Βιολογία Επαναληπτικές 2022: Θέματα & Λύσεις

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ

ΣΑΒΒΑΤΟ 10 ΣΕΠΤΕΝΙΒΡΙΟΥ 2027

ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (Β) ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας Τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις ΑΊ έως ΑΒ και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη φράση, η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση. Α1. Χωρίς οξυγόνο μπορούν να αναπτυχθούν οι μικροοργανισμοί α. β Ιπ5ῖΡρίά υπ και μύκητες που χρησιμοποιούνται στην αρτοβιομηχανία. β. Μ γεππαΡῖβγίΗ και μύκητες που χρησιμοποιούνται στην αρτοβιομηχανία. γ. Ε Ιπ5ΙΡρίά υπ καὶ ἠ γρππαΡΙβγΙ. δ. Μ γεπδαγίβρΙηπ καὶ ΕσρηπβργίσΗπ ία σα.

Α2. Η αΊ-αντιθρυψίνη προκύπτει από τη μετάφραση α. πρόδρομµου π ΝΑ του κυτταροπλάσµατος κυττάρου του παγκρέατος. β. ώριμου π ΝΑ κυττάρου του ήπατος. γ. ώριμου π [ΝΑ κυττάρου του παγκρέατος. δ. πρόδρομου ΙΠΕΚΝΑ του κυτταροπλάσµατος κυττάρου του ήπατος.

ΑΔ. Για την ἐκφραση του γονιδίου Α στον άνθρωπο, απαιτείται ένας συνδυασμός μεταγραφικών παραγόντων, που βρίσκεται σε όλα τα κύτταρα. Το γονίδιο Α µπορεί να κωδικοποιεί α. την προϊνσουλίνη. β. κάποιο αντίσωμα. γ. την ΝΑ πολυμεράση. δ. την αλυσίδα β της αιμοσφαιρίνης.

Α4. Το πρόβατο ΤγραΝῖγ δημιουργήθηκε α. µε τη χρήση πλασμιδίου ΤΙ. β. µε µικροέγχυση. γ. µε μετασχηματισμό. δ. µε τη χρήση αδενοῖού.

Αδ. Δύο γονείς φορείς ενός θνησιγόνου γονιδίου αποκτούν απόγονο. Η πιθανότητα ο απόγονος αυτός να εἶναι φορέας του θνησιγόνου γονιδίου είναι α. ΙΑ. β. Ι'“ᾱ- γ- 3. δ. 2/ἃ.

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 6ΣΕΛΙΔΕΣ

ΘΕΜΑ Β ΒΊ. Να αντιστοιχίσετε τα γεγονότα που περιγράφονται στη Στήλη Ι του παρακάτω πίνακα µε τις φάσεις της μείωσης που αναφέρονται στη Στήλη Π. Μία επιλογή από τη Στήλη ΙΙ περισσεύει. Στήλη! Στήλη ΙΙ 1. Σύναψη των οµόλογων χρωμοσωμάτων Α. Μετάφαση 1ΙΙ Σ. Τοποθέτηση των χρωμοσωμάτων στο ᾽ , µ , Λ Β. Πρόφαση | ισημερινό επίπεδο, σε τυχαία σειρά ἃ. Ανεξάρτητος συνδυασμός χρωμοσωμάτων Γ. .Μετάφαση 4, Σπάσιµο του κεντροµεριδίου και μετακίνηση , κάθε αδελφής χρωματίδας στον αντίθετο πόλο Δ. Ανάφαση η. Σχηματισμός δύο απλοειδών πυρήνων, στους οποίους τα χρωμοσώματα αποτελούνται από Ε. Τελόφαση ΙΙ δύο αδελφές χρωματίδες Β. Μετακίνηση κάθε οµόλογου χρωμοσώματος . , ή ΣΤ. Ανάφαση προς τον αντίθετο πόλο Ἱ. Σχηματισμός δύο απλοειδών πυρήνων µε τη μισή ποσότητα γενετικού υλικού από το αρχικό | Ζ. Πρόφαση ΙΙ κύτταρο Η. Τελόφαση |

Β2. Να ορίσετε τις παρακάτω έννοιες: ᾳ) πυρηνίσκος. β) δευτεροταγής δοµή πρωτεΐνης. γ) πρωτοογκογονίδιο.

Β3. Να αναφέρετε τις χρήσεις των ιών στη βιοτεχνολογία.

