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΤΕΛΟΣ 5 ΗΣ ΑΠΟ 7 ΣΕΛΙΔΕΣ Γ2. Το διάλυμα Υ 2 ογκομετρείται από πρότυπο διάλυμα HCl 0,2 M . Η καμπύλη ογκομέτρησης δίνεται στο σχήμα 2 . Σχήμα 2 α. Να υπολογίσετε τον όγκο του προτύπου διαλύματος που καταναλώθηκε μέχρι το ισοδύναμο σημείο (μονάδες 3) . β. Να υπολογίσετε την τιμή του pH του διαλύματος σ το ισοδύναμο σημείο (μονάδες 3) . Γ3. Δίνονται οι ακόλουθοι δείκτες : i . κίτρινο της αλιζαρίνης με p Κ a = 11 ii . πορφυρ ό της βρωμοκρεσ ό λη ς με p Κ a = 6,4 iii . ηλιανθίνη με p Κ a = 3,5 . Να αιτιολογήσετε ποιος από τους παραπάνω δείκτες είναι καταλληλότερος για την ογκομέτρηση καθενός από τα διαλύματα Υ 1 και Υ 2 . Γ4. Αναμιγνύουμε ίσους όγκους από τα αρχικά διαλύματα Υ 1 και Υ 2 . Θα προκύψει διάλυμα όξινο, βασικό ή ουδέτερο (μονάδα 1); Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 2). Γ 5. Με αποκλειστικό κριτήριο ότι η αντίδραση αυτοϊοντισμού του νερού είναι ενδόθερμη διαδικασία, να εξηγήσετε πώς μεταβάλλεται η θερμοκρασία του διαλύματος κατά τη διάρκεια της ογκομέτρησης. Τα δεδομένα του προβλήματος επιτρέπουν τις γνωστές προσεγγίσεις. Δίνεται K w = 10 - 14 . Καθόλη τη διάρκεια των πειραμάτων οι τιμές K a , K b και K w να θεωρήσετε ότι δεν μεταβάλλονται. I .Σ. pH V HCl

ΑΡΧΗ 6 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ & ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΤΕΛΟΣ 6 ΗΣ ΑΠΟ 7 ΣΕΛΙΔΕΣ ΘΕΜΑ Δ Η αμμωνία ( NH 3 ) είναι ένα σπουδαίο βιομηχανικό αέριο με πολλές χρήσεις. Ισομοριακό αέριο μίγμα Ν 2 και Η 2 εισάγεται σε θερμαινόμενο σωλήνα θερμοκρασίας θ o C παρουσία καταλύτη , οπότε συντίθεται η αμμωνία ΝΗ 3 , σύμφωνα με την παρακάτω χημική εξίσωση : 2 2 3 ( ) 3 ( ) 2 ( ) g g g . Το εξερχόμενο αέριο μίγμα εισάγεται σε δοχείο όγκου V 1 και η σύστασή του παραμένει σταθερή. Δ1. Αν το μίγμα περιέχει 20% v / v NH 3 , να βρ είτε τ η ν απόδοση της αντίδρασης που πραγματοποιήθηκε. Δ2. Τα συνολικά mol των αερίων στο δοχείο είναι 10 και η πιο πάνω αντίδραση έχει 20 = 27 c Κ στους θ o C . Να υπολογ ίσετε τ ο ν όγκο V 1 του δοχείου. Δ3. Ένα από τα παραπροϊόντα της βιομηχανικής παρασκευής της αμμωνίας ( NH 3 ) είναι το διοξείδιο του άνθρακα 2 CO , το οποίο χρησιμοποιείται για την παραγωγή ανθρακικού ασβεστίου 3 CaCO ( ) s . Σε δοχείο σταθερού όγκου V 2 = 1 L εισάγονται 2 mol 3 CaCO ( ) s . Το δοχείο θερμαίνεται στους θ o C , οπότε το 3 CaCO ( ) s διασπάται σύμφωνα με τη χημική εξίσωση: 3 2 1 2 CaCO ( ) CaO ( ) CO ( ) υ υ s s g Ο μέγιστος ρυθμός μεταβολής συγκέντρωσης του 2 CO είναι υ = 0,4 Μ/ min και ο βαθμός διάσπασης του 3 CaCO ( ) s είναι 0,5. Αν οι αντιδράσεις και προς τις δύο κατευθύνσεις της χημικής ισορροπίας είναι στοιχειώδεις (απλές) τότε: α. να γράψετε τον νόμο ταχύτητας της αντίδρασης διάσπασης του 3 CaCO ( ) s (μονάδες 2) , καθώς και τον νόμο της αντίθετης αντίδρασης (μονάδες 2). β. να υπολογίσετε τις τιμές και τις μονάδες των σταθερών ταχύτητας k 1 και k 2 (μονάδες 4) . γ . να υπολογίσετε τα mol του 2 CO που πρέπει να αφαιρεθούν από το δοχείο , ώστε η πίεση σε αυτό να υποδιπλασιαστεί υπό σταθερή θερμοκρασία (μονάδες 5) .

