Χημεία Πανελλήνιες 2023: Θέματα & Λύσεις

ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ & ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΤΕΛΟΣ 1 ΗΣ ΑΠΟ 7 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΑΡΧΗ 2 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ & ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΤΕΛΟΣ 2 ΗΣ ΑΠΟ 7 ΣΕΛΙΔΕΣ Α 4. Δίνεται το γραμμικό φάσμα εκπομπής του ατόμου του υδρογόνου στην περιοχή του ορατού , που προκύπτει από τις παρακάτω αποδιεγέρσεις ηλεκτρονίων : n = 6 → n = 2, n = 5 → n = 2, n = 4 → n = 2 και n = 3 → n = 2. Το μήκος κύματος που αντιστοιχεί στη μετάπτωση n = 3 → n = 2 είναι α . 410 nm. β . 434 nm. γ . 486 nm. δ . 656 nm. Α 5. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν , γράφοντας στο τετράδιό σας , δίπλα στον αριθμό που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση , τη λέξη ΣΩΣΤΟ , αν η πρόταση είναι σωστή ή τη λέξη ΛΑΘΟΣ , αν η πρόταση είναι λανθασμένη . 1. Ο καταλύτης αυξάνει την ταχύτητα μιας αντίδρασης καθώς δημιουργεί μια νέα πορεία για την πραγματοποίηση της αντίδρασης που έχει μικρότερη ενέργεια ενεργοποίησης . 2. Υδατικό διάλυμα NaCl συγκέντρωσης 0,4 Μ είναι ισοτονικό με υδατικό διάλυμα γλυκόζης συγκέντρωσης 0,4 Μ στην ίδια θερμοκρασία . 3. Με προσθήκη στερεού NaF σε διάλυμα HF , χωρίς μεταβολή του όγκου και της θερμοκρασίας , το pH του διαλύματος αυξάνεται . 4. Το χρώμα της όξινης μορφής Δ  ενός πρωτολυτικού δείκτη επικρατεί του χρώματος της βασικής μορφής   του δείκτη όταν το K pH p a 1    . 5. Με την επίδραση αντιδραστηρίου Grignard σε μεθανάλη ( HCHO ) και υδρόλυση του προϊόντος παράγεται δευτεροταγής αλκοόλη . ΘΕΜΑ Β Β 1. α . Να κατατάξετε κατά σειρά αυξανόμενης ατομικής ακτίνας τα στοιχεία 7 Ν , 15 Ρ , 33 As που βρίσκονται στη θεμελιώδη κατάσταση , αιτιολογώντας την απάντησή σας . ( ) β . Να συγκρίνετε την ισχύ των βάσεων 3 NH , 3 AsH , 3 PH , 3 2 CH NH σε υδατικά διαλύματα , ίδιας θερμοκρασίας , αν γνωρίζετε ότι η σειρά αύξησης του + Ι επαγωγικού φαινομένου είναι : 3 2 5 H CH C H      ( Μονάδα 1) Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας . ( )

ΑΡΧΗ 3 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ & ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΤΕΛΟΣ 3 ΗΣ ΑΠΟ 7 ΣΕΛΙΔΕΣ Β 2. α . Να αντιστοιχίσετε τις χημικές ουσίες της στήλης Α με τα σημεία ζέσεως της στήλης Β σε πίεση P = 1 atm. ΣΤΗΛΗ Α ΣΤΗΛΗ Β 3 CH OH o 253 C  2 H o 65 C 4 CH o 162 C  Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας . ( ) Δίνονται οι σχετικές ατομικές μάζες : Α r (H) = 1, Α r (C) = 12, Α r ( Ο ) = 16. β . Έστω η χημική ισορροπία g g g 3 2 4 2 CH OH ( ) H ( ) CH ( ) H O( )     , η οποία πραγματοποιείται σε σταθερή θερμοκρασία 80 ο C. Να εξηγήσετε πώς θα μεταβληθεί ( θα αυξηθεί / θα μειωθεί / θα παραμείνει σταθερή ) η ποσότητα του 2 H αν αυξήσουμε τον όγκο του δοχείου . ( ) Β 3. α . Διαθέτουμε 2 υδατικά διαλύματα Δ 1 και Δ 2 εκ των οποίων το ένα περιέχει ισχυρό μονοπρωτικό οξύ ΗΑ και το άλλο ασθενές μονοπρωτικό οξύ ΗΒ . Με πεχάμετρο μετράμε το αρχικό pH κάθε διαλύματος και διαπιστώνουμε ότι η τιμή του pH είναι η ίδια και στα δύο διαλύματα και ίση με 2. Αραιώνουμε 10 mL από το κάθε διάλυμα μέχρι τελικού όγκου 100 mL και ξαναμετράμε τα pH. Οι τιμές καταγράφονται στον παρακάτω πίνακα . Να βρείτε ποιο διάλυμα περιέχει το ισχυρό οξύ και ποιο το ασθενές , αξιοποιώντας τις μετρήσεις του pH πριν και μετά την αραίωση . ( Μονάδα 1) Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας . ( ) β . Στη συνέχεια ίσοι όγκοι των διαλυμάτων Δ 1 και Δ 2 ογκομετρούνται με το ίδιο πρότυπο υδατικό διάλυμα NaOH συγκέντρωσης c Μ , καταναλώνοντας μέχρι το τελικό σημείο όγκους V 1 και V 2 αντίστοιχα από το πρότυπο διάλυμα . Πίνακας Διάλυμα Δ 1 Διάλυμα Δ 2 αρχικό pH 2 2 pH αραιωμένων διαλυμάτων 2,5 3 mL διαλύματος NaOH που καταναλώθηκε ως το τελικό σημείο V 1 mL V 2 mL

