Βιολογία Ομογενών 2025: Θέματα & Λύσεις

ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 1 ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΠΟΥ ΥΠΗΡΕΤΟΥΝ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΤΕΤΑΡΤΗ 10 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2025

ΑΡΧΗ 2 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 2 ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ ΘΕΜΑ Β Β 1. Να αντιστοιχίσετε κάθε όρο της Στήλης Ι του παρακάτω πίνακα με έναν από τους όρους της Στήλης ΙΙ . Στήλη Ι Στήλη II Α . Πυρηνίσκος 1. Ωρίμανση πρόδρομου mRNA Β . Περιφερικός δακτύλιος 2. Πρωτεϊνοσύνθεση Γ . Μικρά ριβονουκλεοπρωτεϊνικά σωματίδια 3. Οξειδωτική φωσφορυλίωση Δ . Μιτοχόνδρια 4. Φωτοσύνθεση Ε . Ριβοσώματα 5. Ινίδια ακτίνης ΣΤ . Χλωροπλάστες 6. Σχηματισμός ατράκτου Ζ . Κεντροσωμάτιο 7. Σύνθεση rRNA Β 2. Ποια είναι η δομή ( μονάδες 3) και η λειτουργία ( μονάδες 2) της ανθρώπινης ινσουλίνης ; Β 3. Να περιγράψετε τη διαδικασία παραγωγής διαγονιδιακών φυτών . Β 4. Στην Εικόνα 1 απεικονίζεται η καμπύλη ανάπτυξης μιας κλειστής βακτηριακής καλλιέργειας με δύο πηγές άνθρακα . Τη χρονική στιγμή t 2 εξαντλείται η πρώτη πηγή άνθρακα και τη χρονική στιγμή t 3 αρχίζει να αξιοποιείται η δεύτερη πηγή άνθρακα . Εικόνα 1 α ) Να ονομάσετε τις φάσεις ανάπτυξης α , β , στ και ζ της καλλιέργειας . ( μονάδες 4) β ) Στην πιο πάνω καλλιέργεια παράγεται αντιβιοτικό που εκκρίνεται στο υγρό της καλλιέργειας . Ποιες διαδικασίες πρέπει να ακολουθηθούν για την παραλαβή του αντιβιοτικού ; ( μονάδες 3)

ΑΡΧΗ 3 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 3 ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ ΘΕΜΑ Γ Για τη μοριακή διάγνωση πιθανών αιμοσφαιρινοπαθειών σε ενήλικα άτομα χρησιμοποιούνται τρεις ανιχνευτές , οι Α , Β και Γ . Ο ανιχνευτής Α υβριδοποιεί το φυσιολογικό αλληλόμορφο γονίδιο της α αλυσίδας των αιμοσφαιρινών , ο ανιχνευτής Β το φυσιολογικό αλληλόμορφο γονίδιο της β αλυσίδας της αιμοσφαιρίνης HbA και ο ανιχνευτής Γ το μεταλλαγμένο αλληλόμορφο γονίδιο που είναι υπεύθυνο για τη δρεπανοκυτταρική αναιμία . Στον παρακάτω πίνακα δίνεται ο αριθμός των υβριδοποιήσεων κάθε ανιχνευτή στο αποδιαταγμένο πυρηνικό DNA που απομονώθηκε από μεταφασικά κύτταρα τριών ατόμων : Αριθμός υβριδοποιήσεων ανιχνευτή ανά κύτταρο ΑΤΟΜΑ Ανιχνευτής Α Ανιχνευτής Β Ανιχνευτής Γ Μαρία 4 4 0 Κώστας 8 2 0 Θανάσης 8 2 2 Γ 1. Να εξηγήσετε τα αποτελέσματα του πίνακα , αναφέροντας για κάθε άτομο αν πάσχει ή αν είναι φορέας κάποιας αιμοσφαιρινοπάθειας . Στο γενεαλογικό δέντρο της Εικόνας 2 απεικονίζεται ο τρόπος κληρονόμησης μιας μονογονιδιακής ασθένειας . Εικόνα 2 Γνωρίζουμε πως , αν το μεταλλαγμένο γονίδιο που είναι υπεύθυνο για την ασθένεια υπάρχει στον γονότυπο ενός ατόμου , τότε εκφράζεται στον φαινότυπό του και το άτομο πάσχει . Γ 2. Να διερευνήσετε τον / τους πιθανό / πιθανούς τύπο / τύπους κληρονομικότητας της συγκεκριμένης ασθένειας . Δεν απαιτείται η διατύπωση των νόμων του Mendel. Δίνεται η παρακάτω αλληλουχία : 5 ΄ - G A T T A C A G A A T T C T T G T A C G C C A T G G T G T A A T C - 3 ΄ 3 ΄ - C T A A T G T C T T A A G A A C A T G C G G T A C C A C A T T A G - 5 ΄ Ε ι κ ό ν α 3