Β4. Στο Σχήµα Ί απεικονίζεται ένα χρωμόσωμα και η θέση Ἀ δύο γονιδίων (Α και Β) σε αυτό. Β Να αναφέρετε δύο τρόπους µε τους οποίους μπορούν να διαχωριστούν αυτά τα γονίδια (μονάδες 4), καθώς και σε ποιες φάσεις του κυτταρικού κύκλου µπορεί να γίνει Ο διαχωρισμός. (μονάδες 7)

Σχήµα Ί ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 6ΣΕΛΙΔΕΣ

ΑΡΧΗ 3ἂΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

ΘΕΜΑΓ Στο Σχήµα 32 δίνεται τμήμα Π Νἠ που περιέχει ένα ασυνεχές γονίδιο το οποίο κωδικοποιεί ένα πεπτίδιο. μ 12 } μὖ }᾽ Β΄“ΘΑ ΤΑΤΑΑ ΟΤΓΤΑΤΕΟΟΕΟΟΛΤ ΑΛΟΟςΟΤΕΑ ΟΔΘΕΟΤΠΓ ΤΤΕΟΑς-3’ 3΄-Ο ΠΕ ΑΤΑΤΠΤ ΩΟΔΑΤΑΟΘΘΟΘΕΤΑ ΤΤΕΘΕΘΑςΠΓ ΩΟΤΟΟΘΑΑ ΑΔΛΟΠΤΕ-δ΄’ Σχήµα 2 Ανάμεσα στα σηµεία Ί και 2 βρίσκεται ο υποκινητής του γονιδίου, ενώ ανάμεσα στα σηµεία ὃ και 4 βρίσκεται το εσώνιο. ΓΊ. Να γράψετε την αλληλουχία του πΚΑ ΝΑ που προκύπτει από αυτό το γονίδιο και μεταφράζεται σε αμινοξέα. Μονάδα Γ2. Στο συγκεκριµένο τµήµα ΝΑ ενός ατόµου έγινε θραύση στα σηµεία Ί και 2 µε αποτέλεσµα να αποκοπεί η αλληλουχία του υποκινητή. Στη συνέχεια, τα σηµεία Ί και 2 ενώνονται μεταξύ τους και η αλληλουχία του υποκινητή ενσωματώνεται στη θέση δ. Ποιες συνέπειες θα έχει η µετατόπιση της αλληλουχίας του υποκινητή στην έκφραση του τµήµατος ἢπ ΝΑ του Σχήµατος 2: Μονάδες ἃ Γᾶ. Να γράψετε δύο αλληλουχίες μήκους 8 βάσεων, οι οποίες να μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως ανιχνευτές, έτσι ώστε: ᾳ) η πρώτη αλληλουχία να ανιχνεύει Το γονίδιο του Σχήματος 2 σε γονιδιωµατική βιβλιοθήκη, αλλά όχι σε εῦ ΝΑΛ βιβλιοθήκη. (µονάδες 4) β) η δεύτερη αλληλουχία να ανιχνεύει το γονίδιο του Σχήματος } σε εἢ ΝΑ βιβλιοθήκη, αλλά όχι σε γονιδιωµατική βιβλιοθήκη. (μονάδες ϐ) Μονάδες Β Γ4. Σε κάποιο εἶδος φυτού, τα άνθη μπορούν να εμφανίζουν τα ακόλουθα χρώματα: κίτρινο, ροζ, κόκκινο, λευκό. Ένα φυτό µε κόκκινα άνθη διασταυρώθηκε µε ένα φυτό µε λευκά άνθη και προέκυψαν απόγονοι µε τα εξής χρώματα: -. 192 απόγονοι µε ροζ άνθη -. 18ᾶ απόγονοι µε κόκκινα άνθη -. 2πΙ απόγονοι µε λευκά άνθη και -. 2η8 απόγονοι µε κίτρινα άνθη. ᾳ) Πώς κληρονοµείτα το χαρακτηριστικό. «χρώμα ανθέων» σ0σΤΟ συγκεκριµένο εἶδος φυτού: (μονάδες 4) β) Ποιοι! είναι οι πιθανοί απόγονοι από τη διασταύρωση ενός φυτού µε κόκκινα άνθη µε ένα φυτό µε ροζ άνθη: (μονάδες ϐ) Δεν απαιτείται η διατύπωση των νόµων του Μ επήα!. Μονάδες [ἢῇ ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΑΠΟ 6ΣΕΛΙΔΕΣ

ΘΕΜΑ Δ Στο Σχήμα ἃ απεικονίζεται το συνεχές ευκαρυωτικό γονίδιο α µε Τον υποκινητή του (Υ). Το γονίδιο πρόκειται να κλωνοποιηθεί σε βακτήρια, για την παραγωγή πεπτιδίου για φαρμακευτική χρήση. Ἵ [ Ε -η ΕΛ ι 3500. ΤΙ’ 1.000 ζ.Ρ. Σχήµα ἃὃ Με Ν, Ε (Θέσεις ΕΙ και Ε:) και Κ επισημαίνονται οι θέσεις αναγνώρισης για τρεις διαφορετικές περιοριστικές ενδονουκλεάσες. Για την κλωνοποίηση του γονιδίου χρησιμοποιείται το πλασμµίδιο β, το οποίο φέρει το γονίδιο ανθεκτικότητας για Το αντιβιοτικό τετρακυκλίνη Τ και το γονίδιο ἰ που είναι υπεύθυνο για την παραγωγή µιας γαλάζιας χρωστικής. πλασμίδιο β Στο Σχήµα ή απεικονίζονται τα γονίδια Ν. Τ και | µε τους υποκινητές τους, καθώς και οι Η θέσεις αναγνώρισης γιἷα τις περιοριστικές Ε (γ] ενδονουκλεάσες Ν, Ε και Κ στο πλασμίδιο. ς 9ζμ » Σχήµα ή Για την κλωνοποίηση του γονιδίου α χρησιμοποιείται η περιοριστική ενδονουκλεάση Ε. ΔΊ. Να εξηγήσετε γιατί δε χρησιμοποιήθηκε η περιοριστική ενδονουκλεάση Ν για την κλωνοποίηση του γονιδίου α.

