Βιολογία Επαναληπτικές 2023: Θέματα & Λύσεις

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ

ΣΑΒΒΑΤΟ 9 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2023

ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑΑ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις ΑΊ έως Αδ και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση. ΑΊ1. Κατά την καλλιέργεια ενός αυτότροφου μµικροοργανισμού δεν εἶναι απαραίτητη η παρουσία στο θρεπτικό υλικό α. μεταλλικών ιόντων. β. νερού. γ. νιτρικών ή αμμωνιακών ιόντων. δ. γλυκόζης ή άλλου υδατάνθρακα.

Α2. Σε ἑνα ανασυνδυασµένο πλασμίδιο, για την κατασκευή του οποίου χρησιμοποιήθηκε µόνο η Εοοβ!, η αλληλουχία της ΕοοΚ!Ι υπάρχει α. καμία φορά. β. μία φορά. γ. δύο φορές. δ. τέσσερις φορές.

Α3. Σύνδεση ριβονουκλεοτιδίου µε δεσοξυριβονουκλεοτίδιο µε οµοιοπολικό δεσµό παρατηρείται κατά α. τη μεταγραφή. β. την αντιγραφή. γ. τη μετάφραση. δ. την ωρίμανση.

Α4. Από τα παρακάτω θηλυκά άτοµα, περισσότερο πυρηνικό ΝΑ παρατηρείται στο άτομο που πάσχει από α. σύνδρομο Όοννη. β. τρισωμία 13. γ. σύνδρομο Τυτγηποτ. δ. σύνδρομο «φωνή της γάτας».

Αδ. Το αντικωδικόνιο είναι µια ειδική τριπλέτα νουκλεοτιδίων του α. ΠΠΕΝΑ. β... ΙΕΝΑ. γ. ΓΕΝΑ. δ. ΒΠΕΝΑ.

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΘΕΜΑ Β ΒΊ. Να αντιστοιχίσετε τα στοιχεία της Στήλης Ι του παρακάτω πίνακα µε τα στοιχεία της Στήλης ΙΙ. Στήλη! Στήλη ΙΙ Α..Ινίδιο χρωματίνης 1. Μόνο αμινοξέα 2..᾿Μόνο νουκλεοτίδια Γ.. Ῥιβόσωμα 3. Νουκλεοτίδια και αμινοξέα Δ. ΙΕΝΑ Ε. ΑΡΑ ΣΤ. ΕΝΑ-πολυμεράση Ζ. Πριμόσωμα

Β2. Κατά κανόνα υπάρχει ένας πυρήνας σε κάθε µεσοφασικό ευκαρυωτικό κύτταρο. Ὑπάρχουν ὠστόσο και εξαιρέσεις στον κανόνα αυτό. Να αναφέρετε τρεις από αυτές.

Β3. Να αναφέρετε ποιοι μηχανισμοί που συμβαίνουν φυσιολογικά κατά τη μείωση εξασφαλίζουν τη γενετική ποικιλομορφία που χαρακτηρίζει τους αμφιγονικά αναπαραγόµενους οργανισμούς (μονάδες 2). Να εξηγήσετε γιατί η γενετική ποικιλομορφία έχει µεγάλη σημασία για την εξέλιξη (μονάδες 4).

Β4. Στο σχήμα Ί απεικονίζεται κύτταρο διπλοειδούς οργανισµού σε κάποια φάση της διαίρεσής του. Να απαντήσετε στις ερωτήσεις: α) Ποιο εἶδος «κυτταρικής διαίρεσης υφίσταται το κύτταρο; (μονάδα 1) β) Σε ποια φάση αυτής της κυτταρικής διαίρεσης βρίσκεται; (μονάδα 1) γ) Πόσα χρωμοσώματα και πόσα μόρια ΌΡΝΑ συναντάμε: } στον καρυότυπο του οργανισμού στον οποίο ανήκει το κύτταρο αυτό; (μονάδες 2) Ἠ Π!) στον γαµέτη του οργανισµού στον Σχήµα Ί οποίο ανήκει το κύτταρο αυτό; (μονάδες 2)

ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΘΕΜΑΓ Στο Σχήµα 2 δίνεται τμήμα DNA στο οποίο περιλαμβάνονται δύο γονίδια, τα Γή και Γ2 καθώς και µια θέση έναρξης αντιγραφής (Θ-Ε-Α).

