Βιολογία Επαναληπτικές 2025: Θέματα & Λύσεις

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ

ΤΕΤΑΡΤΗ 10 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2025

ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑΑ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις ΑΊ έως Α5 και δίπλα Το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση. ΑΊ. Τα κύτταρα που προκύπτουν από τη µείωση || α. έχουν μία χρωματίδα από κάθε χρωμόσωμα. β. έχουν μία χρωματίδα από κάθε ζεύγος οµόλογων χρωμοσωμάτων. γ.- έχουν ένα χρωμόσωμα από κάθε ζεύγος οµόλογων χρωμοσωμάτων. δ. είναι διπλοειδή.

Α2. Βασική µονάδα οργάνωσης της χρωματίνης και λειτουργική µονάδα της γενετικής πληροφορίας αποτελούν, αντίστοιχα, α. Το νουκλεόσωμα και το χρωμόσωμα. β. Το νουκλεόσωμα και Το γονίδιο. γ- ΤΟ γονίδιο και το νουκλεόσωμα. δ. ΤΟ γονίδιο και το χρωμόσωμα.

ΑΔ. Ο υποκινητής είναι α. Το τµήµα του γονιδίου που µεταγράφεται πρώτο από την ΗΕΝΑ- πολυμεράση. β. ΤΟ Κωδικόνιο έναρξης ΑΟ. γ... η θέση έναρξης της αντιγραφής. δ. η αλληλουχία στην οποία προσδένετα η ΠΝΑ-πολυμεράση προκειµένου να ξεκινήσει τη μεταγραφή.

Α4. Η οῦΝΑ αλυσίδα που προκύπτει από την αντίστροφη μµεταγραφάση υβριδοποιείται µε α. τµήµατα της κωδικής αλυσίδας του ασυνεχούς γονιδίου. β. τµήµατα της µη κωδικής αλυσίδας του ασυνεχούς γονιδίου. γ.- τµήµατα του ώριμου ΙΠΙΕΝΑ. δ. ολόκληρο το πρόδροµο ΙΠΗΝΑ.

Αδ. Για τη θεραπεία του εµμφυσήματος χρησιµοποιείται η φαρμακευτική πρωτεΐνη α. παράγοντας ΥΊΙΙ. β. αυξητική ορµόνη. γ. α:-αντιθρυψίνη. δ. ινσουλίνη.

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΘΕΜΑ Β ΒΊ. Να αντιστοιχίσετε κάθε όρο της Στήλης Ι του παρακάτω πίνακα µε έναν από τους όρους της Στήλης ΙΙ. Ένας όρος της Στήλης ΙΙ περισσεύει. Στήλη Α.. Πυρηνίσκος 1. Ωρίμανση πρόδροµου ΠΠΚΕΝΑ Β. Περιφερικός δακτύλιος | 2. Πρωτεϊνοσύνθεση Γ. . Μικρά ριβονουκλεοπρωτεϊνικά | 3. Οξειδωτική φωσφορυλίωση σωματίδια Δ. Μιτοχόνδρια 4. Φωτοσύνθεση Ε. Ριβοσώματα Β. Ινίδια ακτίνης ΣΤ. Χλωροπλάστες 6. Σχηματισμός ατράκτου Ζ. Κεντροσωμάτιο Ἰ. Τροποποίηση πολυπεπτιδικής αλυσίδας 8. Σύνθεση ΓΗΝΑ

Β2. Ποια είναι η δοµή (µονάδες 3) και η λειτουργία (μονάδες 2) της ανθρώπινης ινσουλίνης;

Β3. Να περιγράψετε τη διαδικασία παραγωγής διαγονιδιακών φυτών.