ΑΡΧΗ 7 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ & ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΤΕΛΟΣ 7 ΗΣ ΑΠΟ 7 ΣΕΛΙΔΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους) 1. Στο εξώφυλλο να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα. Στο εσώφυλλο πάνω - πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά στοιχεία μαθητή. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω - πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα. Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο και να μη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας. 2. Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων, αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση . Κατά την αποχώρησή σας, να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα. 3. Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει. 4. Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή. 5. Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων. 6. Χρόνος δυνατής αποχώρησης: 10. 0 0 π.μ. ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ K ΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ

ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΤΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ

ΠΕΜΠΤΗ 9 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2021

ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ Α Για τις προτάσεις ΑΊ έως και Αδ να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της πρότασης και δίΠλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή επιλογή. ΑΊ. Ποιο από τα παρακάτω διαλύματα εἶναι όξινο; α. Διάλυμα ΚΙ. β. Διάλυμα ΝΗΟΙ. γ... Διάλυμα Να,ΟΟς. δ. Διάλυμα ΝΗς.

Α2. Εξώθερµη αντίδραση είναι η: : µ α.. Να, -Νας β.. ΖΗ,Ο,, » Ηγθῶ Στ ΟΗ ϕ - γ.. ΗΕ ΣΗγΌρ 2 ΗνΌ ! Έω δ. ΟΠΗ Ξ 2 Ον) 5 ΟΟ, 2 1917

ΑΔ. Ποια εἶναι η σωστή σειρά των ατομικών ακτίνων των στοιχείων 1Η, 26, οἱ Ι, 1ιΝα: α. ης «η «-η.«ήη,. β. ἠρμ«τη«-ηή «ης. γ.. Πτης-τηκης. δ. Π «ης «ης «η,.

Αά. Αν για την αντίδραση ΗΕ ἰχρ) ΕΞ 2 ΗΙ εἶναι Κι, Ξ 4 στους Θ”Ο, τότε για την αντίδραση 4 ΗΙ) Ξ2 2 Ηρ) 2 |χῳ) στην ίδια θερµοκρασία είναι: α Κ- 1 Δ 1 β. Κ᾿---. "'. 16 γ.. Κ΄--16. ϱ' Ἴ δ. κ; Ξ 8᾽

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΔΙΔΕΣ

ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΤΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ Αδ. Το σύνολο των διαµοριακών δυνάμεων που αναπτύσσονται μεταξύ των μορίων της υγρής αμμωνίας (ΝΗ,) είναι οι ακόλουθες: α. διασποράς (ἰ οπάοη) β. διπόλου - διπόλου γ... δεσμός υδρογόνου δ. δεσμός υδρογόνου και | οπάοη

ΘΕΜΑ Β ΒΊ. Δίνονται τα παρακάτω υδατικά μοριακά διαλύματα που έχουν την ἴδια περιεκτικότητα "4 νν/ίν και βρίσκονται στην ίδια θερµοκρασία: α... διάλυμα γλυκόζης (ΟΡΗ,Ο.) β. διάλυμα ζάχαρης (ο,,Η,.ο.) γ.. διάλυμα φορμαλδεῦδης (ΗΟΗΟ) Να ταξινοµήσετε τα α, β, γ κατά σειρά αυξανόμενης ωσμωτικής πίεσης (μονάδα 1). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4). Δίνονται: Άη) Ξ 1, Άγπο) Ξ 12 και Άντρο) Ξ 16.