ΑΡΧΗ 4 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ & ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΤΕΛΟΣ 4 ΗΣ ΑΠΟ 7 ΣΕΛΙΔΕΣ Για τους όγκους V 1 και V 2 ισχύει : i) V 1 > V 2 ii) V 1 = V 2 iii) V 1 < V 2 Να επιλέξετε την ορθή απάντηση . ( Μονάδα 1) Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας . ( ) Όλα τα διαλύματα βρίσκονται σε θερμοκρασία θ = 25 o C και τα δεδομένα του προβλήματος επιτρέπουν τις γνωστές προσεγγίσεις . Β 4. Έστω η παρακάτω αμφίδρομη αντίδραση , η οποία λαμβάνει χώρα σε ένα στάδιο και προς τις δύο κατευθύνσεις , είναι δηλαδή απλή αντίδραση και προς τις δύο κατευθύνσεις : k k g g g H 1 1 2 2 , Ea 0 2 1 , Ea 2 A ( ) B( ) A B ( ), 0        . α . Εάν η προς τα δεξιά κατεύθυνση υποδεικνύεται με τον δείκτη 1 και η προς τα αριστερά κατεύθυνση υποδεικνύεται με τον δείκτη 2, να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν , γράφοντας στο τετράδιό σας , δίπλα στην ένδειξη που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση , τη λέξη Σωστό , αν η πρόταση είναι σωστή , ή τη λέξη Λάθος , αν η πρόταση είναι λανθασμένη . i. H H 0 0 1 2    , όπου H H 0 0 1 2 ,   οι αντίστοιχες πρότυπες ενθαλπίες των αντιδράσεων . ii. H 0 2 1 1 Ea Ea    , όπου 1 2 Ea , Ea o ι αντίστοιχες ενέργειες ενεργοποίησης των αντιδράσεων . iii. Κ c = k 1 ∙ k 2 , όπου Κ c η σταθερά της χημικής ισορροπίας και k 1 , k 2 οι σταθερές ταχύτητας των αντιδράσεων . ( ) β . Να αιτιολογήσετε τις απαντήσεις σας . ( μονάδες 3) Θ E ΜΑ Γ Γ 1. α . Η ουρία ( 2 2 H NCONH ) αντιδρά με νερό ( 2 H O ) σε κατάλληλες συνθήκες και πραγματοποιείται η αντίδραση που παριστάνεται με τη θερμοχημική εξίσωση (1): aq g g Η 0 2 2 2 3 2 H NCONH ( ) H O( ) 2NH ( ) CO ( ),      (1) Να υπολογίσετε το ποσό της θερμότητας που εκλύεται ή απορροφάται από την αντίδραση 6 g ουρίας σύμφωνα με τη θερμοχημική εξίσωση (1). ( ) Δίνονται οι πρότυπες ενθαλπίες σχηματισμού :

ΑΡΧΗ 5 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ & ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΤΕΛΟΣ 5 ΗΣ ΑΠΟ 7 ΣΕΛΙΔΕΣ Η g 0 1 f 3 (NH ( )) 46 kJ mol      Η g 0 1 f 2 (CO ( )) 394 kJ mol      Η aq 0 1 f 2 2 (H NCONH ( )) 320 kJ mol      Η 0 1 f 2 (H O( )) 286 kJ mol       και οι σχετικές ατομικές μάζες : Α r (H) = 1, Α r (C) = 12, Α r (N) = 14, Α r ( Ο ) = 16. β . Η αμμωνία ( 3 NH ) που παράγεται διαβιβάζεται σε δοχείο όγκου 0,5 L και αντιδρά με περίσσεια οξειδίου του χαλκού ( CuO ), οπότε πραγματοποιείται η αντίδραση που παριστάνεται με την εξίσωση (2): g s g s 3 2 2 2NH ( ) 3CuO( ) N ( ) 3Cu( ) 3H O ( )      (2) Σε χρόνο t = 10 s έχει διασπαστεί το 20% της ποσότητας αμμωνίας ( 3 NH ). N α προσδιορίσετε τη μέση ταχύτητα της αντίδρασης και τη μέση ταχύτητα κατανάλωσης της αμμωνίας ( 3 NH ) στο χρονικό διάστημα των 10 s. ( ) Γ 2. Σε δοχείο όγκου V και σε θερμοκρασία θ ο C πραγματοποιείται η αντίδραση που περιγράφεται από τη χημική εξίσωση (3): s g s g 2 FeO ( ) CO ( ) Fe ( ) CO ( )    (3) Στη θέση της χημικής ισορροπίας υπάρχουν 0,25 mol CO , 1,25 mol 2 CO , 0,25 mol FeO και 1,25 mol Fe . N α υπολογίσετε την ποσότητα του 2 CO σε mol, που πρέπει να απομακρυνθεί από το δοχείο της αντίδρασης στην ίδια θερμοκρασία , ώστε η ποσότητα του CO στη νέα θέση ισορροπίας να είναι το 1 5 της ποσότητας του CO στην αρχική θέση της χημικής ισορροπίας . Γ 3. Σε τρία δοχεία περιέχονται τα παρακάτω μίγματα . 1) Αιθανικό οξύ ( 3 CH COOH ) και μεθανάλη ( HCHO ) 2) Μεθανικό οξύ ( HCOOH ) και προπανόνη ( 3 3 CH COCH ) 3) Αιθανόλη ( 3 2 CH CH OH ) και προπανάλη ( 3 2 CH CH CHO ) Κάθε δοχείο περιέχει ένα από τα παραπάνω μίγματα , διαφορετικό το καθένα . Τα συστατικά στο κάθε μίγμα δεν αντιδρούν μεταξύ τους . Να προσδιορίσετε τη διαδικασία με την οποία θα ταυτοποιήσετε το περιεχόμενο του κάθε δοχείου , όταν έχετε στη διάθεσή σας :