ΓΙ ᾽ ᾽ Γ2 Γ-πΘὡὣ-ΘβᾶώΏπππρλὼυ 8΄“ΕΤΤΟΑΛΑΛΟΟςΤΕΟΘΟΛΤΟς'ΔΑΤΤΑΙΟΟΕΑΤΟΕΑΑΛΟΛΑΛΑΛΤΑΛΟΟς-3΄ 3΄ “ΟΑΑΕΤΤΤΟΕΕΛΟΕΟΕΤΑΕ6ΙΤΤΑΛΑΤ᾿ΕΕΘΕΤΑΟΟΤΤΩΤΤΤΤΤΑΤΤΩΕΕΕ-5’ Α Ξ] Τ Δ Σχήµα 2 Το ένα από τα δύο γονίδια κωδικοποιεί µικρό πεπτίδιο, ενώ το άλλο γονίδιο

κωδικοποιεί το [ΕΝΑ που μεταφέρει το αμινοξύ τρυπτοφάνη. ΓΊ. Ποιο από τα δύο γονίδια κωδικοποιεί το πεπτίδιο και ποιο το ΙΕΝΑ της τρυπτοφάνης; (μονάδες 2) Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας. (μονάδες 4)

Γ2. Σε ποια θέση (Α ή Β) βρίσκεται ο υποκινητής του γονιδίου Ί και σε ποια θέση (Γ ή Δ) ο υποκινητής του γονιδίου 2; (μονάδες 2) Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας. (μονάδες 2)

Γ3. Να εξηγήσετε µε ποιο τρόπο (συνεχή ή ασυνεχή) αντιγράφεται η κωδική αλυσίδα κάθε γονιδίου.

Γ4. α) Τι εἴδους βιβλιοθήκη μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε ώστε «να κλωνοποιήσουμε και να μελετήσουμε Το γονίδιο του (ΕΝΑ και «να παράγουµε µεγάλες ποσότητες του πεπτιδίου; (μονάδες 3) β) Να αιτιολογήσετε τις απαντήσεις σας. (μονάδες 4) Δίνεται ότι το κωδικόνιο της τρυπτοφάνης είναι 5΄-0Ο6Ο6-3΄

Γδ. Κατά την κατασκευή οΌΝΑ βιβλιοθήκης από ανθρώπινο ηπατικό κύτταρο, πραγματοποιείται σύνθεση οΌΝΑ αλυσίδας µέσω αντίστροφης μεταγραφής. Στο Σχήµα ὃὅ που ακολουθεί φαίνεται το τµήµα του οΌΝΑ µε την αλληλουχία των πρώτων 20 νουκλεοτιδίων του. ΤΑΤΟΘΟΤΑΤΟΘΟΑΑΑΘΟΟΤΘΟΑ... Σχήµα 3 α) Να γράψετε την αλληλουχία των νουκλεοτιδίων του αντίστοιχου τμήματος του ΠΠΙΕΝΑ που χρησιμοποιήθηκε ως καλούπι για τη σύνθεση του οΌΝΑ. (μονάδες 2) β) Να αναφέρετε τον αριθµό των αμινοξέων που κωδικοποιεί το συγκεκριµένο τµήµα οΌΝΑ. (μονάδες 2)

ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΘΕΜΑ Δ

Στο ανθρώπινο χρωμόσωμα 4 υπάρχει Το γονίδιο Το οποίο κωδικοποιεί Τον

μεταγραφικό παράγοντα Δ. Ο µεταγραφικός παράγοντας Δ είναι απαραίτητος για

την έκφραση του γονιδίου που κωδικοποιεί την αντι-αιμορροφιλική πρωτεΐνη του παράγοντα ΥΙΙΙ.

Ένα ζευγάρι υγιών ατόμων πρόκειται να αποκτήσει παιδί. Και οι δύο γονείς είναι

ετερόζυγοι ως προς το γονίδιο Δ ενώ η γυναίκα είναι φορέας της αιµορροφιλίας Α.