Β2. Περίσσεια σκόνης ΟΔΟΟ, αντιδρά µε Ίθθιη! διαλύματος ΗΟΙ 0,5 Μ και λαμβάνει χώρα η µονόδροµη αντίδραση: ΟαΟΟς τ 2 Ηθίωμ -» ΟαΟ, ο) Ἕ Η.Ό ο) Ῥ ΟΟ, Να προβλέψετε την επίδραση που Θα έχει κάθε µία από τις ακόλουθες µεταβολές στην αρχική ταχύτητα της αντίδρασης (μικρότερη, ίδια, μεγαλύτερη) δικαιολογώντας την απάντησή σας, αν το αρχικό πείραμα διεξαχθεί: α.. Με τη ἴδια ποσότητα ΟΒΟΟ, υπό µορφή μεγαλύτερων κόκκων σκόνης (μονάδες 3). β. Με την προσθήκη ίσου όγκου νερού στο διάλυµα του οξέος πριν από την προσθήκη ΟΕΟΟς (µονάδες 3).

Βδὃ. Δίνονται τα ακόλουθα ισομερή οκτάνια: .... ΟΗ.---σΗ,--ση,---ΟΗ,--οΗ,--οηΗ, --ΟΗ, --οΗ, Η... ΟΗ,--ΟΗ --ΟΗ, --ΟΗ,--ΟΗ, --ΟΗ, --ΟΗ, | ΟΗ, ΙΗ.. OH--- η --ΟΠΗ,--ΟΗ,-- η --ΟΗ. ΟΗ, ΟΗ, ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΔΙΔΕΣ

ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΤΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΟΗ, ΟΗ, Σ» ΄ ιν. ΟΗ.---Ο--ΟΗ. “΄ Σ» ΟΗ, ΟΗ, Ποιο από τα ακόλουθα διαγράµµατα αναπαριστά καλύτερα τα πειραματικά δεδοµένα αναφορικά µε το σηµείο ζέσεως (Σ.Ζ.) των ισομερών οκτανίων; (μονάδα 1). Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας (µονάδες 4). (α) (β) ΣΖΗ " Σ.Ζ. ο 5 ο) ο 97 ο ο Ι π ΠΠ 4 Ι π "Π 4 (ν) (δ) Σ.Ζ. - Σ.Ζ. ἒ5) ο ο ο ο ο µ5) Ι ῃ ΠΠ 4 Ι ῃ ΠΠ 4

Β4. Δίνεται η απλή αντίδραση: Άρ 2Βῳ "Γι Κατά τη διάρκεια των 2 πρώτων 56θο εκλύεται ποσό θερµότητας χ Κὰὶ, ενώ κατά τη διάρκεια των επόμενων 2 8θο εκλύονται γ Κ.. α. Η αντίδραση είναι εξώθερµη ή ενδόθερµη; (μονάδα 1). β. Να συγκρίνετε τα ποσά θερμότητας που εκλύονται (μονάδα 1), δικαιολογώντας την απάντησή σας (μονάδες 3).

Β5. Ως γνωστόν κάποια χημικά στοιχεία δεν ακολουθούν τις αρχές της ηλεκτρονιακής δόµησης. Με το δεδομένο ότι το στοιχείο Χ (Ζ Ξ 46) δεν είναι παραµαγνητικό, να δώσετε την ηλεκτρονιακή του δοµή.

ΤΕΛΟΣ Δ2ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΔΙΔΕΣ

ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΤΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΘΕΜΑΓ ΓΊ. Δίνεται διάλυμα ΝΗς (ΔΙ) συγκέντρωσης Οἱ Ξ 0,1 Μ, όγκου Ψύ Ξ 1 ΙΙ. και

θερμοκρασίας 25” Ο.

α.. Να βρεθεί το ρΗ του διαλύματος Δ.. (μονάδες 35).

β. Πόσα πιοὶ αερίου ΗΟΙ πρέπει να προστεθούν στο διάλυµα Δι, χωρίς µεταβολή του όγκου του, ώστε να προκύψει ρυθμιστικό διάλυμα Δ,; µε ρΗ Ξ 9 (μονάδες 4);

γ... Το διάλυμα Δ,; ογκοµετρείται µε πρότυπο διάλυμα ΗΒ συγκέντρωσης ο, Ξ 0,05 Μ. Να υπολογιστεί ο όγκος του προτύπου διαλύματος που χρησιμοποιήθηκε κατά την ογκοµέτρηση (µονάδες 5) και να αποδειχτεί ότι η συγκέντρωση των ιόντων H2O᾽ του διαλύματος στο τελικό σημείο είναι

Ί 10-. γ Μ (µονάδες 3).