ΑΡΧΗ 6 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ & ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΤΕΛΟΣ 6 ΗΣ ΑΠΟ 7 ΣΕΛΙΔΕΣ  Υδατικό διάλυμα όξινου ανθρακικού νατρίου ( 3 NaHCO ) – ( Διάλυμα Δ Α )  Υδατικό διάλυμα ιωδίου ( 2 I ) σε υδροξείδιο του νατρίου ( NaOH ) – ( Διάλυμα Δ Β ) ( ) Να γράψετε τις αντιδράσεις που πραγματοποιούνται στο μίγμα (2), όταν προστεθεί διάλυμα Δ Α και όταν προστεθεί διάλυμα Δ Β . ( ). ΘΕΜΑ Δ Δ 1. Τα 3,7 g κορεσμένης μονοσθενούς και πρωτοταγούς αλκοόλης  ( 2 1 2 C H CH OH   ) αντιδρούν πλήρως με υδατικό διάλυμα 4 KMnO παρουσία 2 4 H SO και παράγεται οξύ  . Το οξύ  απομονώνεται και διαβιβάζεται σε 120 mL υδατικού διαλύματος NaOH συγκέντρωσης 0,5 Μ έτσι ώστε να προκύψει διάλυμα Y1. Η ποσότητα του NaOH στο Y1 που περισσεύει μετά την αντίδραση με το οξύ  απαιτεί για την πλήρη εξουδετέρωσή της 50 mL υδατικού διαλύματος HCl συγκέντρωσης 0,2 Μ . Για την ένωση  ισχύει : ύ ϊό o 4 2 2 2 . H SO , 170 C H O H O H                ενώ για την ένωση  ισχύει ότι δεν οξειδώνεται με υδατικό διάλυμα 4 KMnO παρουσία 2 4 H SO χωρίς διάσπαση της ανθρακικής της αλυσίδας . α ) Να βρείτε τον μοριακό τύπο της αλκοόλης  ( μονάδες 5). β ) N α γράψετε τους συντακτικούς τύπους των οργανικών ενώσεων  ,  και  ( μονάδες 3). Δ 2. Τα 3 g προπανόλης ( 3 7 C H OH ) οξειδώνονται πλήρως με 70 mL υδατικού διαλύματος 2 2 7 K Cr O συγκέντρωσης 1 3 Μ , παρουσία 2 4 H SO , και σχηματίζεται μίγμα αλδεΰδης και οξέος . Να υπολογίσετε το ποσοστό μετατροπής της προπανόλης σε οξύ . Δ 3. Υδατικό διάλυμα 3 CH COOH συγκέντρωσης 0,1 M και όγκου 2 L αναμιγνύεται με υδατικό διάλυμα 2 Ca(OH) συγκέντρωσης 0,05 Μ και όγκου V οπότε προκύπτει ρυθμιστικό διάλυμα Υ 2 με pH = 5. Να υπολογίσετε τον όγκο V του διαλύματος 2 Ca(OH) .

ΑΡΧΗ 7 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ & ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΤΕΛΟΣ 7 ΗΣ ΑΠΟ 7 ΣΕΛΙΔΕΣ Δ 4. Προσθέτουμε σε νερό 0,01 mol 3 CH ONa ώστε να προκύψει υδατικό διάλυμα όγκου 100 mL ( διάλυμα Υ 3). Να υπολογίσετε το pH του διαλύματος Υ 3. Δίνονται :  K w = 10 -14  Για το 3 CH COOH : K a = 10 -5  οι σχετικές ατομικές μάζες : Α r (H) = 1, Α r (C) = 12, Α r ( Ο ) = 16. Όλα τα διαλύματα βρίσκονται σε θερμοκρασία θ = 25 o C και τα δεδομένα του προβλήματος επιτρέπουν τις γνωστές προσεγγίσεις . ΟΔΗΓΙΕΣ ( για τους εξεταζόμενους / τις εξεταζόμενες ) 1. Στο εξώφυλλο να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα . Στο εσώφυλλο πάνω - πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά στοιχεία μαθητή . Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω - πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα . Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο και να μη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας . 2. Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων , αμέσως μόλις σας παραδοθούν . Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση . Κατά την αποχώρησή σας , να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα . 3. Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει . 4. Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή . 5. Διάρκεια εξέτασης : τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων . 6. Χρόνος δυνατής αποχώρησης : 10.00 π . μ . ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ K ΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ

