Νεοελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία Επαναληπτικές 2024: Θέματα & Λύσεις

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ

ΔΕΥΤΕΡΑ 9 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2024

ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΚΕΙΜΕΝΟ 1 Ο αθλητισμός ως ανθρώπινο δικαίωµα

Τον 185 και 199 αιώνα ο αθλητισμός Θεωρούνταν αποκλειστικά ως ένα µέσο για την αποκατάσταση Ατόµων µε Αναπηρία (ΑμεΑ). Ο Γερμανός νευρολόγος Ι μανία Ου Ίδρυσε την Εθνική Μονάδα Τραυµατισμών Σπονδυλικής Στήλης σε Νοσοκομείο της Αγγλίας, κατόπιν αιτήματος της Βρετανικής Κυβέρνησης το 1944 για την αντιμετώπιση των αναγκών μεγάλου αριθμού αμάχων καὶ στρατιωτών που τραυματίστηκαν κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Ως υποστηρικτής της ιδέας ότι ο αθλητισμός κατέχει σηµαντικό ρόλο στη σωματική και ψυχική αποκατάσταση των τραυματιών, δημιούργησε την πρώτη αθλητική ομάδα ΑμεΑ (πόλο µε αμαξίδιο). Ο αθλητισμός στα ΑμεΑ απέκτησε άλλο νόημα οδηγώντας σταδιακά στην καθιέρωση αυτού που ονομάζεται σήμερα Διεθνές Παραολυμπιακό Κίνημα.

Εξετάζοντας τα στατιστικά δεδοµένα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) περί αναπηρίας, διαπιστώνεται ὁτι το 1596 του πληθυσμού εμφανίζει κάποια μορφή αναπηρίας. Παρόλο που δεν υπάρχουν στατιστικά δεδοµένα στην Ευρώπη, η Ε.Ε. σε ἐκθεσή της (2018) αναφέρει ότι τα ΑμεΑ είναι λιγότερο πιθανό να συμμετέχουν σε οργανωμένο άθλημα, συγκριτικά µε άτοµα χωρίς κάποια αναπηρία.

Ωστόσο, σύμφωνα µε τη βιβλιογραφία και τα ερευνητικά δεδοµένα η άσκηση και ο αθλητισμός ωφελούν το άτομο σε διαφορετικά επίπεδα. Σε πολλές περιπτώσεις µπορεί να ενισχυθεί η δύναμη, η ισορροπία, η λειτουργικότητα, καθώς και να μειωθεί ο πόνος. Επίσης, από τις έρευνες φαίνεται ότι η άσκηση µπορεί να συμβάλει θετικά στη μείωση του στρες, των αγχωδών διαταραχών αλλά και της κατάθλιψης. Ο αθλητισμός στα ΑμεΑ συμβάλλει στην ενίσχυση του πώς αντιλαμβάνονται οι ίδιοι τις ικανότητές τους κυρίως σε σωματικό επίπεδο, οδηγώντας παράλληλα στην ενίσχυση της αυτοεκτίµησης και αυτοπεποίθησης, της ψυχικής ανθεκτικότητας καὶ προσκόλλησης σε αυτό που κάνουν και στη δηµιουργία Θετικότερης εικόνας σώματος.

Κάτι ακόμα ενδιαφέρον, το οποίο προκύπτει μέσα από έρευνα στην οποία συμμετείχαν παιδιά και ενήλικες µε αναπηρία όπου παράλληλα δραστηριοποιούνταν σε κάποιο αθλητικό πρόγραμμα, είναι τα υψηλότερα ποσοστά ακαδημαϊκής επιτυχίας εν συγκρίσει µε ΑμεΑ που απείχαν από κάποιου εἴδους αθλητική δραστηριότητα. Ένα ακόμα σηµαντικό όφελος της συμμετοχής παιδιών, εφήβων και ενηλίκων µε αναπηρία σε κάποιο αθλητικό πλαίσιο είναι η ενίσχυση της κοινωνικής αλληλεπίδρασης, η διεύρυνση του κοινωνικού δικτύου και η ευκαιρία δημιουργίας θετικών σχέσεων. Πιο συγκεκριµένα, η συμμετοχή των ΑμεΑ σε κάποια αθλητική δραστηριότητα φαίνεται να ενισχύει την οικογενειακή ποιότητα ζωής, µέσω της ενίσχυσης της οικογενειακής αλληλεπίδρασης και συνεκτικότητας, καθώς και της ιψυχοκοινωνικής λειτουργίας της οικογένειας.