δ. Για τον προσδιορισμό του τελικού σημείου, χρησιμοποιήθηκε ο δείκτης κυανού της Θθυµόλης. Ο δείκτης αυτός εἶναι ασθενές διπρωτικό οξύ µε ρΚς, Ξ 2 και ρΚς, Ξ 9 καὶ παρουσιάζει διαφορετικούς χρωματισμούς σε τρεις περιοχές ρΗ. Η µορφή Η2Α του δείκτη είναι κόκκινη, η µορφή ΗΑ᾽ είναι κίτρινη και η µορφή ΑΖ: είναι μπλε. Να προσδιορισθεί το χρώμα του διαλύματος Δ; στο τελικό σημείο της ογκοµέτρησης (µονάδες 4).

Δίνονται: Κωινη.)Ξ 10" και Κῳ Ξ 10:΄΄.

Επίσης, δίνεται Το ο-. ψεΙ- «Β,Ί15.

Να Θεωρήσετε ότι ισχύουν οι γνωστές προσεγγίσεις.

Γ2. Τα α-αμινοξέα που αποτελούν τους δοµικούς λίθους των πρωτεϊνών περιγράφονται από τον ακόλουθο γενικό μοριακό τύπο: Εκ | Η το ““ΟΟΟΗ, ὀπου- συνήθως µη ιοντιζόµενη ομάδα ΝΗ, Επιπλέον, σε υδατικά διαλύματα συμπεριφέρονται ως αµφιπρωτικές ενώσεις. α. Σε υδατικό διάλυµα του αµινοξέος αλανίνη έχει αποκατασταθεί η ισορροπία (1), η οποία είναι µετατοπισμένη προς τα δεξιά: ΟΗ. ΟΗ. Ι Ι

Η--ο--ΟΟοΟοΗ, ΣΑ Ηπ6ο-ΞΟοοου (1 Ι Ι ΝΗ, ΝΗ”

(μορφή Α) (μορφή Β) Να δικαιολογήσετε γιατί συμβαίνει αυτό (μονάδες 3). Για την αλανίνη δίνονται: ρΚε(οοοΗ) Ξ 2,35 και ΡΚοινη») Ξ 9.09. ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΔΙΔΕΣ

ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΤΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ β. Ως αµφιπρωτική ένωση η αλανίνη συμμετέχει ταυτόχρονα και στις ισορροπίες (2) και (3) στα υδατικά διαλύματά της. ΟΗ. ΟΗ. Ι Ι ΗΞς-ΟΟοΟος " ΗΌ, ΠΣΕ Ητ-Οο-ΞΞΟΟΟΗ Σ ΟΗ α. (2) ΝΗ” ΝΗ (µορφή Β) (μορφή Γ) ΟΗ. ΟΗ. Ι Ι Η-ς-Οοος Σ ΗΟ, ΕΣ Ηπο-Οοοςς ' Η.Ο (3) ΝΗ” ΝΗ, (µορφή Β) (μορφή Δ) Ποια από τις τρεις μορφές της αλανίνης (Β, Γ, Δ) αναμένεται να επικρατεί σε ρΗ Ξ 1; (μονάδα 1). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας χωρίς μαθηματικούς υπολογισμούς (μονάδες 4).

ΘΕΜΑ Δ Το χλώριο (Οἱ)) είναι αέριο το οποίο χρησιμοποιήθηκε κατά τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο σαν χημικό όπλο, λόγω των τοξικών ιδιοτήτων του. ΔΊ. Η χλωρίνη, το πιο Κοινό οικιακό απολυμαντικό / λευκαντικό, είναι υδατικό αλκαλικό διάλυµα υποχλωριώδους νατρίου (ΝαΟΙΟ). Στο υδατικό διάλυµα της χλωρίνης αποκαθίσταται η ακόλουθη ισορροπία: Οἱ, Ἔ 20Η ε Οἵς) τ Οἰθ η, (1)

α... Να δικαιολογήσετε προς ποια κατεύθυνση Θα µετατοπισθεί η ισορροπία (1) µε προσθήκη ΝαΟΗς; (μονάδες 2).