ΑΡΧΗ 1ΗΣΣΕΛΙΔΑΣ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ

ΔΕΥΤΕΡΑ 11 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2023 ΕΞΕΤΑΖΟΝΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ Α Για τις προτάσεις ΑΊ έως και Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της πρότασης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή επιλογή. ΑΊ1. Από τα παρακάτω ζεύγη υδατικών μοριακών διαλυμάτων, που βρίσκονται στην ἴδια θερµοκρασία, ισοτονικά μεταξύ τους είναι: α. υδατικό διάλυµα ζάχαρης 0,1 Μ -- υδατικό διάλυμα φρουκτόζης 0,01Μ. β. υδατικό διάλυµα γλυκόζης 0,1Μ -- υδατικό διάλυµα φρουκτόζης Ο,Ί1Μ. γ... υδατικό διάλυµα γλυκόζης 0,1Μ -- υδατικό διάλυµα φρουκτόζης 0,2Μ. δ. υδατικό διάλυµα ζάχαρης 0,1Μ -- υδατικό διάλυµα φρουκτόζης 0,5Μ.

Α2. Η σταθερά ταχύτητας (ΛΑ) µιας αντίδρασης εξαρτάται: α. από τις συγκεντρώσεις των αντιδρώντων. β. από τη φύση των προϊόντων. γ... από την πίεση που αναπτύσσεται στο δοχείο. δ. από τη θερµοκρασία και τη φύση των αντιδρώντων.

ΑΔ. Μεγαλύτερη ατοµική ακτίνα έχει το άτοµο που στη θεμελιώδη κατάσταση έχει την ηλεκτρονιακή δοµή: α.. Ίδ22522ρδᾶς! β. Ίδ22622ρθᾶ5 γ... 152251 δ. Ίο522522ρθ

Α4. Δεσμοί υδρογόνου αναπτύσσονται μεταξύ των μορίων της ένωσης: α... ΗΒ β. ΗΙ γ... ΗΟΙ δ. ΗΕ

Αδ. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, χωρίς αιτιολόγηση, γράφοντας στο τετράδιό σας, δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση, τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση εἶναι σωστή, ή τη λέξη Λάθος, αν η πρόταση εἶναι λανθασμένη. α. Η αύξηση της επιφάνειας επαφής ενός στερεού που αντιδρά µε αέριο προκαλεί ελάττωση της ταχύτητας της αντίδρασης. ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 6ΣΕΛΙΔΕΣ

ΑΡΧΗ 2ΗΣΣΕΛΙΔΑΣ

β. Το υδατικό διάλυµα ΟαΕ2 0,1Μ σε θερµοκρασία 25 5Ο είναι ουδέτερο γ.. Το ζεύγος ΗΝΟ, /NO; είναι συζυγές σύμφωνα µε τη θεωρία Βγδηείθα- Ι ουν. δ. . Το κύριο προῖόν της χημικής αντίδρασης ΟΗς - ο ΞΟΗ, Σε ΗΡΟ ΟΗς είναι η ΟΗς- ΦΗ Ξ ΟΦΗ, ΟΗς ΟΗ ε..- Σύμφωνα µε τη θεωρία των ενδιαµέσων προϊόντων η παρουσία καταλύτη αυξάνει την ενέργεια ενεργοποίησης της αντίδρασης.

ΘΕΜΑ Β ΒΊ. Δίνεται η κατανομή των ηλεκτρονίων στις δύο τελευταίες υποστιβάδες στη θεμελιώδη κατάσταση για τέσσερα στοιχεία μετάπτωσης. 34 4ς Σι Ί Ί Ί Ί Ί Τ Σο ια... Η Σ5 Τν Τν Τν Τι Τν Ί Σ ν---''.. Ί α.. Να υπολογίσετε τον ατοµικό αριθµό του στοιχείου ΣΣ. (μονάδες 2) β. Να προσδιορίσετε τον αριθµό των ηλεκτρονίων µε κβαντικό αριθµό ΙΞ 0 στο στοιχείο Σο. (μονάδα 1) Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας. (µονάδες 2) γ... Να προσδιορίσετε το στοιχείο του οποίου το ιόν του µε φορτίο 13 διαθέτει τέσσερα μονήρη ηλεκτρόνια. (μονάδα 1) Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας. (μονάδες 2)