ΔΊ. Να προσδιορίσετε τους πιθανούς γονότυπους και φαινότυπους των απογόνων ως προς την αιµορροφιλία Α. Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας κάνοντας την/τις κατάλληλη/λες διασταύρωσηἹ/σεις.

Δ2. Υποθέτουμε ότι μπορούμε να εφαρμόσουμε γονιδιακή θεραπεία, εισάγοντας το φυσιολογικό αλληλόμορφο που κωδικοποιεί τον παράγοντα ΥΙΙΙ σε ασθενείς.

α) Ποιος τύπος γονιδιακής θεραπείας είναι ο καταλληλότερος στη συγκεκριμένη περίπτωση; Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας. (μονάδες 2)

β) Σε ποιους από τους απογόνους του ερωτήματος ΔΊ εἶναι πιθανό να έχει αποτέλεσµα η εφαρµογή της γονιδιακής θεραπείας; (μονάδες ϐ)

Στο πλαίσιο σθηθ-ρΠπατππίπα, ένας ερευνητής έχει δημιουργήσει δύο διαγονιδιακά

πρόβατα στα οποία έχει ενσωματωθεί το γονίδιο που κωδικοποιεί την ανθρώπινη

αΊ-αντιθρυψίνη. Στο πρώτο (αρσενικό) πρόβατο το γονίδιο έχει ενσωματωθεί σε ένα από τα δύο ομόλογα χρωμοσώματα του τρίτου (35") ζεύγους ενώ στο δεύτερο

(θηλυκό) πρόβατο το γονίδιο έχει ενσωματωθεί σε ένα από τα δύο ομόλογα

χρωμοσώματα του πέμπτου (555) ζεύγους.

Δ3. Τα δύο αυτά πρόβατα διασταυρώνονται μεταξύ τους. Να προσδιορίσετε την πιθανότητα να προκύψουν απόγονοι που μπορούν να παράγουν και να εκκρίνουν την ανθρώπινη αΊ-αντιθρυψίνη στο γάλα. (µονάδα 1) Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας. (µονάδες 5)

Στο χρωμόσωμα 12 του ανθρώπινου γονιδιώµατος υπάρχει η γενετική θέση που

ελέγχει την παραγωγή ενζύμου, το οποίο συμμετέχει σε µεταβολική οδό. Η απουσία

του ενζύμου οδηγεί σε ασθένεια. Η παραγωγή του ενζύμου καθορίζεται από το

επικρατές γονίδιο Α.

Αρσενικό άτοµο που πάσχει από την ασθένεια λόγω έλλειψης του συγκεκριμένου

ενζύμου, φέρει ἐλλειψη τµήµατος του ενός χρωμοσώματος 12, η οποία

περιλαµβάνει την παραπάνω γενετική θέση. Το άτομο αυτό διασταυρώνεται µε θηλυκό άτοµο µε φυσιολογικό καρυότυπο ετερόζυγο για αυτή τη γενετική θέση.

Δ4. Να βρείτε:

α) την πιθανότητα γέννησης αρσενικού απογόνου µε τον φαινότυπο του πατέρα. (μονάδα 1)

β) την πιθανότητα γέννησης θηλυκού απογόνου µε τον καρυότυπο του πατέρα. (μονάδα 1)

Υ) Να αιτιολογήσετε τις απαντήσεις σας. (μονάδες 3)

Σηµείωση: Δεν απαιτείται η αναγραφή των νόµων του Μθρᾶθι.

ΤΕΛΟΣ 4ΔΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζοµένους)

1. Στο εξώφυλλο του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόµενο µάθηµα. Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά στοιχεία μαθητή. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ηµεροµηνία και το εξεταζόµενο µάθηµα. Να µην αντιγράψετε τα θέµατα στο τετράδιο καὶινα µη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.

2. Να γράψετε το ονοµατεπώνυμό σας στο πάνω µέρος των φωτοαντιγράφων αµέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέµατα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε µαζί µε το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.

3. Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέµατα µόνο µε µπλε ή µόνο µε μαύρο στυλό µε μελάνι που δεν σβήνει.

4. Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.

Β. Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες µετά τη διανοµή των φωτοαντιγράφων.

6. Χρόνος δυνατής αποχώρησης: 17:00.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ ΤΕΛΟΣ 5ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