β. Είναι γνωστό ότι πολλά από τα καθαριστικά που χρησιμοποιούνται για την απομάκρυνση αλάτων από επιφάνειες εἴναι ισχυρά όξινα. Στις οδηγίες τους αναγράφεται ότι απαγορεύεται η ανάµειξή τους µε χλωρίνη, λόγω έκλυσης τοξικού αερίου. Να δικαιολογήσετε γιατί υπάρχει αυτή η αυστηρή σύσταση (µονάδες 3).

Δ2. Σε δοχείο σταθερού όγκου ν' και σε θερµοκρασία θ "Ο, εισάγονται 2 πιο! Οἱ

και 4 πιοὶ Η2ιῳ),, οπότε αποκαθίσταται η ισορροττία (2):

Η ο) Ἐ Οἱ ο) Εὲ 2 ΗΟΊΙῳ (2) α... Να εξηγήσετε πώς θα μεταβληθεί η απόδοση της αντίδρασης (2) εάν προσθέσουμε στο δοχείο επιπλέον 2 πιο! Οἱ,(ο) στις ίδιες συνθήκες (μονάδες 3). ΤΕΛΟΣ δὂΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΔΙΔΕΣ

ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΤΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ β. Πόσα πιο! Οἰλῳ, πρέπει να προσθέσουμε επιπλέον στο αρχικό μείγμα ώστε να µη μεταβληθεί η απόδοση της αντίδρασης (µονάδες 3). Δίνεται η Κοξ άσεθ”Ο.

ΔΣ. α. Όταν μεῖγμα Οἷρ Και ΟΠΗ) ΕΚτεθεί σε διάχυτο ηλιακό φως πραγματοποιούνται αλυσιδωτές αντιδράσεις χλωρίωσης και προκύπτει μείγμα χλωροπαραγώγων. Όταν το μείγμα δεν εκτεθεί στο ηλιακό φως, δεν παρατηρείται καμία αντίδραση. Να εξηγήσετε τον ρόλο του φωτός στην Χλωρίωση του μεθανίου. Δεν απαιτείται η γραφή των χημικών αντιδράσεων ούτε ο αναλυτικός μηχανισμός τους.

β. Να συγκρίνετε τον όξινο χαρακτήρα των ενώσεων ΗΟΙ και Ηβγ καθώς επίσης και των ΗΟΙ και ῬΗα, δικαιολογώντας την απάντησή σας. Δίνονται οι ατοµικοί αριθμοί 6, ιτ, ο5Γ.

Δά. Πιθανολογείται ότι στην ατμόσφαιρα γίνεται η αντίδραση: ΗΟς Σ Οἰ,ϱ -» ΗμΟΟΊῳ ' Οἴω, (Α) Να βρεθεί η ΔΗ της (Α) αν δίνονται: ΔΗΞ «242 κ 1 Οἱ, ϱ) -ὁ Οἷς) ε Οἴ 1 ψ (1) Η,ο,-» 2ΗΟς: ΔΗ,Ξ 1134 κ (2) ΔΗΕς Ξ -209 3 Η,ο,- Οἱ, ο) -» 2ΗΟΟΊς. 3 (5)

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟΥΣ

1. Στο εξώφυλλο του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόµενο µάθηµα. Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά σας στοιχεία. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ηµεροµηνία και το εξεταζόµενο µάθηµα. Να µην αντιγράψετε τα Θέματα στο τετράδιο καὶ να µη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.

2. Να γράψετε το ονοµατεπώνυμό σας στο πάνω µέρος των φωτοαντιγράφων αµέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέµατα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί µε το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.

3. Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέµατα µόνο µε µπλε ή µόνο µε μαύρο στυλό µε μελάνι που δεν σβήνει.

4, Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.

Β. Διάρκεια εξέτασης: τρεις (93) ώρες µετά τη διανοµή των φωτοαντιγράφων.