Β2. Στον παρακάτω πίνακα, δίνονται οι τέσσερις πρώτες ενέργειες ιοντισμού των στοιχείων Α, Β, Γ και Δ της 315 περιόδου του Περιοδικού Πίνακα: Επ (Κω ! πιο!) | Ει2 (Κ. Ι πιο!) | Ειρ (Κ.ό Ι πιο!) | ια (κ. / πιο!) Α 1580 3230 4360 Β 1820 2750 11600 Γ 1450 7730 10500 Δ 496 4560 6420 9540 α. Από τα στοιχεία Α, Β, Γ, Δ, να επιλέξετε αυτό που ανήκει στη 13ἃ ομάδα του Περιοδικού Πίνακα. (μονάδα 1) β. Να αιτιολογήσετε την επιλογή σας. (μονάδες 4) ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 6ΣΕΛΙΔΕΣ

ΑΡΧΗ ἂΗΣΣΕΛΙΔΑΣ

Β3ὂ. α. Σε δοχείο μεταβλητού ὀγκου αποκαθίσταται η χημική ισορροπία (1): Ο(ς6) «00,(6) {ΣΠ 2004) (1) Με αύξηση του ὀγκου του δοχείου σε σταθερή θερµοκρασία αποκαθίσταται νέα χημική ισορροπία. Να αιτιολογήσετε : Ι... προς ποια κατεύθυνση μετατοπίστηκε η αρχική χημική ισορροτίία. (μονάδες 2) ΗΠ... πώς μεταβλήθηκε η συγκέντρωση του ΟΟ (αυξήθηκε / μειώθηκε / παρέμεινε σταθερή). (μονάδες 2) β. Σε νέο δοχείο μεταβλητού όγκου αποκαθίσταται η χημική ισορροπία (2): ΟαΟΟ, (5) ςΠ Ο8Ο(δ5) « ΟΟ, (9) (2) Με αύξηση του όγκου του δοχείου σε σταθερή θερµοκρασία αποκαθίσταται νέα χημική ισορροπία. Να αιτιολογήσετε πώς μεταβλήθηκε η συγκέντρωση του ΟΟ2 (αυξήθηκε / μειώθηκε / παρέμεινε σταθερή). (μονάδες 2)

Β4. Διαθέτουμε ἑνα υδατικό διάλυµα ΗθγΟς µε ρΗι Ξ χ και ένα υδατικό διάλυμα ἨΗθγος µε ρΏ2 Ξ υ που βρίσκονται στους 25 “Ο. Τα διαλύματα έχουν ίσες συγκεντρώσεις. Για τις τιµές χ και γ ισχύει: ΠΧΡΥ ΠΗΧΞυ Η)χεν α.. Να επιλέξετε τη σωστή σχέση. (μονάδα 1) β. Να αιτιολογήσετε την επιλογή σας. (μονάδες 5) Ο αυτοϊῖοντισμός του νερού δεν λαμβάνεται υπόψη. Το Ο προκαλεί -Ι επαγωγικό φαινόμενο.

ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΑΠΟ 6ΣΕΛΙΔΕΣ

ΑΡΧΗ ΔΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

ΘΕΜΑ Γ ΓΊ1. Δίνονται οι παρακάτω αντιδράσεις: ΟΙΗ,Ο, -« ΝΑΟΗ -»Β.“Γ Α πλήρης οξείδωση µε ΚΜΠΟ, τμ. 8Ο6Ι -ΚΟΝ ΖΗ,ΟΙΗ" ΝΩΟΗ Γ -Ηαι.. Ε -και Ζ -νΗΙ - ΞΗΡΟ »Β “ΗΡΟ Η ἐνωση Δ δίνει την αλογονοφορµική αντίδραση και όλα τα άτομα του άνθρακα στΤΟ µόριό της βρίσκονται στο ίδιο επίπεδο.

α... Να γράψετε τους συντακτικούς τύπους των οργανικών ενώσεων Α, Β, Γ, Δ, Ε, Ζ και Θ. (μονάδες 7)

β. Η ένωση Β διαλύεται σε νερό. Στο διάλυμα Υ που προκύπτει προστίθεται δείκτης ΗΔ µε ρΚο ΗµΔΞδ. Η µορφή ΗΔ του δείκτη έχει κόκκινο χρώμα και η μορφή Δ΄ έχει κίτρινο χρώμα. Να προσδιορίσετε το χρώμα του διαλύματος Υ αιτιολογώντας πλήρως την απάντησή σας.

Δίνεται ότι το διάλυμα Υ βρίσκεται σε θερµοκρασία 25 50. (µονάδες 4)

Γ2. Αλκένιο (Κ) στο μόριο του οποίου αναπτύσσονται ὃσ δεσµοί αντιδρά µε ΗΟΙ και σχηματίζεται η ένωση Λ. Η ένωση Λ μετατρέπεται σε αντιδραστήριο ΟΓίαπαΓᾶ, το οποίο στη συνέχεια αντιδρά µε αιθανάλη (ΟΗ,ΟΗΟ). Το σχηµατιζόµενο ενδιάμεσο προῖόν υδρολύεται και σχηματίζεται η οργανική ένωση Μ. Να

προσδιορίσετε τους συντακτικούς τύπους των ενώσεων Κ, Λ και Μ.