Β4. Στην Εικόνα Ί απεικονίζεται η καμπύλη ανάπτυξης µιας κλειστής βακτηριακής καλλιέργειας µε δύο πηγές άνθρακα. Τη χρονική στιγµή Ι2 εξαντλείται η πρώτη πηγή άνθρακα και τη χρονική στιγµή ἱο αρχίζει να αξιοποιείται η δεύτερη πηγή άνθρακα. 2 στ Ξ ε «3 ' ' (0) 9) ' ' ζ Ξ. 5 γ ὃ ᾽ : ο Ὁ ,)υσ. : Ω- 6- . " ᾽ Ὁ -. ᾽ ᾽ ..ἛἝ : 25 .'' -Ι. " . ᾽ ᾽ ον ς ῇ Εικόνα Ί ᾳ) Να ονοµάσετε τις φάσεις ανάπτυξης β, στ και ζ της καλλιέργειας. (μονάδες 3) β) Να εξηγήσετε τους λόγους για τους οποίους ο πληθυσμός των μικροοργανισμών παραμένει σχεδόν σταθερός κατά το χρονικό διάστηµα ἐρ-ῖς. (μονάδες 2) ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 6ΣΕΛΙΔΕΣ

γ) Στην πιο πάνω καλλιέργεια παράγεται αντιβιοτικό που εκκρίνεται στο υγρό της καλλιέργειας. Ποιες διαδικασίες πρέπει να ακολουθηθούν για την παραλαβή του αντιβιοτικού; (μονάδες 53)

ΘΕΜΑΓ Για τη μοριακή διάγνωση πιθανών αιµοσφαιρινοπαθειών σε ενήλικα άτομα χρησιμοποιούνται τρεις ανιχνευτές, οι Α, Β και Γ. Ο ανιχνευτής Α υβριδοτποιεί το φυσιολογικό αλληλόμορφο γονίδιο της α αλυσίδας των αιµοσφαιρινών, Ο ανιχνευτής Β το φυσιολογικό αλληλόμορφο γονίδιο της β αλυσίδας της αιμοσφαιρίνης ΗΡΑ και ο ανιχνευτής Γ το µεταλλαγμένο αλληλόµορφο γονίδιο που εἴναι υπεύθυνο για τη δρεπανοκυτταρική αναιμία. Στον παρακάτω πίνακα δίνεται ο αριθµός των υβριδοποιήσεων κάθε ανιχνευτή στο αποδιαταγµένο πυρηνικό ΒΡΝΑ που απομονώθηκε από µεταφασικά κύτταρα τριών ατόμων: 'ὺΈΈ'΄ |. Αριθμός υβριδοποιήσεων ανιχνευτή ανάκύτταρο ΑΤΟΜΑ Μαία.... '' 0.4 4ἡᾱ 0 Κώσας'|.δ|Ι2ἕ2 0 θανάσης....ὸ')]' ἃὃ)Ἱ.ὁἲ ἓΈ ΛΑ ΓΊ. α) Να εξηγήσετε τα αποτελέσµατα του πίνακα, αναφέροντας για κάθε άτοµο αν πάσχει ή αν εἶναι φορέας κάποιας αιµοσφαιρινοπάθειας. (μονάδες ϐ) β) Να εξηγήσετε γιατί δεν µπορεί να χρησιµοποιηθεί ἑνας ανιχνευτής µε συγκεκριμένη αλληλουχία βάσεων που να εξασφαλίζει σε κάθε περίπτωση τη διάγνωση της β-θαλασσαιμίας στον πληθυσμό. (μονάδες 35)

Στο γενεαλογικό δέντρο της Εικόνας 2 απεικονίζεται ο τρόπος κληρονόµησης µιας µονογονιδιακής ασθένειας. Ί 2 | “Τ5 Ί 2 3 4 ον -' ! Ί 2 3 4 | Εικόνα 2 ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΑΠΟ 6ΣΕΛΙΔΕΣ

ΑΡΧΗ ΔΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

Γνωρίζουμε πως, αν το μµεταλλαγμένο γονίδιο που είναι υπεύθυνο για την ασθένεια υπάρχει στον γονότυπο ενός ατόµου, τότε εκφράζεται στον φαινότυπό Του και το άτοµο πάσχει. Γ2. Να διερευνήσετε τον/τους πιθανό/πιθανούς τύπο/τύπους κληρονομικότητας της συγκεκριμένης ασθένειας. Δεν απαιτείται η διατύπωση των νόμων του ΜθηαθΙ.