Τα οφέλη της σωματικής άσκησης εἶναι συχνά δύσκολο να ληφθούν εξαιτίας ενός πλήθους εμποδίων στη σωματική δραστηριότητα. Κάποια από τα πιο συχνά αναφερόμενα από τα ίδια τα ΑμεΑ είναι: ο πόνος, ο φόβος αποτυχίας, η απουσία ενέργειας αλλά και

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

οικονομικοί παράγοντες. Η αίσθηση του ανήκειν στην κοινωνία θα μπορούσε ενδεχομένως να διευκολύνει την υπέρβαση των εμποδίων που αντιμετωπίζουν τα Άτομα µε Αναπηρία. Επιπρόσθετα, αν η κοινωνία λειτουργήσει ως πρόσφορο έδαφος όπου η αναπηρία αποτελεί ισότιµο µέλος αυτής, θα διευκολύνει όχι µόνο την απλή συμμετοχή των ΑμεΑ στο δικαίωµα της άσκησης και του αθλητισμού αλλά και την «ποιοτική» συμμετοχή. [Μαγνησαλή Βαρβάρα, Μο, Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος, Ολυμπιονίκης Ῥυθμικής Γυμναστικής Πῖρα:/Λννννν.οροπραεγοποίοηγ.ππθ]. Διασκευασμένο για τις ανάγκες της γραπτής εξέτασης.

ΚΕΙΜΕΝΟ 2

Θέλω και εγώ µε τη σειρά µου, ως Πρόεδρος του Τµήµατος Πολιτικής καὶ Κοινωνικής Ανθρωπολογίας καὶ ως Επιστημονικός Υπεύθυνος της σημερινής ημερίδας, να σας καλωσορίσω και να ευχαριστήσω όλους όσοι συνέβαλαν στην πραγματοποίησή της. Σκοπός µου είναι να σας παρουσιάσω τις σκέψεις που µας οδήγησαν στην απόφαση να αναλάβουμε την πρωτοβουλία αυτή. [...]

Μπορεί πολλά να προσάψει κανείς στις σύγχρονες κοινωνίες και στον τρόπο µε τον οποίο αντιμετωπίζουν σειρά ολόκληρη από προβλήματα. Δεν µπορεί όµως παρά να εκτιμήσει το γεγονός ότι η φροντίδα για τα Άτομα µε Αναπηρία (ΑμεΑ) έχει κατακτήσει µια σηµαντική θέση. Μπορεί τα μέτρα που λαμβάνονται να εἶναι ακόμα αποσπασματικά και πολλές φορές όχι τόσο αποτελεσματικά όσο θα θέλαμε. Αυτό όµως δεν είναι τόσο σηµαντικό όσο η γενικότερη στάση που υπάρχει πίσω από τις διάφορες πρωτοβουλίες και πολιτικές που εφαρμόζονται. Η μέριμνα για τα ΑμεΑ δεν θεμελιώνεται στην έννοια της φιλανθρωπίας και στο συναίσθημα του οἴκτου. Θεμελιώνεται σε µια πολύ θετική αντίληψη ισότιµης αντιμετώπισης της προσωπικότητας του ατόµου, όποια και αν εἶναι η φυσική του κατάσταση και οι συνθήκες που την προκάλεσαν. Από την άποψη αυτή η σύγχρονη αντίληψη της κοινωνικής μέριμνας για τα ΑμεΑ δεν µπορεί παρά να αναγνωριστεί ως έντονα δημοκρατική, έστω και αν δεν έχει ακόμα γενικευθεί.