Γ3. Δίνεται η παρακάτω σειρά αντιδράσεων: διάλυμα πυκνού Η,ΘΟ, Η Ίτ09ς Η οΗΟΗΟ ---ο» Π----Ὕσ--οΣ «ποτ α.. Να γραφούν οι συντακτικοί τύποι των ενώσεων Π, Σ καὶ Τ. (µονάδες 3) β. Δίνονται οι παρακάτω θερµοχημικές εξισώσεις: Ο,Η, (ϱ) 30, () -» 20ΟΟ,(φ) «2Η,Ο() ΔΗ;---1500 7 ΟΡ (ο) τ--Ο,(ϱ)-» 260,(ϱ) «3Η,Ο() 'ΔΗ, ---1560Ω 1 Η, (9) - 2 (ο)-» ΗΟ() ΔΗ.-Ξ-260 Να υπολογίσετε την ενθαλτία ΔΗ της αντίδρασης (2): ΟΠΗ, (9) σΗ, (0) -» Ο,ΗΙ(9) (2) (μονάδες 2) ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ 6ΣΕΛΙΔΕΣ

ΑΡΧΗ 5ΗΣΣΕΛΙΔΑΣ

γ. Σε δοχείο σταθερού όγκου ΥΞ2Ι. εισάγονται 2,24 1. αερίου Ο,Η, και 4.481 αερίου H2, παρουσία ΝΙ σε κατάλληλη θερµοκρασία, οπότε πραγματοποιείται η αντίδραση (2). Μέχρι τη χρονική στιγµή ΙΞ105 έχουν εκλυθεί 10Κυ. Οἱ όγκοι των αερίων εἶναι µετρημένοι σε 5ΤΡ. Ι. Να υπολογίσετε τις ποσότητες σε πιο! των αερίων που υπάρχουν στο δοχείο τη χρονική στιγµή ἱΞΊ0ε. (μονάδες 3) Π. Να υπολογίσετε τη μέση ταχύτητα σχηματισμού του Ο,Ης (9) στο χρονικό διάστηµα από 0 έως Ί0. (μονάδες 2) Μονάδες Ί10 ΘΕΜΑ Δ ΔΊ. Διαθέτουμε υδατικό διάλυμα ΗΟΟΟΗ (διάλυμα Υ:) µε ρΗΞ2. Ογκομετρούμε 5Ο Γη. του διαλύματος Υπ µε διάλυµα ΚΜΠΟ, 0,5Μ οξινισμένο µε Η,ΞΟ, (διάλυμα Υ2). Το ΗΟΟΟΗ αντιδρά πλήρως µετην προσθήκη 40 ππ. διαλύματος ΥΣ. α.. Να υπολογίσετε τη συγκέντρωση του ΗΟΟΟΗ στο διάλυµα Υπ. (μονάδες 5) β. Να υπολογίσετε τη σταθερά ιοντισµού του ΗΟΟΟΗ. (μονάδες 38)

ΔΣ. Ορισµένος όγκος υδατικού διαλύματος ΗΟΟΟΗ συγκέντρωσης Ί1Μ αραιώνεται µε νερό και προκύπτει διάλυµα όγκου 450 τη! (διάλυμα Υαδ). Στο διάλυµα Υ: ο βαθμός ιοντισµού του ΗΟΟΟΗ είναι 0,093. Να υπολογίσετε τον όγκο του νερού που προστέθηκε.

Δ3. Από την αντίδραση ορισμένου όγκου διαλύματος ΗΟΟΟΗ µε όξινο διάλυµα ΚΜΠΟ, σχηματίστηκαν 0,05 πποὶ αερίου ΟΟ, (4), τα οποία διαβιβάζονται σε δοχείο σταθερού ὀγκου όπου περιέχεται µόνο αέριο Η,. Το δοχείο θερμαίνεται σε θερµοκρασία θ "0Ο οπότε αποκαθίσταται χημική ισορροπία σύμφωνα µε τη χημική εξίσωση: ΟΟ, (6) τΗ,() ὅςΞΣ ΟΟ((ς)Η/Ο(9) (1) Μετά την αποκατάσταση της χημικής ισορροπίας στο δοχείο περιέχονται συνολικά 0,1 πιο!ὶ αερίων. Να υπολογίσετε την απόδοση της αντίδρασης (1). Δίνεται η Κ. -“ 4 για την αντίδραση (Ίγσεθ5Ο.

Δ4. Αναμειγνύουμε 80 τη! υδατικού διαλύματος ΗΟΟΟΗ συγκέντρωσης 1Μ µε 400 Γη. υδατικού διαλύματος ΟαΘ(ΟΗ), και προκύπτει διάλυµα όγκου 480 τα! µε ρΗΞά. Να υπολογίσετε την αρχική συγκέντρωση του διαλύματος Οα(ΟΗ),.

Όλα τα υδατικά διαλύματα βρίσκονται στους 25 "0 όπου Κ. Ξ 10:"". Τα δεδοµένα του προβλήματος επιτρέπουν τις γνωστές προσεγγίσεις. ΤΕΛΟΣ ΒΗΣ ΑΠΟ 6ΣΕΛΙΔΕΣ

ΑΡΧΗ Θ6ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟΥΣ

1. Στο εξώφυλλο του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόµενο µάθηµα. Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω να συμπληρώσετε τα ατοµικά σας στοιχεία. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ημερομηνία καὶ το εξεταζόµενο µάθηµα. Να µην αντιγράψετε τα θέµατα στο τετράδιο και να µη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας Το όνομά σας.