ΑΡΧΗ 4 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 4 ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ Στην αλληλουχία της Εικόνας 3 επιδρούμε με δύο περιοριστικές ενδονουκλεάσες . Η μία είναι η Eco RI, ενώ η δεύτερη αναγνωρίζει την παρακάτω αλληλουχία : 5 ΄ - C C A T G G - 3 ΄ 3 ΄ - G G T A C C - 5 ΄ και την κόβει μεταξύ των δύο G. Γ 3. α ) Να γράψετε τα τμήματα που θα προκύψουν από την ταυτόχρονη δράση των παραπάνω περιοριστικών ενδονουκλεασών στο αντίγραφο DNA της Εικόνας 3. ( μονάδες 3) β ) Στα τμήματα που προέκυψαν από τη δράση των παραπάνω περιοριστικών ενδονουκλεασών , προσθέτουμε το ένζυμο DNA πολυμεράση και περίσσεια νουκλεοτιδίων . Να γράψετε τα τελικά μόρια που θα προκύψουν μετά τη δράση της DNA πολυμεράσης . ( μονάδες 6) ΘΕΜΑ Δ Στην Εικόνα 4 απεικονίζεται η αμινοξική αλληλουχία ενός βιολογικά ενεργού ενζύμου που προκύπτει μετά την απομάκρυνση του πρώτου αμινοξέος από το αμινικό του άκρο . Εικόνα 4 Δίνεται ότι το πεπτίδιο αυτό έχει προκύψει από την έκφραση ενός συνεχούς γονιδίου και ότι τα αμινοξέα cys-phe-cys είναι απαραίτητα για τη διαμόρφωση του ενεργού κέντρου του ενζύμου . Στην Εικόνα 5 απεικονίζονται οι κωδικές αλυσίδες τεσσάρων αλληλόμορφων γονιδίων που κωδικοποιούν το ένζυμο της Εικόνας 4 : Α 1 5 ΄ - A A G G A T G A A A T G G T G T T T T T G A T G G A T G T G A A A A A - 3 ΄ Α 2 5 ΄ - A A G G A T G A A A T G G T G T T T T T G C T G G A T G T G A A A A A - 3 ΄ Α 3 5 ΄ - A A G G A T G A A A T G G T T T T G C T G G A T G T G A A A A A - 3 ΄ Α 4 5 ΄ - A A G G A T G A G A T G G T G T T T T T G C T G G A T G T G A A A A A - 3 ΄ Ε ι κ ό ν α 5 Δ 1. Να προσδιορίσετε ποιο από τα τέσσερα αλληλόμορφα γονίδια της Εικόνας 5 αντιστοιχεί στο φυσιολογικό πεπτίδιο της Εικόνας 4 .

ΑΡΧΗ 5 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 5 ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ Δ 2. Να εντοπίσετε το είδος της μετάλλαξης για τα υπόλοιπα τρία αλληλόμορφα ( μονάδες 3) και να αναφέρετε τις συνέπειες στο γονιδιακό προϊόν σε κάθε περίπτωση ( μονάδες 6). Δίνεται ότι τα αμινοξέα lys και arg έχουν παρόμοιες ιδιότητες κατά τη διαμόρφωση του πεπτιδίου στον χώρο . Δ 3. Να προσδιορίσετε τα άκρα Χ και Υ του πεπτιδίου της Εικόνας 4 . Δ 4. Ποια είναι η πιθανότητα να προκύψει απόγονος που να πάσχει από ασθένεια που σχετίζεται με την έλλειψη ενεργότητας του ενζύμου από τη διασταύρωση δύο ατόμων με γονότυπους Α 2 Α 4 και Α 1 Α 3 ; Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας . Δεν απαιτείται η διατύπωση των νόμων του Mendel. Ο γενετικός κώδικας παρατίθεται στη σελίδα 6.

ΑΡΧΗ 6 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 6 ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ Δεύτερο γράμμα U C A G Πρώτο γράμμα U UUU UUC    Φαινυλα‐ λανίνη (phe) UCU UCC UCA UCG        Σερίνη (ser) UAU UAC    Τυροσίνη (tyr) UGU UGC    κυστεΐνη (cys) U C A G Τρίτο γράμμα UUA UUG    Λευκίνη (leu) UAA UAG    λήξη λήξη UGA λήξη UGG Τρυπτο‐ φάνη (trp) C CUU CUC CUA CUG        Λευκίνη (leu) CCU CCC CCA CCG        Προλίνη (pro) CAU CAC    Ιστιδίνη (his) CGU CGC CGA CGG        Αργινίνη (arg) U C A G CAA CAG    Γλουταμίνη (gln) A AUU AUC AUA      Ισολευκίνη (ile) ACU ACC ACA ACG        Θρεονίνη (thr) AAU AAC    Ασπαραγίνη (asn) AGU AGC    Σερίνη (ser) U C A G AUG Μεθειονίνη (met) έναρξη AAA AAG    Λυσίνη (lys) AGA AGG    Αργινίνη (arg) G GUU GUC GUA GUG        βαλίνη (val) GCU GCC GCA GCG        Αλανίνη (ala) GAU GAC    Ασπαρτικό o ξύ (asp) GGU GGC GGA GGG        Γλυκίνη (gly) U C A G GAA GAG    γλουταμινικό o ξύ (glu) ΟΔΗΓΙΕΣ ( για τους εξεταζομέ νους ) 1. Στο εξώφυλλο του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα . Στο εσώφυλλο πάνω - πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά στοιχεία μαθητή . Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω - πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα . Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο και να μη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας . 2. Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν . Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση . Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα . 3. Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει . 4. Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή . 5. Διάρκεια εξέτασης : τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων . 6. Χρόνος δυνατής αποχώρησης : 17:00. ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ K ΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