Αρχαία Ελληνικά Επαναληπτικές 2023: Θέματα & Λύσεις

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ

ΣΑΒΒΑΤΟ 9 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2023

ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Α. ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους, Ἠθικὰ Νικομάχεια, Β 1.5-8, 110382-25

Μαρτυρεῖ δὲ καὶ τὸ γινόµενον ἐν ταῖς πόλεσιν᾿ οἱ γὰρ νοµοθέται τοὺς πολίτας ἐθίζοντες ποιοῦσιν ἀγαθούς, καὶ τὸ μὲν βούλημα παντὸς νοµοθέτου τοῦτ’ ἐστίν, ὅσοι δὲ μὴ εὖ αὐτὸ ποιοῦσιν ἁμαρτάνουσιν, καὶ διαφέρει τούτῳ πολιτεία πολιτείας ἀγαθὴ φαύλης. Ἔτι ἐκ τῶν αὐτῶν καὶ διὰ τῶν αὐτῶν καὶ γίνεται πᾶσα ἀρετὴ καὶ φθείρεται, ὁμοίως δὲ καὶ τέχνη: ἐκ γὰρ τοῦ κιθαρίζειν καὶ οἱ ἀγαθοὶ καὶ κακοὶ γίνονται κιθαρισταί. Ἀνάλογον δὲ καὶ οἰκοδόμοι καὶ οἱ λοιποὶ πάντες: ἐκ μὲν γὰρ τοῦ εὖ οἰκοδομεῖν ἀγαθοὶ οἰκοδόμοι ἔσονται, ἐκ δὲ τοῦ κακῶς κακοί. Εἰ γὰρ μὴ οὕτως εἶχεν, οὐδὲν ἂν ἔδει τοῦ διδάξοντος, ἀλλὰ πάντες ἂν ἐγίνοντο ἀγαθοὶ ἢ κακοί. Οὕτω δὴ καὶ ἐπί τῶν ἀρετῶν ἔχει: πράττοντες γὰρ τὰ ἐν τοῖς συναλλάγµασι τοῖς πρὸς τοὺς ἀνθρώπους γινόµεθα οἳ μὲν δίκαιοι οἳ δὲ ἄδικοι, πράττοντες δὲ τὰ ἐν τοῖς δεινοῖς καὶ ἐθιζόμενοι φοβεῖσθαι ἢ θαρρεῖν οἳ μὲν ἀνδρεῖοι οἳ δὲ δειλοί. Ὁμοίως δὲ καὶ τὰ περὶ τὰς ἐπιθυμίας ἔχει καὶ τὰς περὶ τὰς ὀργάς: οἳ μὲν γὰρ σώφρονες καὶ πρᾶοι γίνονται, οἳ δ’ ἀκόλαστοι καὶ ὀργίλοι, οἳ μὲν ἐκ τοῦ οὑτωσὶ ἐν αὐτοῖς ἀναστρέφεσθαι, οἳ δὲ ἐκ τοῦ οὑτωσί. Καὶ ἑνὶ δὴ λόγῳ ἐκ τῶν ὁμοίων ἐνεργειῶν αἱ ἕξεις γίνονται. Διὸ δεῖ τὰς ἐνεργείας ποιὰς ἀποδιδόναι: κατὰ γὰρ τὰς τούτων διαφορὰς ἀκολουθοῦσιν αἱ ἕξεις. Οὐ μικρὸν οὖν διαφἑρει τὸ οὕτως ἢ οὕτως εὐθὺς ἐκ νέων ἐθίζεσθαι, ἀλλὰ πάµπολυ, μᾶλλον δὲ τὸ πᾶν.

ΑΊ1.α. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό που αντιστοιχεί σε καθεµιά από τις παρακάτω περιόδους λόγου και δίπλα σε αυτόν τη λέξη «Σωστό», αν εἶναι σωστή, ή τη λέξη «Λάθος», αν είναι λανθασμένη, µε βάση

ΤΕΛΟΣ ΊΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

το αρχαίο κείµενο (µονάδες 3) και να τεκµηριώσετε κάθε απάντησή σας γράφοντας τις λέξεις/φράσεις του αρχαίου κειµένου που την επιβεβαιώνουν (µονάδες 34): 1. Ο νομοθέτης µε τους νόµους του επιτελεί παιδαγωγικό έργο στην πόλη. 2. Τα παραδείγματα του κιθαριστή και του οικοδόµου υποστηρίζουν το διδακτό της αρετής. 3. Ο εθισµός από τη νεανική ηλικία έχει µικρή σημασία. (μονάδες ϐ) β. Ί. «ὅσοι δὲ μὴ εὖ αὐτὸ ποιοῦσιν ἁμαρτάνουσιν»: Σε ποια φράση του αρχαίου κειµένου αναφέρεται η αντωνυμία «αυτο»; 2. «κατὰ γὰρ τὰς τούτων διαφορὰς ἀκολουθοῦσιν αἱ ἕξεις»: Σε ποια φράση του αρχαίου κειµένου αναφέρεται η αντωνυμία «τουτων»; (μονάδες 4)