2. Να γράψετε το ονοµατεπώνυμό σας στο πάνω µέρος των φωτοαντιγράφων αµέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέµατα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε µαζί µε το τετράδιο και τα φωτοαντῖγραφα.

3. Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέµατα µόνο µε µπλε ή µόνο µε μαύρο στυλό µε μελάνι που δεν σβήνει.

4. Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκµηριωμένη είναι αποδεκτή.

Β. Διάρκεια εξέτασης: τρεις (53) ώρες µετά τη διανοµή των φωτοαντιγράφων.

6. Χρόνος δυνατής αποχώρησης: 17:00.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ ΤΕΛΟΣ Θ6ΗΣ ΑΠΟ 6ΣΕΛΙΔΕΣ

ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 1 ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙΔΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΠΟΥ ΥΠΗΡΕΤΟΥΝ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΔΕΥΤΕΡΑ 11 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2023

ΑΡΧΗ 2 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 2 ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙΔΕΣ ΘΕΜΑ Β Β 1. Δίνεται η κατανομή των ηλεκτρονίων στις δύο τελευταίες υποστιβάδες στη θεμελιώδη κατάσταση για τέσσερα στοιχεία μετάπτωσης . 3d 4s Σ 1 ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑↓ Σ 2 ↑↓ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑↓ Σ 3 ↑↓ ↑↓ ↑↓ ↑↓ ↑↓ ↑ Σ 4 ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ α . Να υπολογίσετε τον ατομικό αριθμό του στοιχείου Σ 2 . ( μονάδες 3) β . Να προσδιορίσετε τον αριθμό των ηλεκτρονίων με κβαντικό αριθμό Ι = 0 στο στοιχείο Σ 3. ( μονάδα 1) Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας . ( μονάδες 3) γ . Να προσδιορίσετε το στοιχείο του οποίου το ιόν με φορτίο +3 έχει τέσσερα μονήρη ηλεκτρόνια . ( μονάδα 1) Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας . ( μονάδες 3) Β 2. Στον παρακάτω πίνακα , δίνονται οι τέσσερις πρώτες ενέργειες ιοντισμού των στοιχείων Α , Β , Γ και Δ της 3 ης περιόδου του Περιοδικού Πίνακα : Ε i1 (kJ / mol) Ε i2 (kJ / mol) Ε i3 (kJ / mol) Ε i4 (kJ / mol) Α 789 1580 3230 4360 Β 578 1820 2750 11600 Γ 738 1450 7730 10500 Δ 496 4560 6420 9540 α . Από τα στοιχεία Α , Β , Γ , Δ , να επιλέξετε αυτό που ανήκει στη 13 η ομάδα του Περιοδικού Πίνακα . ( μονάδα 1) β . Να αιτιολογήσετε την επιλογή σας . ( μονάδες 5) Β 3. α . Σε δοχείο μεταβλητού όγκου αποκαθίσταται η χημική ισορροπία (1): 2 C( ) CO ( ) 2 CO ( ) (1)      s g g Με αύξηση του όγκου του δοχείου σε σταθερή θερμοκρασία αποκαθίσταται νέα χημική ισορροπία . Να αιτιολογήσετε : i. προς ποια κατεύθυνση μετατοπίστηκε η αρχική χημική ισορροπία . ( μονάδες 2) ii. πώς μεταβλήθηκε η συγκέντρωση του CO ( αυξήθηκε / μειώθηκε / παρέμεινε σταθερή ). ( μονάδες 3) β . Σε νέο δοχείο μεταβλητού όγκου αποκαθίσταται η χημική ισορροπία (2): 3 2 CaCO ( ) CaO( ) CO ( ) (2)      s s g Με αύξηση του όγκου του δοχείου σε σταθερή θερμοκρασία αποκαθίσταται νέα χημική ισορροπία . Να αιτιολογήσετε πώς μεταβλήθηκε η συγκέντρωση του CO 2 ( αυξήθηκε / μειώθηκε / παρέμεινε σταθερή ). ( μονάδες 3)