Το κεντρικό αίτημα της σύγχρονης αντίληψης της κοινωνικής μέριμνας για τα ΑμεΑ είναι η ανάγκη το οργανωμένο κοινωνικό σύνολο να τους εξασφαλίσει ίσους µε όλους όρους, συνθήκες καὶ ευκαιρίες ανάπτυξης της προσωπικότητάς τους καὶ κατάκτησης ενός ικανοποιητικού επιπέδου ζωής. Το αίτημα αυτό, κοινό για όλες τις σύγχρονες μορφές κρατικής παρέμβασης για εξασφάλιση ικανοποιητικής κοινωνικής προστασίας ατόµων, οµάδων και ευρύτερων κατηγοριών πληθυσμού, εντάσσει τη μέριμνα για τα ΑμεΑ στον γενικό χώρο της κοινωνικής πολιτικής, όποιος και αν είναι ο συγκεκριμένος κάθε φορά φορέας της μέριμνας αυτής: κρατικός, δηµόσιος ή ιδιωτικός.

[Απόσπασμα από την εισαγωγική ομιλία του καθηγητή της Κοινωνικής Πολιτικής καὶ Ανθρωπολογίας Δ.Γ. Τσαούση στην ημερίδα µε τίτλο «Μουσεία και Άτομα µε Ειδικές Ανάγκες, Εμπειρίες και Προοπτικές (Πάντειο Πανεπιστήμιο), 27.05.1993]. Ελαφρώς διασκευασμένο για τις ανάγκες της γραπτής εξέτασης.

ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΚΕΙΜΕΝΟ 3 Η ταυτότητα Έχω πάνω στη γης τη δική µου ταυτότητα. Όχι επειδή έχω σώμα δικό µου µε πρόσωτο, χέρια, καρδιά, αλλά επειδή έχω µέσα στο σώμα µου ένα ποτάμι που δεν είναι δικό µου κ᾿ έχω χρέος να δίνω παρών, να προσέρχοµαι όταν βγαίνει ο ήλιος και όταν δύει ο ήλιος υπογράφοντας ευανάγνωστα: Νικηφόρος. Μετά στέκοµαι όρθιος αντίκρυ στο σύμπαν, ασκεπής! κ᾿ ευλαβής, βλέποντάς το να γίνεται ολόκληρο ένα στρογγυλό, διαφανές ανθρώπινο πρόσωπο. Ἱ ασκεπής: αυτός που έχει ακάλυπτο το κεφάλι. [Νικηφόρου Βρεττάκου, Τα ποιήματα, τόµος Γ’, εκδ. Τρία Φύλλα, 1991, σελ. 199]. εδεταση έχει μεταγραφεί σε µονοτονικό σύστημα σε σχέση µε το πρωτότυπο για τις ανάγκες της γραπτής εξέτασης. Θέμα Α ΑΊ. Να αποδώσετε συνοπτικά σ᾿ ένα δικό σας κείµενο 70-80 λέξεων τα οφέλη του αθλητισμού για τα Άτομα µε Αναπηρία (ΑμεΑ) σύμφωνα µε το Κείμενο Ἶ Θέμα Β ΒΊ. Με βάση τα Κείμενα Ί και 2, να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω περιόδους λόγου ως σωστές ή λανθασμένες, γράφοντας στο τετράδιό σας δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί σε κάθε περίοδο τη λέξη Σωστό ἡ Λάθος (δεν χρειάζεται να αναφέρετε συγκεκριµένο χωρίο των κειμένων): α. Το σύγχρονο νόηµα του αθλητισμού στα ΑμεΑ διαφοροποιείται σε σχέση µε Το νόημα του αθλητισμού κατά τον 185 και 195 αιώνα. (Κείμενο 1) ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

β. Σύμφωνα µε την έκθεση (2018) της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.), τα ΑμεΑ σε σύγκριση µε τα άτοµα χωρίς αναπηρία έχουν περισσότερες πιθανότητες να συμμετέχουν σε οργανωμένα αθλήματα. (Κείμενο 1) γ. Ο ρόλος της κοινωνίας στην ουσιαστική συμμετοχή των Αμεβ στον αθλητισμό δεν είναι σημαντικός. (Κείμενο 1) δ. Οἱ πολιτικές πρωτοβουλίες που λαμβάνονται σχετικά µε τη μέριμνα των Αμελ στηρίζονται στο συναίσθηµα του οἴκτου. (Κείμενο 2) ε.. Βασικό ζητούμενο της κοινωνικής πολιτικής για τα ΑμεΑ είναι, εκτός των άλλων, και η βελτίωση της ποιότητας ζωής τους. (Κείμενο 2)