6. Χρόνος δυνατής αποχώρησης: 17:00.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ ΤΕΛΟΣ 6ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΔΙΔΕΣ

ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 1 ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΠΟΥ ΥΠΗΡΕΤΟΥΝ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΠΕΜΠΤΗ 9 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 202 1

ΑΡΧΗ 2 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 2 ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ A 5 . Το σύνολο των διαμοριακών δυνάμεων που αναπτύσσονται μεταξύ των μορίων του αέριου αζώτου 2(g) N είναι οι ακόλουθες: α . διασποράς ( London ) β . διπόλου - διπόλου γ . δεσμός υδρογόνου δ . δεσμός υδρογόνου και London ΘΕΜΑ Β Β 1. Δίνονται τα παρακάτω υδατικά μοριακά διαλύματα που έχουν την ίδια περιεκτικότητα % w / v και βρ ίσκονται στην ίδια θερμοκρασία: α . διάλυμα γλυκόζης   6 12 6 C H O β . διάλυμα ζάχαρης   12 22 11 C H O γ . διάλυμα φορμαλδεΰδης   HCHO Να ταξινομήσετε τα α, β, γ κατά σειρά αυξανόμενης ωσμωτικής πίεσης (μονάδα 1). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 5). Δίνονται: A r( H ) = 1, A r( C ) = 12 και A r( Ο ) = 16. Β2. Περίσσεια σκόνης 3 CaCO αντιδρά με 100 ml διαλύματος HCl 0,5 Μ και λαμβάνει χώρα η μονόδρομη αντίδραση: 3(s) (aq) 2(aq) 2 ( ) 2(g) CaCO 2 HCl CaCl H O CO     Να προβλέψετε την επίδραση που θα έχει κάθε μία από τις ακόλουθες μεταβολές στην αρχική ταχύτητα της αντίδρασης (μικρότερη, ίδια, μεγαλύτερη) δικαιολογώντας την απάντησή σας, αν το αρχικό πείραμα διεξαχθεί: α . Με τη ίδια ποσότητα 3 CaCO υπό μορφή μεγαλύτερων κόκκων σκόνης (μονάδες 4). β . Με την προσθήκη ίσου όγκου νερού στο διάλυμα του οξέος πριν από την προσθήκη 3 CaCO (μονάδες 4). Β3 . Δίνονται τα ακόλουθα ισομερή οκτάνια: I. II. III. CH 3 CH CH CH CH CH CH CH 2 2 2 2 2 2 3 CH 3 CH CH CH CH CH CH 2 2 2 2 3 CH 3 CH 3 CH CH CH CH CH 2 2 3 CH 3 CH 3

ΑΡΧΗ 3 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 3 ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ IV. Ποιο από τα ακόλουθα διαγράμματα αναπαριστά καλύτερα τα πειραματικά δεδομένα αναφορικά με το σημείο ζέσεως ( Σ.Ζ. ) των οκτανίων; (μονάδα 1). Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 5). Β4. Δίνεται η απλή αντίδραση: (g) (g) (g) A 2B    Κατά τη διάρκεια των 2 πρώτων sec εκλύεται ποσό θερμότητας x kJ , ενώ κατά τη διάρκεια των επόμενων 2 sec εκλύονται y kJ . α . Η αντίδραση είναι εξώθερμη ή ενδόθερμη; (μονάδα 1). β . Να συγκρίνετε τα ποσά θερμότητας που εκλύονται (μονάδα 1) , δικαιολογώντας την απάντησή σας (μονάδες 3). CH 3 C C CH 3 CH 3 CH 3 CH 3 CH 3 I Σ.Ζ. Σ.Ζ. Σ.Ζ. Σ.Ζ. (γ) (α) (β) (δ) I I I III III III III IV IV IV IV II II II II