ΑΡΧΗ 3 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 3 ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙΔΕΣ Θ E ΜΑ Γ Γ 1. Δίνονται οι παρακάτω αντιδράσεις : Β Γ Α v 2v 2 C H O NaOH    πλήρης οξείδωση Γ Δ 4 KMnO H     Γ Ε Ζ Θ Β 2 2 4 2 2 SOCl 2H O/H KCN NaOH HCl KCl NH H O H O                  Η ένωση Δ έχει 3 άτομα άνθρακα στο μόριό της και δίνει την αλογονοφορμική αντίδραση . α . Να γράψετε τους συντακτικούς τύπους των οργανικών ενώσεων Α , Β , Γ , Δ , Ε , Ζ και Θ . ( μονάδες 7) β . Η ένωση Β διαλύεται σε νερό . Στο διάλυμα Υ που προκύπτει προστίθεται δείκτης ΗΔ με p Κ a, ΗΔ =5. Η μορφή ΗΔ του δείκτη έχει κόκκινο χρώμα και η μορφή   έχει κίτρινο χρώμα . Να προσδιορίσετε το χρώμα του διαλύματος Υ αιτιολογώντας πλήρως την απάντησή σας . Δίνεται ότι το διάλυμα Υ βρίσκεται σε θερμοκρασία 25 ο C. ( μονάδες 6) Γ 2. Αλκένιο ( Κ ) στο μόριο του οποίου αναπτύσσονται 8 σ δεσμοί αντιδρά με HCl και σχηματίζεται η ένωση Λ . Η ένωση Λ μετατρέπεται σε αντιδραστήριο Grignard, το οποίο στη συνέχεια αντιδρά με αιθανάλη 3 (CH CHO) και το σχηματιζόμενο ενδιάμεσο προϊόν , υδρολύεται και σχηματίζει την οργανική ένωση Μ . Να προσδιορίσετε τους συντακτικούς τύπους των ενώσεων Κ , Λ και Μ . Γ 3. Δίνεται η παρακάτω σειρά αντιδράσεων : Π Σ Τ 2 4 2 2 2 ο ά ύ H S H 170 C O H 3 Ni H O Ni CH CHO            α . Να γραφούν οι συντακτικοί τύποι των ενώσεων Π , Σ και Τ . ( μονάδες 3) β . Δίνονται οι παρακάτω θερμοχημικές εξισώσεις :  2 4 2 2 2 1 C H ( ) 3O ( ) 2CO ( ) 2H O( ) 1500 kJ       g g g   2 6 2 2 2 2 7 C H ( ) O ( ) 2CO ( ) 3H O( ) 1560 kJ 2       g g g   2 2 2 3 1 H ( ) O ( ) H O( ) 260 kJ 2      g g  Να υπολογίσετε την ενθαλπία ΔΗ της αντίδρασης (2): 2 4 2 2 6 C H ( ) H ( ) C H ( )   g g g (2) ( μονάδες 4)

ΑΡΧΗ 4 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 4 ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙΔΕΣ ΘΕΜΑ Δ Δ 1. Διαθέτουμε υδατικό διάλυμα HCOOH ( διάλυμα Υ 1 ) με pH=2. Ογκομετρούμε 50 mL του διαλύματος Υ 1 με διάλυμα 4 KMnO 0,5M οξινισμένο με 2 4 H SO ( διάλυμα Y 2 ). Το HCOOH αντιδρά πλήρως με την προσθήκη 40 mL διαλύματος Y 2 , σύμφωνα με τη μη ισοσταθμισμένη χημική εξίσωση 4 2 4 2 4 2 4 2 HC ΟΟΗ + ΚΜ n Ο + H SO CO MnSO K SO H O     α . Να ισοσταθμίσετε την παραπάνω χημική εξίσωση . ( μονάδες 3) β . Να προσδιορίσετε ποιο είναι το οξειδωτικό και ποιο το αναγωγικό . ( μονάδα 1) Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας . ( μονάδα 1) γ . Να υπολογίσετε τη συγκέντρωση του HCOOH στο διάλυμα Υ 1 . ( μονάδες 5) δ . Να υπολογίσετε τη σταθερά ιοντισμού του HCOOH . ( μονάδες 3) Δ 2. Ορισμένος όγκος υδατικού διαλύματος HCOOH συγκέντρωσης 1 Μ αραιώνεται με νερό και προκύπτει διάλυμα όγκου 450 mL ( διάλυμα Υ 3 ). Στο διάλυμα Υ 3 ο βαθμός ιοντισμού του HCOOH είναι 0,03. Να υπολογίσετε τον όγκο του νερού που προστέθηκε . Δ 3. Από την αντίδραση ορισμένου όγκου διαλύματος HCOOH με όξινο διάλυμα 4 KMnO σχηματίστηκαν 0,05 mol αερίου 2 CO ( ) g , τα οποία mol του 2 CO διαβιβάζονται σε δοχείο σταθερού όγκου στο οποίο περιέχεται αέριο 2 H . Το δοχείο θερμαίνεται σε θερμοκρασία θ ο C οπότε αποκαθίσταται χημική ισορροπία σύμφωνα με τη χημική εξίσωση : 2 2 2 CO ( ) H ( ) CO( ) H O( ) (1)       g g g g Μετά την αποκατάσταση της χημικής ισορροπίας στο δοχείο περιέχονται συνολικά 0,1 mol αερίων . Να υπολογίσετε την απόδοση της αντίδρασης (1). Δίνεται η c K 4  για την αντίδραση (1) σε θ ο C . Όλα τα υδατικά διαλύματα βρίσκονται στους 25 ο C όπου -14 w K = 10 . Τα δεδομένα του προβλήματος επιτρέπουν τις γνωστές προσεγγίσεις . ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟΥΣ 1. Στο εξώφυλλο του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα . Στο εσώφυλλο πάνω - πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά σας στοιχεία . Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω - πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα . Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο και να μη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας . 2. Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν . Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση . Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα . 3. Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει . 4. Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή . 5. Διάρκεια εξέτασης : τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων . 6 . Χρόνος δυνατής αποχώρησης : 17:00. ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ K ΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