Τα τµήµατα του γονιδίου α και των πλασμιδίων που προέκυψαν µετά την επίδραση της περιοριστικής ενδονουκλεάσης Ε αναμιγνύονται και προστίθεται ἢ ΝΑ δεσµάση. Στη συνέχεια το σύνολο των πλασμιδίων χρησιµοποιείται για ΤΟ μετασχηματισμό βακτηρίων, ευαίσθητων στην τετρακυκλίνη. Τα βακτήρια καλλιεργούνται σε θρεπτικό υλικό µε το αντιβιοτικό τετρακυκλίνη και παρατηρείται η ανάπτυξη γαλάζιων και λευκών αποικιών (Σχήµα ἃ). ΤΕΛΟΣ ΔΗΣ ΑΠΟ 6ΣΕΛΙΔΕΣ

ΑΡΧΗ ΒΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

Ο (: ναλάζιες αποικίες ῷ '' {ῷ (0: λευκές αποικίες Θ Ω ῷ 3 θρεπτικό υλικό µε Ο τετρακυκλίνη Σχήµα ὢἃ Δ2. Να αιτιολογήσετε γιατί επιλέγονται οι λευκές αποικίες για την παραγωγή του πεπτιδίου. Μονάδες Ώ ΔΗδ. Στο γονίδιο α οι σχετικές αποστάσεις μεταξύ των θέσεων αναγνώρισης των περιοριστικών ενδονουκλεασών Ε και ἃ (Σχήµα ἃ) είναι: ΕΙ -Ν : 1.000 ζ.β. Κ -- Ε: : 5.500 ζ.β. ενώ στο πλασμίδιο β, οι θέσεις αναγνώρισης των Ε και Κ απέχουν 500 ζ.β. (Σχήµα 4). Από τα βακτήρια των λευκών αποικιών 1, 2, 3, 4 αποµονώνονται πλασμίδια, στα οποία επιδρούμε µε την περιοριστική ενδονουκλεάση Γι. ΤατµήματαΡῦϊΝΑ που προκύπτουν παρουσιάζονται στον Πίνακα Ί. Πλασμίδια/Αποικίε Τµήµατα ΠΝΛ Ι 1.500 ζ.β. και 18.500 ζ.β. 2 4.000 ζ.β. και Ί6.000 ζ.β. ὧ 4.000 ζ.β. και 16.000 ζ.β. 4 1.500 ζ.β. και 18.500 ζ.β. Πίνακας Ί

ᾳ) Ποιο εἶναι το μήκος του πλασμιδίου β; (μονάδες 2) Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας. (μονάδες 2)

β) Να αιτιολογήσετε ποια ἤ ποιες από τις αποικίες Ί, 2, ὃ, 4 μπορείί(μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την παραγωγή του πεπτιδίου. (μονάδες Β)

γ) Το πεπτίδιο που παράγεται από τα βακτήρια που επιλέξατε στο ερώτημα Δὂ9-Ρ βρέθηκε ότι δεν εἶναι βιολογικά λειτουργικό. Να δώσετε µια πιθανή εξήγηση. (µονάδες ϐ)

Να µη ληφθεί υπόψιν η περίπτωση μετάλλαξης. Μονάδες Ι 3 ΤΕΛΟΣ 5ΗΣ ΑΠΟ 6ΣΕΛΙΔΕΣ

ΑΡΧΗ ΘΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζοµένους)

Ἰ.. Στο εξώφυλλο του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόµενο µάθηµα. Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά στοιχεία μαθητή. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ηµεροµηνία και το εξεταζόµενο µάθηµα. Να µην αντιγράψετε τα θέµατα στο τετράδιο και να µη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.

Σ.. Να γράψετε το ονοµατεπώνυμό σας στο πάνω µέρος των φωτοαντιγράφων αµέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέµατα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε µαζί µε το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.

ᾱ... Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέµατα µόνο µε µπλε ή µόνο µε μαύρο στυλό µε μελάνι που δεν σβήνει.

4... Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.

Ἠ. Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες µετά τη διανοµή των φωτοαντιγράφων.

Β. Χρόνος δυνατής αποχώρησης; 17:ΗΠ.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ Κ ΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ ΤΕΛΟΣ 6ΗΣ ΑΠΟ 6ΣΕΛΙΔΕΣ