Β2. α. Πώς συνδέονται νοηµατικά η δεύτερη και η τρίτη παράγραφος του Κειμένου Ί («Εξετάζοντας... σώματος») (µονάδες 4) και µε ποια γλωσσική επιλογή επιτυγχάνεται αυτή η σύνδεση; (μονάδες 2) β. Στη δεύτερη παράγραφο του Κειμένου 2 («Μπορεί... γενικευθεί») το ύφος χαρακτηρίζεται ως τυπικό Ι σοβαρό. Να εντοπίσετε δύο στοιχεία του λόγου στην παράγραφο που επιβεβαιώνουν τον χαρακτηρισμό αυτό. (µονάδες 4)

Β3. Πώς «συνομιλεί» το περιεχόµενο της τελευταίας παραγράφου του Κειμένου Ί («Τα οφέλη της σωματικής άσκησης... συμμετοχή») µε ΤΟ περιεχόµενο του Κειμένου 2 ως προς τη στάση της κοινωνίας απέναντι στα ΑμεΑ;

ΘέμαΓ ΓΊ. Στο ποίημα δεν ορίζεται η ταυτότητα του ανθρώπου µε βάση τα εξωτερικά γνωρίσματα. Ποια στοιχεία συγκροτούν την ταυτότητα του ανθρώπου σύμφωνα µε το ποιητικό υποκείµενο; Να τεκµηριώσετε την άποψή σας αξιοποιώντας τρεις διαφορετικούς κειμενικούς δείκτες. Πιστεύετε ότι τα εξωτερικά γνωρίσματα ενός ανθρώπου καθορίζουν τις δυνατότητες καὶ τις ικανότητές του; (150-200 λέξεις)

ΘέμαδΔδ ΔΊ. Στο Κείµενο 2 διατυπώνεται η άποψη ότι «Το κεντρικό αίτημα... για τα Άτομα µε Αναπηρία (ΑμεΑ) είναι η ανάγκη το οργανωμένο κοινωνικό σύνολο να τους εξασφαλίσει ίσους µε όλους όρους, συνθήκες και ευκαιρίες ανάπτυξης της προσωπικότητάς τους και κατάκτησης ενός ικανοποιητικού επιπέδου ζωής». α) Ποια εἶναι, κατά τη γνώμη σας, τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα Αμελ; ΤΕΛΟΣ 4ΔΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

β) Συμφωνείτε ή διαφωνείτε µε την άποψη που διατυπώνεται στο παραπάνω απόσπασµα για τον ρόλο του οργανωμένου κοινωνικού συνόλου στην κατάκτηση ενός ικανοποιητικού επιπέδου ζωής των ΑμεΑ; Να διατυπώσετε τις θέσεις σας σε µια σύντομη εισήγηση 350-400 λέξεων στο πλαίσιο µιας εκδήλωσης που διοργανώνει το σχολείο γἷα τα δικαιώματα των Αμελ. Στην απάντησή σας να αξιοποιήσετε δημιουργικά τα Κείμενα Ί και 2.

ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζοµένους)

1... Στο εξώφυλλο να γράψετε το εξεταζόµενο µάθηµα. Στο εσώφυλλο πάνω- πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά σας στοιχεία. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ηµεροµηνία και Το εξεταζόµενο µάθηµα. Να µην αντιγράψετε τα θέµατα στο τετράδιο και να µη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το ὀνομά σας.

2. Να γράψετε το ονοµατεπώνυμό σας στο πάνω µέρος των φωτοαντιγράφων, αµέσως µόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέµατα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας, να παραδώσετε µαζί µε το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.

3. Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέµατα µόνο µε µπλε ή µόνο µε μαύρο στυλό µε μελάνι που δεν σβήνει.

4. Κάθε απάντηση τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.

Β. Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες µετά τη διανοµή των φωτοαντιγράφων.

6. Χρόνος δυνατής αποχώρησης: 17.00

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ ΤΕΛΟΣ 5ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