ΒΊ. «Οὕτω δὴ ... οἳ δὲ ἐκ τοῦ οὑτωσί»: Σε ποια πεδία της ανθρώπινης ζωής εστιάζει ο Αριστοτέλης για να αναδείξει την κοινωνική διάσταση της αρετής; (μονάδες ϐ) Να εντοπίσετε δύο διαφορετικούς εκφραστικούς τρόπους µε τους οποίους Το επιτυγχάνει. (μονάδες 4)

Β2. ΠΑΡΑΛΛΗΛΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Στο παρακάτω κείµενο σχολιάζεται η άποψη του Ρουσό για τον ρόλο του νομοθέτη.

Όποιος τολμά να αναλάβει τη νοµοθεσία ενός λαού, πρέπει να αισθανθεί ικανός να αλλάξει, κατά το λεγόμενο, την ανθρώπινη φύση: να μεταμορφώσει κάθε άτομο, που από µόνο του είναι ένα αυτοτελές και απομονωμένο ον, σε µέρος ενός μεγαλύτερου όλου, από το οποίο τούτο το άτοµο, τρόπον τινά, θα αποκτά τη ζωή και την ύπαρξή του: να αλλοιώσει τη σύσταση του ανθρώπου για να την ενισχύσει: να αντικαταστήσει τη φυσική και ανεξάρτητη ύπαρξη, που όλοι έχουμε εκ φύσεως, µε µια ηθική ύπαρξη και μέρος ενός συνόλου.

ἸἩ.ὀ.. µβουδδθαᾶ (2004), Το Κοινωνικό Συμβόλαιο, (µτφρ. Βασιλική Γρηγοροπούλου, Αλφρέδος Σταινχάουζερ), Αθήνα: Πόλις ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

Να παρουσιάσετε την άποψη που διατυπώνεται για τον ρόλο του νοµοθέτη στο δοθέν παράλληλο κείµενο Και να εντοπίσετε ομοιότητες µε την άποψη του Αριστοτέλη στην πρώτη παράγραφο του αρχαίου κειµένου.

Β3. Να συμπληρώσετε τα κενά των παρακάτω προτάσεων µε ετυμολογικά συγγενείς σύνθετες λέξεις µε τον τύπο «συναλλάγμασιν»' 1. Τα δύο αδέλφια ήταν ίδια Κάῑ οοοοοονοονονεενον 2. Ο συνήγορος πέτυχε Την ................. Του κατηγορουμένου. Δὂ. Ην. Των. εποχών έχει διαταραχθεί λόγω της κλιματικής αλλαγής. 4. Με το ευρωπαϊκό πρόγραµµα ἐέγινε ................. μαθητών ανάμεσα στις δύο χώρες. δ. Οἱ συνομιλίες διακόπηκαν γιατί οἱ δύο χώρες ήταν

Βά. Να γράψετε στο τετράδιό σας δίπλα στον αριθµό της Στήλης Α Το γράµµα από τη Στήλη Β που αντιστοιχεί στην ορθή απάντηση: Στήλη Α Στήλη Β 1. Ο Αριστοτέλης κατά την πρώτη |α. πολλούς φίλους, λίγους περίοδο της παραμονής του στην | εχθρούς. Αθήνα είχε β. λίγους φίλους, πολλούς εχθρούς. 2. ΟὉ Αριστοτέλης έφυγε για δεύτερη φορά από την Αθήνα β. για να αναλάβει την αγωγή του Αλεξάνδρου. 3. Η συγγραφή των Ηθικών]α. στην πρώτη περίοδο της Νικομαχείων έγινε φιλοσοφικής δραστηριότητας του Αριστοτέλη. β. στην τρίῖπη περίοδο της φιλοσοφικής δραστηριότητας του Αριστοτέλη. 4. Κατά τον Ἡράκλεπο, η ευδαιμονία σχετίζεται µε β. τον χαρακτήρα του ανθρώπου. 5. Κατάτον Αριστοτέλη, το ἄλογον έρος ΤΙ υχής έχει σχέση µε β. τις ηθικές αρετές.

ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

Γ. ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Λυσίου, Ὑπὲρ τοῦ Ἐρατοσδένους φόνου, 9-13 (ΡΙαδἰοπίς ΟρθγΓα, θά. Οχίογά Οἰαδθίοα!Ι Τοχίς) Στο συγκεκριµένο απόσπασμα από το Ὑπὲρ τοῦ Ἐρατοσθένους φόνου ἀπολογία του Λυσία ο απατηµένος σύζυγος Εὐφίλητος περιγράφει στο δικαστήριο πώς η γυναίκα του είχε οργανώσει τα πράγματα, ώστε να απολαμβάνει νύχτες αμαρτωλές µε τον εραστή της κατά τη διάρκεια της λοχείας της. Ἐπειδὴ δὲ τὸ παιδίον ἐγένετο ἡμῖν, ἡ µήτηρ αὐτὸ ἐθήλαζεν: ἵνα δὲ μὴ, ὁπότε λοῦσθαι δέοι, κινδυνεύῃ κατὰ τῆς κλίμακος καταβαίνουσα, ἐγὼ μὲν ἄνω διητώµην, αἱ δὲ γυναῖκες κάτω. καὶ οὕτως ἤδη συνειθισµένον ἦν, ὥστε πολλάκις ἡ γυνὴ ἀπῄει κάτω καθευδήσουσα ὡς τὸ παιδίον, ἵνα τὸν τιτθὀνὶ αὐτῷ διδῷ καὶ μὴ βοᾷ. καὶ ταῦτα πολὺν χρόνον οὕτως ἐγίγνετο, καὶ ἐγὼ οὐδέποτε ὑπώπτευσα, ἀλλ’ οὕτως ἠλιθίως διεκείµην, ὥστε ὤμην τὴν ἑαυτοῦ γυναῖκα πασῶν σωφρονεστάτην εἶναι τῶν ἐν τῇ πόλει. Προϊόντος δὲ τοῦ χρόνου, ὦ ἄνδρες, ἧκον μὲν ἀπροσδοκήτως ἐξ ἀγροῦ, μετὰ δὲ τὸ δεῖπνον τὸ παιδίον ἑβόα καὶ ἐδυσκόλαινεν ὑπὸ τῆς θεραπαίνης ἐπίτηδες λυπούμενον, ἵνα ταῦτα ποιῇ: ὁ γὰρ ἄνθρωπος ἔνδον ἦν: ὕστερον δὲ ἅπαντα ἐπυθόμην. καὶ ἐγὼ τὴν γυναῖκα ἀπιέναι ἐκέλευον καὶ δοῦναι τῷ παιδίῳ τὸν τιτθόν, ἵνα παύσηται κλᾶον. ἡ δὲ τὸ μὲν πρῶτον οὐκ ἤθελεν, ὥς ἂν ἀσμένη µε ἑορακυῖα ἥκοντα διὰ χρόνου᾿ ἐπειδὴ δὲ ἐγὼ ὠργιζόμην καὶ ἐκέλευον αὐτὴν ἀπιέναι, «ἵνα σύ γε» ἔφη «πειρᾷς ἐνταῦθα τὴν παιδίσκην: καὶ πρότερον δὲ μεθύων εἷλκες αὐτήν». κἀγὼ μὲν ἐγέλων, ἐκείνη δὲ ἀναστᾶσα καὶ ἀπιοῦσα προστίθησι τὴν θύραν, προσποιουµένη παίζειν. 1 τὸν τιτθὸν: τον µαστό. ΓΊ. Να γράψετε στο τετράδιό σας τη μετάφραση του παρακάτω αποσπάσματος: «Ἐπειδὴ δὲ ... τῶν ἐν τῇ πόλει.».

Γ2. Πώς προσπαθεί η σύζυγος να καλύψει την απιστία της µετά την ξαφνική επιστροφή του άντρα της;

ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΑΡΧΗ ΒΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

Γδ.α. «πρῶτον»: να γράψετε τους ἄάλλους δύο βαθμούς του επιρρήµατος. (µονάδες 2) β. «κἀγὼ μὲν ἐγέλων .. τὴν θύραν»: να ξαναγράψετε το χωρίο μεταφέροντας τους κλιτούς τύπους στον πληθυντικό αριθµό. (µονάδες 8)

Γ4. α. Να χαρακτηρίσετε συντακτικά τους όρους που εμφανίζονται στο αδίδακτο κείµενο µε έντονα γράµµατα: ἡμῖν, καθευδήσουσα, ὡς τὸ παιδίον, αὐτῷ, κλᾶον, ἀσμένη, ἑορακυῖα. (μονάδες 7) β. «καὶ ἐγὼ τὴν γυναῖκα ἀπιέναι ἐκέλευον καὶ δοῦναι τῷ παιδίῳ τὸν τιτθόν»: Να μεταφέρετε τη φράση στον ευθύ λόγο. (μονάδες 3)

ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζοµένους)

1... Στο εξώφυλλο να γράψετε το εξεταζόµενο µάθηµα. Στο εσώφυλλο πάνω- πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά σας στοιχεία. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ημερομηνία και Το εξεταζόµενο µάθηµα. Να µην αντιγράψετε τα θέµατα στο τετράδιο και να µη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το ὀνομά σας.

2. . Να γράψετε το ονοµατεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αµέσως µόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέµατα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας, να παραδώσετε μαζί µε το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.

3. Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέµατα µόνο µε µπλε ή µόνο µε μαύρο στυλό µε μελάνι που δεν σβήνει.

4. Κάθε απάντηση τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.

Β. Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες µετά τη διανοµή των φωτοαντιγράφων.

6. Χρόνος δυνατής αποχώρησης: 17.00

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ. ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ ΤΕΛΟΣ ΒΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