Δίνεται η παρακάτω αλληλουχία: 5΄-«. ΕΔΤΤΑΟΛΟΑΛΑΤΤΟΤΤΟΤΑΟΞΕΟΟΑΛΤΟΟΤΩΤΑΑΛΤΟ -« 3΄ 3΄- ΟΠπΤΔΑΑΤΟΤΟΤΤΑΑΔΟΑΑΛΟΑΤΕΟΞΕΕΤΑΟΟΑΛΟΑΛΤΤΑΕ - Β΄ Εικόνα 3 ΓΔ3. Θέλουμε να πολλαπλασιάσουµε την αλληλουχία της Εικόνας 3 µε ΡΟΚ. Ποιος είναι ο ελάχιστος αριθµός διαφορετικών μµονόκλωνων τµημµάτων ΌΡΝΑ μήκους επτά (7) βάσεων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως πρωταρχικά τµήµατα για την αντίδραση; Να γράψετε την αλληλουχία των τµηµάτων αυτών.

Σε ἑνα αντίγραφο της αλληλουχίας της Εικόνας 3 επιδρούμε µε δύο περιοριστικές ενδονουκλεάσες. Η μία είναι η ΕοοΝΚ!, ενώ η δεύτερη αναγνωρίζει την παρακάτω αλληλουχία: 8΄- ΟΟΔΤΩΕ - 3΄ 3΄- ΕΩΤΑΟΟ - 5΄ και την κόβει μεταξύ των δύο Ο. Γ4. α) Να γράψετε τα τμήματα που θα προκύψουν από την ταυτόχρονη δράση των. παραπάνω περιοριστικών ενδονουκλεασών στο αντίγραφο RNA της Εικόνας ὃ. (μονάδες 3) β) Στα τµήµατα που προέκυψαν από τη δράση των παραπάνω περιοριστικών ενδονουκλεασών, προσθέτουμε Ττο ἐνζυμο RNA πολυμεράση και περίσσεια νουκλεοτιδίων. Να γράψετε τα τελικά μόρια που θα προκύψουν µετά τη δράση της ΝΑ πολυμεράσης. (μονάδες 3)

ΘΕΜΑ Δ Στην Εικόνα 4 απεικονίζεται η αμινοξική αλληλουχία ενός βιολογικά ενεργού ενζύμου που προκύπτει µετά την απομάκρυνση του πρώτου αµινοξέος από το αµινικό του άκρο. | Χ---(νο)--(νᾗ (ω--( --υ Εικόνα 4 ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ Θ6ΣΕΛΙΔΕΣ

Δίνεται ότι το πεπτίδιο αυτό έχει προκύψει από την έκφραση ενός συνεχούς γονιδίου και ότι τα αμινοξέα ογ5-ρηθ-ογδ είναι απαραίτητα για τη διαµόρφωση του ενεργού κέντρου του ενζύμου. Στην Εικόνα 5 απεικονίζονται οι κωδικές αλυσίδες τεσσάρων αλληλόμορφων γονιδίων που κωδικοποιούν το ένζυμο της Εικόνας 4: Ἂπ 85΄-. ΑΔΕΕΑΤΟΑΑΑΛΤΕΕΤΟΤΤΤΤΤΕΑΤΘΕΘΑΤΟΤΟΑΑΑΑΑ Μο 3΄ Ἀρ 8΄- ΑΔΕΞΕΑΤΟΑΑΑΤΕΕΤΟΕΤΤΤΤΤΟΟΤΕΕΑΤΟΤΟΑΑΑΑΑ ΆΗοη«ηου 3΄ Α 5΄-«. ΑΔΕΘΑΤΟΑΑΑΤΕΕΤΤΓΤΤΟΟΤΩΕΑΤΟΤΟΑΑΑΑΆΑ ΆΘο 3΄ Ἄς Β8΄-. ΑΔΕΕΑΤΟΑΟΑΤΕΕΤΟΤΤΤΤΤΕΟΤΘΘΑΤΟΤΩΟΑΑΑΑΑ Άαο 3΄ Εικόνα 5 ΔΊ. Να προσδιορίσετε ποιο από τα τέσσερα αλληλόμορφα γονίδια της Εικόνας 5 αντιστοιχεί στο φυσιολογικό πεπτίδιο της Εικόνας 4.