ΑΡΧΗ 4 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 4 ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ ΘEΜΑ Γ Γ1. Δίνεται διάλυμα ΝΗ 3 (Δ 1 ) συγκέντρωσης c 1 = 0,1 M , όγκου V = 1 L και θερμοκρασίας 25 o C . α. Να βρεθεί το pH του διαλ ύματος Δ 1 (μονάδες 4 ). β. Πόσα mol αερίου HCl πρέπει να προστεθούν στο διάλυμα Δ 1 , χωρίς μεταβολή του όγκου του ώστε να προκύψει ρυθμιστικό διάλυμα Δ 2 με pH = 9 (μονάδες 5 ). γ. Το διάλυμα Δ 2 ογκομετρείται με πρότυπο διάλυμα HBr συγκ έντρωσης c 2 = 0, 05 M . Να υπολογιστεί ο όγκος του προτύπου διαλύματος που χρησιμοποιήθηκε κατά την ογκομέτρηση (μονάδες 3) και να αποδειχτεί ότι η συγκέντρωση των ιόντων H 3 O + του διαλύματος στο τελικό σημείο είναι 5 1 10 2   Μ (μονάδες 3). δ. Για τον προσδιορισμό του τελικού σημείου χρησιμοποιήθηκε ο δείκτης κυανού της θυμόλης. Ο δείκτης αυτός είναι ασθενές διπρωτικό οξύ με pK a 1 = 2 και pK a 2 = 9 και παρουσιάζει διαφορετικούς χρωματισμούς σε τρεις περιοχές pH. Η μορφή Η 2 Α του δείκτη είναι κόκκινη, η μορφή ΗΑ - είναι κίτρινη και η μορφή Α 2 - είναι μπλε. Να προσδιορισθεί το χρώμα του διαλύματος Δ 2 στο τελικό σημείο της ογκομέτρησης (μονάδες 5 ). Δίνεται για την NH 3 K b = 10 - 5 και για το Η 2 Ο K w = 10 - 14 . Επίσης, δίνεται 5 1 log 10 5,15 2             . Να θεωρήσετε ότι ισχύουν οι γνωστές προσεγγίσεις. Γ 2. Τα α - αμινοξέα που αποτελούν τους δομικούς λίθους των πρωτεϊνών περιγράφονται από τον ακόλουθο γενικό μοριακό τύπο: όπου R - συνήθως μη ιοντιζόμενη ομάδα Επιπλέον , σε υδατικά διαλύματα συμπεριφέρονται ως αμφιπρωτικές ενώσεις. Ως αμφιπρωτική ένωση η αλανίνη συμμετέχει ταυτόχρονα και στις ισορροπίες (2) και (3) σε υδατικά διαλύματά της. H C C H, ΟΟ NH 2 R

ΑΡΧΗ 5 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 5 ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ Ποια από τις τρεις μορφές της αλανίνης ( Β, Γ, Δ ) αναμένεται να επικρατεί σε pH = 1; (μονάδα 1). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας χωρίς μαθηματικούς υπολογισμούς (μονάδες 4) . ΘΕΜΑ Δ Το μεθάνιο ως συστατικό του φυσικού αερίου χρησιμοποιείται για την παραγωγή του υδρογόνου σύμφωνα με την παρακάτω χημική ισορροπία: 4( ) 2 ( ) 2 CH H CO( ) 3H ( ) 0      g g g g Η Δ1. α . Πώς η αύξηση της πίεσης με μείωση του όγκου του δοχείου επηρεάζει την απόδοση της αντίδρασης υπό σταθερή θερμοκρασία (μονάδα 1); Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 2). β. Πώς η αύξηση της θερμοκρασίας επηρεάζει την απόδοση της αντίδρασης υπό σταθερό όγκο (μονάδα 1); Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 2). Δ2. Σε δοχείο όγκου 1 L σε θ ο C περιέχονται σε χημική ισορροπία 0,2 mol CH 4 , 1 mol H 2 O , 0, 8 mol CO και 1 mol H 2 με βάση την παραπάνω χημική ισορροπία. α. Να υπολογίσετε την Κ c της χημικ ής ισορροπίας (μονάδες 3). β. Πόσα mol CO πρέπει να προσθέσουμε ώστε στη νέα χημική ισορροπία να υπάρχουν 0,4 mol H 2 (μονάδες 6) ; Δ3. Η θερμοχημική εξίσωση που περιγράφει τον σχηματισμό του μεθανίου είναι : ( ) 2( ) 4( ) C 2H CH (A)    s g g Η Από τα θερμοχημικά δεδομένα που ακολουθούν να υπολογίσετε την ΔΗ της ( Α ) σε kJ. ( ) 2( ) 2( ) C C     s g g 1 110kJ    Η 2( ) 2( ) 2 ( ) 1 H O H O 2   g g g 2 240kJ    Η 2 ( ) 2 ( ) H O H O  l g 3 44kJ    Η 4( ) 2( ) 2( ) 2 ( ) CH 2O CO 2H O    g g g l 4 880kJ    Η

ΑΡΧΗ 6 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 6 ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟΥΣ 1. Στο εξώφυλλο του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα. Στο εσώφυλλο πάνω - πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά σας στοιχεία. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω - πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα. Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο και να μη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας. 2. Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση . Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα. 3. Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει. 4. Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή. 5. Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων. 6. Χρόνος δυνατής αποχώρησης: 17:00. ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ K ΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