Δ2. Να εντοπίσετε το είδος της μετάλλαξης για τα υπόλοιπα τρία αλληλόμορφα (μονάδες 35) και να αναφέρετε τις συνέπειες στο γονιδιακό προῖόν σε κάθε περίπτωση (µονάδες ϐ). Δίνεται ότι τα αμινοξέα Ιγα και αἂγ έχουν παρόμοιες ιδιότητες κατά τη διαµόρφωση του πεπτιδίου στον χώρο.

Δ3. Να προσδιορίσετε τα άκρα Χ και Υ του πεπτιδίου της Εικόνας 4.

Δ4. Ποια εἶναι η πιθανότητα να προκύψει απόγονος που να πάσχει από ασθένεια που σχετίζεται µε την έλλειψη ενεργότητας του ενζύμου από τη διασταύρωση δύο ατόμων α) µε γονότυπους Α.Α. και Α.Α και β) µε γονότυπους Α.Α και ΑαΑ. Να αιτιολογήσετε τις απαντήσεις σας. Δεν απαιτείται η διατύπωση Των νόμων του Μθησθ!.

Ο γενετικός κώδικας παρατίθεται στη σελίδα 6. ΤΕΛΟΣ 5ΗΣ ΑΠΟ 6ΣΕΛΙΔΕΣ

ΑΡΧΗ ΘΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

-Ἴ-:--Ἴ.Ἓ.- βὸΈΈ[ῶΑΛΑϱὺὓὺ]Α ϱ] 8 ΙΙ ΙΙ ΙΙ . Ῥραννολα- υου] - Τυροσίνη να) κυστεΐνη ανίνη (να) (εγα) υυσς (ρε) υοο] Σερίνη υαλο υσς υυΑ πυκνή μον ο ' “ΟΑΑΊ υΘΑ '. “Μήξη υυο] 6 υοο! υΑα] ΝΑ υος πο ουυ] οου] Η. ιστιδίνη οου] (πι9) | υ ε ου] Λευκίνη οοο]ι Προλίνη ΟΑς --- Αργινίνη ε ουν ευ) σον (ρτο) -ἱ λουταμίνη σαν α:8) ὂ Θ Ξ ευοι εοο] ολα] Επ οοοι Ξ [-} ΕΙ | αν Ξ Εε αυοῖν Ισολευκίνη ΑΟυ Ί ΑΑ Ασπαραγίνη Αου Σερίνη Ξ ἓ Ἠ | (16) αοο] Θρεονίνη ΑΑς (α5η) λες (σετ) αυαή Ῥ ν) Μεθειονίνη "τὸ ΑΑΑ ΑΘΕΑ ΑΘ. “(ποὺ αοοι ἴν9 ην έναρξη ΑΑΕ ΑΘΟΕ ουυ] οου] η Ασπαρικὸ Ου] οξύ (α5ρ) | ουσ] βαλίνη οσο] Αλανίνη οΑΟ . Γλυκίνη ουη νο) δοη ία) Μ. γλουταμινικό 5οἉ εν ουο] οσοι ολο] "δε οοο] ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζοµένους)

Ί. Στο εξώφυλλο του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόµενο µάθηµα. Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά στοιχεία μαθητή. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ηµεροµηνία και ΤΟ εξεταζόµενο µάθηµα. Να µην αντιγράψετε τα θέµατα στο τετράδιο και να µη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το ὀνομά σας.

2. Να γράψετε το ονοµατεπώνυμό σας στο πάνω µέρος των φωτοαντιγράφων αµέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέµατα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε µαζί µε το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.

3. Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέµατα µόνο µε µπλε ή µόνο µε μαύρο στυλό µε μελάνι που δεν σβήνει.

4... Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκµηριωμένη είναι αποδεκτή.

Β. Διάρκεια εξέτασης: τρεις (93) ώρες µετά τη διανοµή των φωτοαντιγράφων.

6. Χρόνος δυνατής αποχώρησης: 17:00.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ ΤΕΛΟΣ 6ΗΣ ΑΠΟ 6ΣΕΛΙΔΕΣ